II SA/Bk 1141/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi M. B. i R. P. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia zezwolenia na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości w celu wykonania prac budowlanych związanych z założeniem i przeprowadzeniem napowietrznej linii elektroenergetycznej oddala skargę. Decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. znak [...] Starosta Z., na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r. nr 102, poz. 651 ze zm., zwana dalej ustawą), ograniczył sposób korzystania z części nieruchomości oznaczonej numerem geodezyjnym działki [...] o pow. 1,1707 ha, położonej w obrębie N., gmina R., stanowiącej współwłasność w udziałach po ½ części M. B. i R. P., poprzez zezwolenie P. S.A. na założenie i przeprowadzenie przez ww. nieruchomość napowietrznej linii elektroenergetycznej 400 kV relacji N. – O., w tym na usytuowanie jednego słupa elektroenergetycznego oraz podwieszenie przewodów linii fazowych i odgromowych a także na przebudowę linii elektroenergetycznej średniego napięcia 15 kV do stacji "C." [...], stanowiącej własność P. Dystrybucja S.A. Oddział B., polegającej na jej skablowaniu na odcinku kolizji z projektowaną linią 400 kV, poprzez wybudowanie stanowiska słupowego i podziemne ułożenie kabla SN 15 kV w osi tej linii na głębokości 90 cm. Konsekwencją tej decyzji, była kolejna decyzja Starosty Z. z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] (stanowiąca przedmiot zaskarżenia w sprawie niniejszej), udzielająca Spółce zezwolenia na niezwłoczne zajęcie ww. części nieruchomości w celu realizacji przedmiotowej inwestycji. Odwołanie od tej decyzji wniósł R. P. Wojewoda P. decyzją z dnia [...] października 2014 r. nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie I – instancyjne. W uzasadnieniu podano, że dodany mocą ustawy z dnia 5 listopada 2009 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 206, poz. 1590) art. 124 ust. 1a przesądził o obligatoryjnym wydaniu decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości w przypadkach, gdy wywłaszczenie polega na czasowym ograniczeniu korzystania z nieruchomości. Ponadto przepis ten rozszerzył katalog przesłanek uprawniających do wydania takiej decyzji o przypadki uzasadnione ważnym interesem gospodarczym - sytuacja ta nie jest objęta art. 108 K.p.a. - a jest niezmiernie ważna z punktu widzenia, np. inwestycji finansowanych ze środków unijnych. Ze względu na doniosłość inwestycji celu publicznego przesądzono, że w przypadku wydania decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości, decyzji tej obligatoryjnie nadawany jest rygor natychmiastowej wykonalności. Organ odwoławczy podał, że w przedmiotowej sprawie został spełniony warunek formalny, albowiem przed wydaniem decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości została wydana decyzja ograniczająca sposób korzystania z tej nieruchomości. Nadto w ocenie organu odwoławczego istniały podstawy do wydania zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości w trybie art. 124 ust. 1a ustawy. Podano, że inwestycja jest pierwszą z zaplanowanej na najbliższe lata inwestycji w północno-wschodniej Polsce, w związku z potrzeba gruntownej przebudowy Krajowego Systemu Elektroenergetycznego w tej części kraju i jest niezbędna do funkcjonowania przygotowywanego połączenia systemów elektroenergetycznych Polski i Litwy oraz zapewnienia bezpieczeństwa dostaw energii w ramach Narodowej Strategii Spójności jako projekt indywidulany dla Programu Operacyjnego Infrastruktury I Środowiska na lata 2007-2013. Skargę od tej decyzji do sądu administracyjnego złożyli M. B. i R. P. Zarzucili naruszenie: - art. 6, 8, 9 K.pa., poprzez wydanie decyzji w przedmiocie wydania zezwolenia na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości oznaczonej działką [...] na terenie obrębu N., gm. R., podczas gdy decyzja wydana przez starostę dnia [...] lipca 2014 r. nie uprawomocniła się, pełnomocnik właściciela nieruchomości wniósł od przedmiotowej decyzji odwołanie w terminie prawem zakreślonym - co doprowadziło do rażącego naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, rażącego naruszenia zaufania obywatela do organów administracji publicznej poprzez uniemożliwienie mu w istocie dowodzenia swoich twierdzeń i racji oraz próby naruszenia prawa własności, które to prawo gwarantuje obywatelowi Konstytucja RP; - art. 7 K.p.a., poprzez nieudowodnienie, iż znaczenie interesu społecznego jest tak ważne i znaczące, iż bezwzględnie uzasadnia ograniczenie uprawnień obywatela; - art. 64 ust. 2 i 3 Konstytucji RP, poprzez jego niezastosowanie polegające na naruszeniu ochrony prawnej konstytucyjnego prawa własności; - art. 108 § 1 K.p.a., poprzez nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, podczas gdy organ nie wyjaśnił dostatecznie jaki to ważny interes społeczny uzasadnia wydanie decyzji w danym trybie, podczas gdy inwestor poprzedził realizację inwestycji czasochłonnymi przygotowaniami i w postępowaniu zmierzającym uzyskanie tytułu prawnego do nieruchomości winien uwzględnić czas niezbędny stronie na ochronę swoich praw; - art. 124 ust 1a ustawy, poprzez błędne jego zastosowanie polegające na przyjęciu, iż możliwe jest wydanie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości podczas gdy decyzja wydana przez starostę dnia [...] lipca 2014 r. jest nieprawomocna, właściciel działki oraz jego pełnomocnik wnieśli od tejże decyzji odwołania z powodu rażącego naruszenia prawa przy jej wydaniu; - art. 97 ust. 4 K.p.a., poprzez jego niezastosowanie w przedmiotowym postępowaniu, w sytuacji, gdy wydanie decyzji w przedmiocie wydania zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości jest ściśle związane z decyzją ograniczającą sposób korzystania z nieruchomości, a decyzja ta jest nieprawomocna i pełnomocnik właściciela nieruchomości wniósł odwołanie od tejże decyzji w terminie prawem przewidzianym; - art. 123 ust. 1 ustawy, poprzez jego niezastosowanie polegające na uzasadnieniu decyzji faktem prowadzenia i zaawansowania realizacji inwestycji, a także faktem utraty źródeł finansowania inwestycji, podczas gdy wydanie decyzji może być uzasadnione jedynie treścią art. 124 ustawy. Wskazując na powyższe naruszenia skarżący wnieśli o uchylenie decyzji obu instancji i zasądzenie kosztów postepowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje. Skarga podlegała oddaleniu. Zgodnie z art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami, w przypadkach określonych w art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym, starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji, o której mowa w ust. 1. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Z treści tego przepisu wynika, że starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela - po wydaniu decyzji zezwalającej na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości dla inwestycji liniowej celu publicznego, opisanej art. 124 ust. 1 ustawy – w drodze decyzji zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości w przypadkach określonych art. 108 K.p.a. lub w przypadku uzasadnionego ważnym interesem gospodarczym. Nawiązanie w treści przepisu do decyzji wydanej w oparciu o art. 124 ust. 1 ustawy wskazuje niezbicie na subsydiarny charakter decyzji opartej na przepisie art. 124 ust. 1a ustawy wobec decyzji opartej o przepis art. 124 ust. 1 ustawy. W sprawie niniejszej niewątpliwym jest, że wydanie zaskarżonej decyzji o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości poprzedziła decyzja Starosty Z. z dnia [...] lipca 2014 r. ograniczająca sposób korzystania z części nieruchomości oznaczonej numerem geodezyjnym działki [...] o pow. 1,1707 ha, położonej w obrębie N., gmina R., stanowiącej współwłasność w udziałach po ½ części M. B. i R. P., poprzez zezwolenie P. S.A. na założenie i przeprowadzenie przez ww. nieruchomość napowietrznej linii elektroenergetycznej 400 kV relacji N. – O., w tym na usytuowanie jednego słupa elektroenergetycznego oraz podwieszenie przewodów linii fazowych i odgromowych a także na przebudowę linii elektroenergetycznej średniego napięcia 15 kV do stacji "C." [...], stanowiącej własność P. Dystrybucja S.A. Oddział B., polegającej na jej skablowaniu na odcinku kolizji z projektowaną linią 400 kV, poprzez wybudowanie stanowiska słupowego i podziemne ułożenie kabla SN 15 kV w osi tej linii na głębokości 90 cm. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewodę P. decyzją z dnia [...] października 2014 r., a skarga na tę decyzję została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 14 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SA/Bk 1140/14 (wyrok nie jest prawomocny). Wobec rozstrzygnięcia o legalności powyższych decyzji w odrębnych postępowaniach administracyjnych i sądowoadministracyjnych, w niniejszym postępowaniu ocenić należy jedynie przesłanki wydania decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości (art. 124 ust. 1a ustawy). Decyzję o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości uzasadniać powinny szczególne okoliczności wskazujące na potrzebę niezwłocznego rozpoczęcia prac budowlanych realizujących cel publiczny, dla którego ograniczony został właścicielom nieruchomości sposób korzystania z niej. Te szczególne okoliczności opisuje art. 108 K.p.a. obejmujący przyczyny dla których decyzja administracyjna opatrzona być może rygorem natychmiastowej wykonalności oraz wymienia art. 124 ust. 1a pod postacią okoliczności "uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym". Rygor natychmiastowej wykonalności – jak wynika z art. 108 § 1 K.p.a. może być decyzji nadany, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. W okolicznościach kontrolowanej sprawy organy obu instancji uznały, że udzielenie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości skarżącej podyktowane jest interesem społecznym, wyjątkowo ważnym interesem wnioskodawcy oraz ważnym interesem gospodarczym. Skład orzekający trafność tej oceny podziela. Realizowane przez wnioskodawcę przedsięwzięcie jest bowiem celem publicznym i inwestycją celu publicznego w rozumieniu przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Inwestycja jest pierwszą z zaplanowanej na najbliższe lata inwestycji w północno-wschodniej Polsce, w związku z potrzebą gruntownej przebudowy Krajowego Systemu Elektroenergetycznego w tej części kraju i jest niezbędna do funkcjonowania przygotowywanego połączenia systemów elektroenergetycznych Polski i Litwy oraz zapewnienia bezpieczeństwa dostaw energii w ramach Narodowej Strategii Spójności jako projekt indywidulany dla Programu Operacyjnego Infrastruktury I Środowiska na lata 2007-2013. W świetle powyższego bezzasadny okazał się zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 108 K.p.a. poprzez nieuzasadnione nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Na uwzględnienie nie zasługują także pozostałe zarzuty skargi, albowiem dotyczą właściwie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości. Mając powyższe na uwadze Sąd skargę oddalił (art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).