II SA/Bk 116/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, sędzia WSA Mirosław Wincenciak, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 08 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległych należności alimentacyjnych - oddala skargę.- Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 17 pkt 1 kpa oraz art. art. 30 ust. 1 pkt 1 - 3 w zw. z art. 28 ust. 1 pkt 2, art. 41 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. nr 192, poz.1378 ze zm.), utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Rady Miejskiej B. przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B. w dniu [...] października 2009 r. nr [...] w sprawie odmowy umorzenia dłużnikowi alimentacyjnemu – A. G. w całości należności w kwocie 4.680 zł z tytułu wypłaconych M. G. – G. na syna D. G. zaliczek alimentacyjnych oraz odmowy umorzenia w całości należności w kwocie 234 zł z tytułu przewidzianej do zwrotu kwoty 5% wypłaconych zaliczek alimentacyjnych. U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia. Postępowanie w sprawie zostało wszczęte na wniosek dłużnika alimentacyjnego – A. G., który pismem z dnia 27 kwietnia 2009 r. zwrócił się z prośbą o umorzenie zaległych zobowiązań alimentacyjnych, argumentując ją trudną sytuacją finansową, zdrowotną i materialną. W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego organ I instancji ustalił, że decyzjami z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] i nr [...] oraz decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Z. przyznał M. G. – G. świadczenie w formie zaliczki alimentacyjnej na syna D. G. na okres od dnia 1 września 2005 r. do dnia 30 września 2008 r. w wysokości 180 zł. miesięcznie. Z pisma Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w B. z dnia 12 października 2009 r. (k. 7) wynika, że na dzień jego sporządzenia egzekucja świadczeń alimentacyjnych wypada bezskutecznie. Podczas trwania egzekucji prowadzonej na podstawie wyciągu z protokołu ugody Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] kwietnia 2001 r. sygn. akt [...] zaopatrzonej w klauzulę wykonalności z dnia 4 maja 2010 r. dokonano 13 wpłat w okresie od 20 września 2007 r. do 1 października 2009 r. o łącznej wysokości 264 zł (wysokość jednej raty wyniosła średnio około 20 zł). W świetle powyższych okoliczności faktycznych organ I instancji decyzją z dnia [...] października 2009 r. nie uwzględnił wniosku. W uzasadnieniu decyzji podano, że wnioskodawca nie spełnia przesłanki określonej w art. 30 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, albowiem egzekucja świadczeń alimentacyjnych nie była skuteczna łącznie przez okres 3 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów. Zaznaczono przy tym, że organ jest właściwy do umorzenia należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych wyłącznie za okres od 1 września 2005 r. do 30 września 2008 r. Końcowo podano, że powoływanie się przez wnioskodawcę na trudną sytuację finansową, zdrowotną i materialną, nie jest okolicznością mającą wpływ na spłatę zadłużenia, gdyż umorzenie należności z tytułu zaliczek alimentacyjnych uzależnione jest od okresu, w jakim egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego była skuteczna. Od powyższej decyzji odwołanie złożył dłużnik alimentacyjny – A. G. i wniósł o umorzenie zaległych należności alimentacyjnych wskazując, że nie jest w stanie spłacić tak wysokiej kwoty. Podał, że jest osobą niepełnosprawną, przewlekle chorą. Ma na utrzymaniu dwójkę dzieci i żonę. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję I – instancyjną i podał, że przepis art. 30 ust. 1 pkt 1-3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów przewiduje możliwość umorzenia przez właściwy organ dłużnika należności z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych na podstawie ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej. Umorzenie należności z tytułu wypłaconych zaliczek uzależnione jest od okresu, w jakim egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego była skuteczna w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów. Jeżeli ten okres trwa co najmniej 3 lata, organ może umorzyć 30 % należności, 5 lat - 50%, a 7 lat - 100 %. Z przeprowadzonego przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego, a w szczególności z pisma Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w B., z dnia 12 października 2009 r. wynika, że egzekucja świadczeń alimentacyjnych od dłużnika A. G. jest bezskuteczna (dłużnik nie pracuje, nie pobiera stałych świadczeń, nie uzyskuje stałych dochodów, nie prowadzi działalności gospodarczej, jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy bez prawa do zasiłku, nie posiada, ani nie jest właścicielem żadnych wartościowych ruchomości, nieruchomości, wierzytelności). Z powodu bezskuteczności egzekucji brak jest podstaw prawnych do umorzenia zaległych należności alimentacyjnych z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych na dziecko D. G. Decyzję tę do sądu administracyjnego zaskarżył A. G. i podniósł, że nie zgadza się z nią, gdyż nie ma środków finansowych na spłatę zadłużenia. Skarżący zarzucił, że organy rozpatrując jego wniosek kierowały się tylko i wyłącznie przepisami ustawy nie uwzględniając jego złej sytuacji finansowej, zdrowotnej i życiowej. Podał, że jego zadłużenie nie wynika z celowego niepłacenia alimentów albowiem płacił ile mógł. Podniósł, że nie wie jak ma spłacić zadłużenie skoro nie ma żadnego dochodu. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w kwestionowanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje. Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów postępowania, ani przepisów prawa materialnego. Przedmiotem rozstrzygnięcia organów administracji w niniejszej sprawie był wniosek dłużnika alimentacyjnego o umorzenie należności powstałych z tytułu zaliczek alimentacyjnych przyznanych jego synowi jako osobie uprawnionej na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. nr 86, poz. 732 ze zm.). Z akt administracyjnych, w szczególności z treści pisma Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w B. z dnia 12 października 2009 r. wynika, iż na dzień jego sporządzenia egzekucja świadczeń alimentacyjnych wypada bezskutecznie. Podczas trwania egzekucji prowadzonej na podstawie wyciągu z protokołu ugody Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] kwietnia 2001 r. sygn. akt [...] zaopatrzonej w klauzulę wykonalności z dnia 4 maja 2010 r. dokonano 13 wpłat w okresie od 20 września 2007 r. do 1 października 2009 r. o łącznej wysokości 264,00 zł. (wysokość jednej raty wyniosła średnio około 20 zł). Przesłanki umorzenia należności powstałych z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych osobom uprawnionym na podstawie ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej reguluje art. 30 ust. 1 w zw. z art. 28 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. nr 1, poz. 7 ze zm.), zgodnie z którym, organ właściwy dłużnika może umorzyć te należności w łącznej wysokości: 1) 30 %, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 3 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów; 2) 50 %, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 5 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów; 3) 100 % jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 7 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów. Z powyższej regulacji wynika, iż koniecznym i jedynym warunkiem umorzenia choćby części należności powstałych z tytułu zaliczek alimentacyjnych jest skuteczna egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów, prowadzona przez okres minimum 3 lat. W sprawie niniejszej skuteczna egzekucja należności alimentacyjnych w pełnej miesięcznej wysokości wobec dłużnika alimentacyjnego nie miała miejsce nawet przez jeden miesiąc. Jednocześnie podkreślić należy, że kategoryczne sformułowanie art. 30 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów nie pozostawia wątpliwości, iż nawet bardzo trudna sytuacja materialna dłużnika alimentacyjnego nie stanowi ani samodzielnej, ani dodatkowej przesłanki umorzenia należności powstałych z tytułu zaliczek alimentacyjnych. Stąd, organy administracji rozstrzygające w niniejszej sprawie, jakkolwiek nie kwestionowały okoliczności, iż dłużnik alimentacyjny znalazł się w ciężkiej sytuacji zdrowotnej i finansowej, nie miały podstaw, by uwzględnić jego wniosek. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalono.