II SA/Bk 115/16
WyrokWSA w Białymstoku2016-05-19
Skład orzekający: Grażyna Gryglaszewska, Anna Sobolewska-Nazarczyk, Danuta Tryniszewska-Bytys
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy można stwierdzić chorobę zawodową w postaci alergicznego kontaktowego zapalenia skóry u pracownika, jeśli badania medyczne nie potwierdzają jednoznacznie lub z wysokim prawdopodobieństwem związku przyczynowego między schorzeniem a warunkami pracy, pomimo występowania potencjalnych czynników alergizujących w środowisku pracy?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracyjne prawidłowo postąpiły, nie stwierdzając choroby zawodowej. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było to, że badania medyczne przeprowadzone przez jednostki orzecznicze I i II stopnia nie potwierdziły z wysokim prawdopodobieństwem lub bezspornie związku przyczynowego między chorobą skóry a warunkami pracy. Sąd podkreślił, że organy inspekcji sanitarnej są związane merytoryczną treścią orzeczeń lekarskich i mogą oceniać je jedynie pod względem formalnym.Stan faktyczny
Skarżąca B. S., pielęgniarka, domagała się stwierdzenia u niej choroby zawodowej w postaci alergicznego kontaktowego zapalenia skóry. Organy administracji obu instancji, opierając się na orzeczeniach lekarskich jednostek I i II stopnia (w tym Instytutu Medycyny Pracy w S.), nie stwierdziły choroby zawodowej, wskazując na brak udowodnionego związku przyczynowego między schorzeniem a warunkami pracy, a także na pozazawodowe tło choroby. Skarżąca zarzucała organom naruszenie przepisów postępowania, arbitralność orzeczeń medycznych i niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego, wnosząc o dopuszczenie dowodów z dokumentacji technicznej i przesłuchania świadków. Sąd oddalił wniosek dowodowy i skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys (spr.), Protokolant referent stażysta Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 maja 2016 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję P. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę
Decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2015 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. nie stwierdził u B. S. choroby zawodowej w postaci alergicznego kontaktowego zapalenia skóry (poz. 18.1 wykazu chorób zawodowych wymienionych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 105, poz. 869 z późn. zm.). Organ pierwszej instancji ustalił, że B. S. pracowała jako pielęgniarka kolejno w Klinice Neurochirurgii, Centralnej Izbie Przyjęć, Klinice Chirurgii Ogólnej, Klinice Chirurgii Naczyń i Transplantacji, Klinice Endokrynologii i Poradniach Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego w B. Z oceny narażenia zawodowego wynika, że podczas pracy miała kontakt z następującymi czynnikami o działaniu alergizującym: płyny dezynfekcyjne zawierające chemiczne alergeny, rękawice lateksowe oraz metalowe narzędzia chirurgiczne i elementy wyposażenia szpitala, w skład których wchodzą alergizujące metale. Podczas pracy zaopatrzona była w środki ochrony indywidualnej (fartuchy ochronne i rękawice ochronne). W postępowaniu uzyskano orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] marca 2015 r. Poradni Chorób Zawodowych P. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w B., z którego wynika brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - alergicznego kontaktowego zapalenia skóry (stwierdzono wykwity chorobowe niezależne od ekspozycji zawodowej). W postępowaniu odwoławczym od tego orzeczenia lekarskiego, przeprowadzonym przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. będący jednostką badawczo-rozwojową w dziedzinie medycyny pracy, a tym samym jednostką orzeczniczą II stopnia, przeprowadzono specjalistyczne badania w postaci testów alergicznych z potencjalnymi alergenami typowymi dla środowiska pracy pielęgniarki, w tym z formaldehydem, aldehydem glutarowym i innymi środkami dezynfekcyjnymi, z lateksem (składnikiem stosowanych rękawic ochronnych) oraz chromem, kobaltem, niklem i tiuramami. Wszystkie wyniki testów, poza testami naskórkowymi na nikiel i pallad, wypadły ujemnie, dlatego Instytut wydał w dniu [...] czerwca 2015 r. orzeczenie znak [...] stwierdzające brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej – alergicznego kontaktowego zapalenia skóry.
W toku postępowania pierwszoinstancyjnego uzyskano wyjaśnienia skarżącej (pisemne i w wyniku przesłuchania w charakterze strony), a następnie dwukrotnie występowano do Instytutu Medycyny Pracy w S. o ich analizę i ustosunkowanie się. Za każdym razem Instytut, po zapoznaniu się z treścią wyjaśnień, podtrzymywał stanowisko o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej (pisma z dnia [...] sierpnia 2015 r. oraz z dnia [...] października 2015 r.).
Organ pierwszej instancji wskazał nadto, że z wywiadu przeprowadzonego podczas badań w Instytucie w S. wynika występowanie nietolerancji strony na biżuterię metalową jeszcze przed ewentualnym narażeniem zawodowym na nikiel tj. przed rozpoczęciem pracy w Oddziale Neurochirurgicznym (strona nie nosiła zegarka na ręce). Narażenie na alergizację podczas pracy zawodowej nie występowało z uwagi na kontakt z metalowymi narzędziami chirurgicznymi głównie w rękawiczkach oraz zaopatrzenie w pracy w środki ochrony indywidualnej: fartuchy ochronne i rękawice ochronne, jak też krótkotrwałość pracy z narzędziami chirurgicznymi. Zdaniem organu pierwszej instancji, okoliczności przebiegu choroby, lokalizacja zmian chorobowych także poza skórą rąk i jej rozsiany charakter oraz brak korelacji czasowej nawrotów i zaostrzeń choroby z potencjalnym narażeniem zawodowym, w tym pojawienie się wykwitów chorobowych również niezależnie od potencjalnej ekspozycji zawodowej i utrzymywanie się zmian skórnych pomimo wielomiesięcznego braku potencjalnej ekspozycji zawodowej – świadczą o pozazawodowym tle schorzenia. Nie można zatem przyjąć z wysokim prawdopodobieństwem, a tym bardziej bezspornie, że istnieje związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy chorobą skóry strony a warunkami pracy zawodowej. Organ pierwszej instancji zauważył także, że w prowadzonym postępowaniu wzięto również pod uwagę zgłoszone narażenie na chlor i ustalono, że ta substancja chemiczna nie posiada właściwości uczulających, przez co nie może być przyczynowo związana z chorobą o podłożu alergicznym. Skonkludował, że w sprawie wykluczono zawodową etiologię schorzenia, zaś wykazano z dużym prawdopodobieństwem etiologię pozazawodową.
Odwołanie od powyższej decyzji wraz z wnioskiem o jej uchylenie złożyła B. S. Zarzuciła brak obiektywizmu, arbitralność orzeczeń jednostek medycznych, ich brak wiedzy o rzeczywistym kontakcie pielęgniarek z alergenami oraz to, że nie uwzględniły jej kilkudziesięcioletniego kontaktu z alergenami i wskazały noszenie kolczyków jako przyczynę schorzenia. Wskazała na niedostateczne wyjaśnienie sprawy i zgromadzenie materiału dowodowego oraz zgłosiła wnioski dowodowe: dopuszczenie dowodu z dokumentacji technicznej będącej w posiadaniu poszczególnych, wymienionych w odwołaniu jednostek Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego w B. - na okoliczność ustalenia, jakie urządzenia techniczne i medyczne wchodziły w skład ich wyposażenia oraz z jakich materiałów (np. nikiel, chrom, kobalt) były one zbudowane (w okresie zatrudnienia odwołującej się to jest od [...] kwietnia 1988 r. do [...] maja 2014 r.); przesłuchanie wskazanych przez nią świadków na okoliczność ustalenia zaopatrzenia strony w środki ochrony indywidualnej, obowiązku ich użytkowania, procedur dotyczących ochrony indywidualnej i ich przestrzegania, stwierdzenia w okresie ostatnich 20 lat przypadków choroby zawodowej związanej z alergicznym kontaktowym zapaleniem skóry; dokumentacji sporządzonej przez Komisję BHP Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego w B. na okoliczność ustalenia realizacji obowiązków dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy; protokołów kontroli (m.in. NFZ) przeprowadzanych w USK w B. w okresie jej zatrudnienia a dotyczących stosowania środków ochrony indywidualnej pracowników jednostek szpitalnych, w których była zatrudniona.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] P. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w B. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy orzekając w całości na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego przez organ pierwszej instancji. Organ odwoławczy wyjaśnił zasady prowadzenia postępowania dotyczącego stwierdzania chorób zawodowych wynikające z art. 2351,2 Kodeksu pracy oraz wskazał, że choroby zawodowe skóry wymienione zostały w pozycji 18 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367). Wskazał, że choroba zawodowa jest pojęciem prawnym, które pozostaje w związku przyczynowym z pracą. W sprawach chorób zawodowych istotną rolę odgrywają orzeczenia lekarskie jednostek właściwych do rozpoznania chorób zawodowych, których treścią Inspektor Sanitarny jest związany, co jednak nie wyklucza ich oceny jako dowodu w sprawie (np. pod względem tego, czy zawierają rzeczowe i przekonujące uzasadnienie). Organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie przeprowadzono postępowanie zgodnie z określonym w rozporządzeniu sposobem i trybem, opierając się na danych zawartych w orzeczeniach lekarskich, ocenie narażenia zawodowego uzyskanej od lekarza medycyny pracy, a także dodatkowo sporządzonej przez organ pierwszej instancji oraz na podstawie dowodu z przesłuchania strony. W sprawie jednostki orzecznicze I i II stopnia stwierdziły brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, bowiem przypadek B. S. nie spełnia kryteriów wystąpienia klinicznych objawów ostrego lub przewlekłego zapalenia skóry mających swe źródło z czasie wykonywania pracy oraz wystąpienia czynników uczulających stwierdzonych za pomocą dodatnich wyników testów naskórkowych (stwierdzenie obecności czynnika uczulającego w środowisku pracy). Organ odwoławczy ocenił, że uzyskane w sprawie orzeczenia lekarskie są wydane przez lekarzy spełniających wymagania kwalifikacyjne, zaś zawarta w nich argumentacja jest spójna. Lekarze orzecznicy przytoczyli istotne dla sprawy fakty wykluczające uznanie z wysokim prawdopodobieństwem zawodowej etiologii obserwowanych zmian skórnych. Organ był treścią tych orzeczeń związany. Podkreślił, że sam fakt występowania czynników szkodliwych na stanowisku pracy nie jest równoznaczny z wystąpieniem choroby zawodowej u pracownika narażonego na dany czynnik. Nie zgodził się z zarzutami odwołania, jakoby jednostki orzecznicze przypisały alergię strony noszeniu kolczyków, bowiem – jak wskazał – wyjaśniono, dlaczego nie brano pod uwagę u pacjentki narażenia na nikiel jako potencjalnego alergenu (organ odwoławczy zacytował obszernie stanowisko Instytutu Medycyny Pracy w S., z którego to stanowiska wynika, że testy naskórkowe nie potwierdziły uczulenia na chrom, kobalt i tiuramy; co prawda wykazano uczulenie na nikiel, a także uzyskano dodatni wynik testów naskórkowych z chlorkiem palladu, jednakże alergia na pallad zwykle towarzyszy alergii na nikiel, zaś według danych literaturowych alergia na kobalt u kobiet często współistnieje z uczuleniem na nikiel; poza tym wszystkie wyniki testów alergicznych z potencjalnymi alergenami typowymi dla środowiska pracy pielęgniarki, w tym z formaldehydem, aldehydem glutarowym i innymi środkami dezynfekcyjnymi, a także z lateksem wypadły ujemnie).
Organ odwoławczy ocenił również jako całkowicie bezzasadny wniosek dowodowy. Wyjaśnił, że strona podczas przesłuchania sama wskazała, że miała kontakt z narzędziami na salach zabiegowych oddziałów, na których pracowała, ale nosiła środki ochrony indywidualnej: maseczki, fartuchy, rękawice ochronne. Również nie kwestionowano, że strona jest uczulona na nikiel oraz że nikiel mógł występować w środowisku pracy. Odnośnie wniosku dowodowego w zakresie przesłuchania świadków organ odwoławczy wskazał, że w piśmie Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego w B. z dnia [...] października 2014 r. wskazano, że pracodawca zapewniał stronie warunki pracy zgodne z obowiązującymi normami.
Końcowo organ odwoławczy stwierdził, że strona poddana została wnikliwej diagnostyce medycznej w kierunku ustalenia, czy można u niej stwierdzić, bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem chorobę zawodową - alergiczne kontaktowe zapalenie skóry. Schorzenia stwierdzone u pacjentki nie wykazały cech klinicznych choroby zawodowej, wyniki testów skórnych uzyskane w placówkach diagnostyczno - orzeczniczych potwierdzają bezspornie, że u B. S. nie występuje alergia związana z narażeniem zawodowym. Jak wynika z tych orzeczeń, wzięto pod uwagę wyniki badań lekarskich, dokumentację medyczną pracownika, dokumentację przebiegu zatrudnienia i ocenę narażenia zawodowego, która zawierała szczegółowy opis wykonywanych czynności, znajdujących potwierdzenie w życiorysie zawodowym strony. Organ podkreślił również, że zapewniono stronom czynny udział w postępowaniu.
Skargę na powyższą decyzję organu odwoławczego złożyła do sądu administracyjnego B. S., która zarzuciła mające istotny wpływ na treść decyzji naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 w związku z art. 77 § 1, art. 80 i art. 84 Kodeksu postępowania administracyjnego polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego. Wyjaśniła, że skoro specjalista medycyny pracy stwierdza u pacjenta objawy choroby zawodowej i kieruje na dodatkowe badania to oznacza, że spełniona jest przesłanka stwierdzenia klinicznych objawów zapalenia skóry. Tymczasem orzeczenia jednostek orzeczniczych temu zaprzeczają, co świadczy o braku spójności stanowisk lekarskich w sprawie, a nie o ich spójności jak twierdzą organy. Identycznie jak w odwołaniu skarżąca zarzuciła orzeczeniom jednostek medycznych arbitralność, naruszenie zasady obiektywizmu oraz zgłosiła identyczny jak w odwołaniu wniosek dowodowy w zakresie dopuszczenia dowodów z dokumentów i z przesłuchania świadków.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek dowodowy podlegał oddaleniu na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako p.p.s.a. Sąd administracyjny nie został przez ustawodawcę wyposażony w kompetencję przeprowadzania dowodów osobowych (przesłuchania świadków), zaś dowody z dokumentów przeprowadzać może w ograniczonym zakresie. W sprawie niniejszej przesłanki z art. 106 § 3 p.p.s.a. nie zostały zaś spełnione. Wskazywane dokumenty jako dowody nie były niezbędne dla sądu do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, zaś z całą pewnością pozyskanie dokumentacji technicznej z różnych jednostek leczniczych za okres od dnia [...] kwietnia 1988 r. do dnia [...] maja 2014 r. z podaniem bardzo szczegółowych informacji spowodowałoby nadmierne przedłużenie postępowania w sprawie. Dlatego wniosek dowodowy podlegał oddaleniu.
Skarga zaś oceniana merytorycznie nie mogła zostać uwzględniona, bowiem zaskarżona decyzja i decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa.
Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. (dalej: PWIS) utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Państwowego Inspektora Sanitarnego w B. (dalej: PPIS) z dnia [...] listopada 2015 r. o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej w postaci alergicznego kontaktowego zapalenia skóry. Rozstrzygnięcie to pozostaje w zgodzie z przepisami prawa.
Materialnoprawne przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej określa definicja sformułowana w art. 2351 Kodeksu pracy, zgodnie z którą za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Z punktu widzenia skutku w postaci rozpoznania choroby zawodowej (czy też wykluczenia podstaw do jej stwierdzenia) istotne jest zatem, aby dane schorzenie było ujęte w wykazie chorób zawodowych oraz było spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem jej wykonywania, co można stwierdzić w sposób bezsporny lub z wysokim prawdopodobieństwem. Inaczej rzecz ujmując, tak, jak wskazano w wyroku w sprawie II SA/Sz 1218/12 z dnia 30 stycznia 2013 r. (dostępnym w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej w skrócie jako CBOSA): "Na pojęcie choroby zawodowej składają się elementy: wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych schorzenia wymienionego w wykazie chorób zawodowych oraz istnienie związku przyczynowego objętej wykazem choroby z warunkami wykonywanej pracy. Przy czym związek przyczynowy między schorzeniem i narażeniem zawodowym powinien być stwierdzony bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem". Stosownie do art. 2352 Kodeksu pracy rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych (vide wyrok z dnia 24 maja 2012 r., II OSK 654/12; z dnia 26 lutego 2015 r., II SA/Bk 1185/14, CBOSA).
Zgodnie § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367), zwanego dalej "rozporządzeniem", decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Z treści tego przepisu wynika, że warunkiem koniecznym do stwierdzenia przez organ inspekcji sanitarnej choroby zawodowej jest uprzednie jej lekarskie rozpoznanie. Właściwe medyczne jednostki orzecznicze uprawnione do tego rozpoznania zostały określone w § 5 rozporządzenia. Przepis ten stanowi, że właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone we wskazanych przepisach, zatrudniony w jednej z wymienionych jednostek orzeczniczych (ust. 1). W ust. 2 i w ust. 3 tego paragrafu wymienia się jednostki orzecznicze I i II stopnia. Te ostatnie powołane zostały do weryfikacji wyników badań i ustaleń oraz ocen jednostek orzeczniczych I stopnia.
W sprawach dotyczących chorób zawodowych zadaniem lekarskich jednostek orzeczniczych jest wydanie orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych. Wydanie orzeczenia o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej ma miejsce wówczas, gdy lekarskie jednostki orzecznicze stwierdzą, że występujące schorzenie u skarżącego nie jest objęte wykazem chorób zawartych w załączniku do rozporządzenia lub w sytuacji umieszczenia na liście chorób zawodowych, ale braku związku przyczynowego z warunkami pracy (narażenia zawodowego).
W sprawie niniejszej, jak wynika z materiału dowodowego, wydane orzeczenia jednostek orzeczniczych I i II stopnia tj. Poradni Chorób Zawodowych PWOMP w B. (orzeczenie lekarskie nr [...]) oraz Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. (orzeczenie lekarskie nr [...], wydane po kilkudniowej hospitalizacji skarżącej), a także orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy w Ł. wydane po hospitalizacji w dniach [...] stycznia –[...] stycznia 2015 r. – stwierdziły brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Wymienione jednostki nie stwierdziły zawodowej etiologii choroby skóry skarżącej, co uczyniły na podstawie analizy narażenia zawodowego, przebiegu choroby, badań i wyników przeprowadzonej diagnostyki alergologicznej. Dodać należy, że prowadzący postępowanie organ pierwszej instancji wykorzystał możliwości uzupełniania materiału dowodowego (§ 8 ust. 2 rozporządzenia) występując kilkakrotnie do jednostek orzeczniczych II stopnia o dodatkowe konsultacje po złożeniu orzeczenia nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. I tak po złożeniu wyjaśnień przez skarżącą i jej uwag do orzeczenia, Instytut Medycyny Pracy w S. jednoznacznie podtrzymał swoje stanowisko w piśmie z dnia [...] sierpnia 2015 r., także po zapoznaniu się z dowodem z przesłuchania strony, pismem z dnia [...] października 2015 r. tenże Instytut ponownie podtrzymał swoje stanowisko. W sposób szczegółowy w orzeczeniach jednostek orzeczniczych wyjaśniono, dlaczego nie uznano zawodowej etiologii choroby skarżącej. Wbrew błędnemu przekonaniu skarżącej, iżby powodem oceny było przyjęcie za czynnik powodujący chorobę noszenie kolczyków, z przedstawionych orzeczenia wynika, że konkluzję wyprowadzono biorąc po rozwagę przebieg choroby, lokalizację zmian chorobowych, w tym utrzymywanie się zmian skórnych pomimo wielomiesięcznego braku potencjalnej ekspozycji zawodowej, brak korelacji czasowej nawrotów i zaostrzeń choroby z narażeniem zawodowym, a także wykazany w testach naskórkowych brak uczulenia na potencjalne alergeny środowiska zawodowego typowego w pracy pielęgniarki. Szczegółowo wyjaśniono dlaczego nie brano pod uwagę narażenia na nikiel jako potencjalnego alergenu.
W piśmie z dnia [...] sierpnia 2015 r. IMP w S. wyjaśnił, że: "(...) duża częstotliwość występowania alergii na nikiel u kobiet ma związek właśnie z noszeniem metalowych kolczyków. Nikiel należy do szeroko rozpowszechnionych alergenów środowiska komunalnego, obecny jest w naszym życiu codziennym, nawet w żywności i wodzie. W placówkach służby zdrowia kontakt pielęgniarki z metalowymi narzędziami chirurgicznymi odbywa się z oczywistych względów głównie w rękawiczkach, przez co ryzyko alergizacji tą drogą jest zdecydowanie mniejsze".
Dodać należy, że sama skarżąca podała, iż jeszcze przed rozpoczęciem pracy w charakterze pielęgniarki zaobserwowała reakcje na noszony zegarek, zaś zegarki także zawierają nikiel.
Podsumowując – z akt sprawy wynika, że wydane w sprawie orzeczenia lekarskie w sposób jednoznaczny wykluczyły zawodową etiologię choroby skarżącej, bowiem chociaż stwierdziły wystąpienie u niej schorzenia odpowiadającego jednej z chorób zawodowych (pozycja 18.1 załącznika do rozporządzenia), to wskazały, że brak jest podstaw do bezspornego lub z wysokim prawdopodobieństwem powiązania źródła tej choroby z pracą wykonywaną przez stronę w okresach badanego narażenia zawodowego.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jak i decyzji pierwszoinstancyjnej orzeczenia medyczne poddane zostały ocenie zgodnej z wymaganiami art. 80 k.p.a. tj. w kontekście całokształtu materiału dowodowego, w tym w szczególności przy uwzględnieniu treści karty oceny narażenia zawodowego skarżącej (zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia). Sąd nie znajduje argumentów, aby wnioski końcowe o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej podważyć.
W szczególności podkreślić trzeba, że organy trafnie przypisały istotne znaczenie w sprawie orzeczeniom medycznym jako wydanym przez podmioty posiadające wiadomości specjalne w zakresie orzekania o chorobach zawodowych. Od wielu lat jednoznacznie w orzecznictwie wskazuje się, że orzeczenie lekarskie ma znaczenie kwalifikowanej opinii biegłego, stanowi zasadniczy dowód w sprawie dotyczącej stwierdzenia choroby zawodowej i – co istotne - merytorycznej treści tego orzeczenia organ Inspekcji Sanitarnej nie ma możliwości zakwestionować. Oznacza to, że wskazany organ nie może sam dokonać rozpoznania choroby, bowiem nie posiada wiadomości specjalnych umożliwiających samodzielną ocenę dokumentacji medycznej. Organ Inspekcji Sanitarnej, bazując wyłącznie na swojej wiedzy, nie może również zakwestionować nierozpoznania choroby zawodowej przez jednostki medyczne tj. bez uzyskania weryfikujących orzeczeń innych uprawnionych jednostek medycznych. Niedopuszczalne jest zatem, aby organ ten przeciwstawiał własną wiedzę wiadomościom specjalnym posiadanym przez lekarzy i uzewnętrznionym w treści ich orzeczeń. Ocena organu Inspekcji Sanitarnej dotycząca orzeczeń medycznych sprowadza się zatem wyłącznie do warunków formalnych tzn. ustalenia, czy zostało wydane we właściwej formie, czy zawiera uzasadnienie, czy wydał je uprawniony lekarz, a jeśli uprawniony, to czy dodatkowo zatrudniony w odpowiedniej jednostce organizacyjnej. Ocena może również dotyczyć sposobu argumentacji, jasności przekazu, kompletności, rzetelności, wszechstronnego wyjaśnienia istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy kwestii, a także braku sprzeczności orzeczenia z definicją choroby zawodowej określoną przepisami prawa (vide np. wyroki: z dnia 17 lipca 2014 r., IV SA/Gl 817/13; z dnia 5 września 2013 r., IV SA/Wr 200/13, jak również wyrok z dnia 18 grudnia 2009 r., II SA/Bk 420/09 oraz z dnia 9 kwietnia 2015 r., II SA/Bk 37/15, CBOSA).
Powyższa ocena formalna została w sprawie dokonana w sposób wszechstronny. Organy przekonująco wskazały, że orzeczenia z dnia [...] maja 2015 r. i z dnia [...] czerwca 2015 r. zostały wydane przez uprawnione jednostki i lekarzy, są względem siebie komplementarne, zawierają logiczne uzasadnienia i czytelnie wyjaśniono w nich dlaczego stwierdzono brak bezspornego lub występującego z wysokim prawdopodobieństwem związku choroby z narażeniem zawodowym. Zdaniem sądu, powyższa ocena znajduje potwierdzenie w treści materiału dowodowego.
Dodać trzeba bowiem dodatkowe konsultacje i analizy Instytutu Medycyny Pracy w S. z dnia [...] sierpnia 2015 r. oraz z dnia 13 października 2015 r., które eliminują ostatecznie wątpliwości co do pozazawodowej etiologii choroby skarżącej ustosunkowując się do jej twierdzeń i wywodów. Wbrew zarzutom skargi, zdaniem sądu, kontrolowane postępowanie nie budzi zastrzeżeń co do jego wszechstronności w gromadzeniu materiału dowodowego czy jego kompleksowej oceny, stąd też za bezpodstawne należy ocenić zarzuty naruszenia przepisów procesowych tj. art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji, jak i przebieg postępowania nie wskazują również na naruszenie zasady budzenia zaufania obywateli do organów państwa, sprzeniewierzenie się zasadzie wyjaśniania przesłanek, którymi organ kierował się przy rozstrzyganiu sprawy, czy skonstruowanie uzasadnienia niezgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 k.p.a.
Dodać należy, że postępowanie w przedmiocie ustalenia choroby zawodowej toczy się według procedury przewidzianej w rozporządzeniu z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Ta procedura w pełni została w postępowaniu w sprawie niniejszej zachowana, a wydane decyzje zostały należycie uzasadnione z zachowaniem wymogów art. 107 3 k.p.a.
Z wyżej przedstawionych względów skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło