II SA/Bk 1172/14

Dnia 20 sierpnia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Sobolewska – Nazarczyk (spr.), po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2015 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia w sprawie ze skargi M. J. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] października 2014 r. znak [...] w przedmiocie odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej p o s t a n a w i a: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Pełnomocnik skarżącego w dniu 15 maja 2015 roku złożył zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 7 maja 2015 roku odrzucające zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 10 marca 2015 r. odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia skargi, składając jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia. W uzasadnieniu swego wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia pełnomocnik podniósł, iż przesyłka pocztowa z odpisem postanowienia WSA w Białymstoku nie została mu skutecznie doręczona, gdyż nie dotarła do niego informacja o awizowaniu tej przesyłki, z uwagi na to, że był nieobecny pod adresem dla doręczeń (przebywał na leczeniu w sanatorium). W związku z powyższym - w jego ocenie - nie nastąpiło doręczenie zastępcze, wskazane w zaskarżonym postanowieniu. WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY W BIAŁYMSTOKU ZWAŻYŁ, CO NASTĘPUJE: W ocenie Sądu wniosek jest bezzasadny i należało odmówić przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Pełnomocnik skarżącego, we wniosku o przywrócenie terminu podniósł iż, w aktach sprawy znajduje się pismo, z którego wynika, że w okresie od 3 marca do 31 marca 2015 r. przebywał on na leczeniu w sanatorium. Pismo Okręgowej Izby Radców Prawnych w B. informujące o wyznaczeniu do prowadzenia sprawy z urzędu jako pełnomocnik skarżącego otrzymał zatem dopiero w dniu 7 kwietnia 2015 r. Natomiast korespondencja, tj. postanowienie z dnia 10 marca 2015 r., została wydana w dniu 10 kwietnia 2015 r. , a zatem wniosek o przywrócenie terminu jest zasadny. Godzi się podkreślić, iż w aspekcie art. 86 i 87 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania określonej czynności jest spełnienie się łącznie trzech przesłanek, a mianowicie: wniesienia przez stronę wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła jej dochowania terminu, dokonanie jednocześnie czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano, oraz uprawdopodobnienie, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Strona nie jest obowiązana w postępowaniu o przywrócenie terminu do udowodnienia braku swej winy lecz wystarczy uprawdopodobnienie powyższej okoliczności. W tej sytuacji konieczne stało się rozważenie, czy argumenty pełnomocnika skarżącego uprawdopodobniają, że uchybienie terminu do wniesienia zażalenia nastąpiło bez jego winy. Chodziło zatem nie o przeprowadzenie dowodu czyniącego brak winy pełnomocnika skarżącego, lecz o wskazanie okoliczności wystarczających dla powzięcia przekonania o prawdopodobieństwie braku winy w uchybieniu terminu. Uprawdopodobnienie bowiem jest środkiem zastępczym dowodu o znaczeniu ścisłym, a więc środkiem nie dającym pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Tym niemniej, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, pełnomocnik skarżącego nie uprawdopodobnił, że niedochowanie terminu do wniesienia zażalenia, było przez niego niezawinione. Nie ulega wątpliwości, iż od pełnomocnika strony postępowania można oczekiwać i wymagać szczególnej staranności w zakresie prowadzenia swych spraw, tym bardziej, iż jest on profesjonalistą. W tym też kontekście należy oceniać przesłankę braku winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej; przywrócenie terminu nie jest bowiem dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się np. nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 30 grudnia 1998 roku, sygn. akt. III SA 1259/98, opubl. w zbiorze orzecznictwa LEX nr 44754). Brak bowiem winy w uchybieniu terminu można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Podnieść należy, iż w niniejszej sprawie w postanowieniu z dnia 8 lipca 2015 r. I OZ 788/15 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie pełnomocnika skarżącego na postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 7 maja 2015 r. przesądzając przy tym, że w niniejszej sprawie doręczenie pełnomocnikowi postanowienia WSA w Białymstoku z dnia 10 marca 2015 r. było skuteczne. NSA wskazało, iż "skarżącemu zostało przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Informacja Okręgowej Izby Radców Prawnych w B. o tym, że r.pr. E. C. została wyznaczona pełnomocnikiem w sprawie z urzędu dla skarżącego wpłynęła do Sądu pierwszej instancji w dniu 6 marca 2015 r. (prezentata). W związku z tym prawidłowo Sąd ten nadał korespondencję zawierającą wydane w dniu 10 marca 2015 r. postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi na adres pełnomocnika. Postanowienie to zostało doręczone w sposób zastępczy w trybie art. 73 P.p.s.a. Zaś kwestia tego, że pełnomocnik nie odebrał kierowanej do niego korespondencji w tej sprawie z powodu nieobecności pod wskazanym adresem nie stanowi o wadliwości doręczenia zastępczego". Podniósł również, iż późniejsze doręczenie tj. w dniu 10 kwietnia 2015 r. – na żądanie strony – pisma, którego ona wcześniej nie odebrała, nie obala domniemania doręczenia jej tego pisma w trybie art. 73 P.p.s.a. i wynikających z tego tytułu skutków prawnych. Powyższe – w ocenie NSA – skutkowało tym, że postanowienie z dnia 10 marca 2015 r. zostało pełnomocnikowi skarżącego doręczone w dniu 27 marca 2015 r., a zażalenie na to postanowienie zostało wniesione w dniu 16 kwietnia 2015 r. i było spóźnione. Przenosząc powyższe rozważania na zasadność wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia – wobec w/w stanowiska NSA – należało przyjąć, iż kwestia ewentualnego nieskutecznego doręczenia postanowienia z dnia 10 marca 2015 r. nie może stanowić podstawy do przywrócenie terminu do jego złożenia, bowiem zgodnie z art. 73 p.p.s.a. doręczenie to było skuteczne. Natomiast okoliczność przebywania w okresie biegu terminu do wniesienia zażalenia przez pełnomocnika skarżącego w sanatorium nie może również stanowić podstawy przywrócenia terminu albowiem, jeżeli pełnomocnik skarżącego prowadzi kancelarię powinien on – w sytuacjach swojej nieobecności – zapewnić odpowiednią organizację odbioru korespondencji, mając na uwadze właściwą dbałość i staranność o interesy osób, które reprezentuje, tym bardziej, iż nie była to nagła choroba tylko planowany pobyt w sanatorium. Właściwa organizacja wewnętrznej pracy kancelarii jest traktowana jako dochowanie staranności warunkującej brak winy w uchybieniu terminu (vide postanowienie NSA z dnia 08.04.2014 r. sygn. akt II OZ 336/14, LeX nr 1461922). Jak to prezentowane jest konsekwentnie w orzecznictwie sądowo-administracyjnym, o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. W niniejszej sprawie takich przeszkód nie było. Z powyższych względów, należało zatem wniosek pełnomocnika skarżącego oddalić, w związku z czym w oparciu o art. 86 i 87 ustawy z 30.VIII.2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.