II SA/Bk 119/16
PostanowienieWSA w Białymstoku2016-02-25
Skład orzekający: Barbara Romanczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna wnioskodawców, uwzględniająca dochody, wydatki na leczenie i utrzymanie, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata)?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, uznając, że sytuacja materialna wnioskodawców, charakteryzująca się niskim dochodem, znacznymi wydatkami na leczenie oraz brakiem majątku i oszczędności, uniemożliwia im poniesienie kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Spełnione zostały przesłanki z art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 PPSA.Stan faktyczny
H. M. i T. M. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wskazali, że ich dochodem są dwie emerytury, a poza domem nie posiadają majątku ani oszczędności. Podnieśli, że ponoszą znaczne wydatki na leki (ok. 400 zł miesięcznie) oraz inne koszty utrzymania. Wniosek dotyczył sprawy ze skargi na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącym prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. M. i T. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi H. M. i T. M. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] grudnia 2015 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia bądź zmiany decyzji wydanej w przedmiocie udzielenia pozwolenie na użytkowanie obiektu p o s t a n a w i a przyznać skarżącym prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
H. M. i T. M. wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata podając, iż pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym. Dochodem rodziny jest emerytura uzyskiwana przez T. M. w wysokości 1.856,80 zł oraz emerytura H. M. w wysokości 1.132,03 zł. Wnioskodawcy poza domem o powierzchni [...] m 2 (wartości 120.000 zł), nie posiadają żadnego majątku, zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych (k. 19-20).
W uzasadnieniu swego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie niniejszej skarżący podnieśli, iż są osobami starszymi i schorowanymi z licznymi schorzeniami, przez co na leki w skali miesiąca wydają około 400 zł. Ponadto niezbędne wydatki skarżących przedstawiają się następująco: energia elektryczna – 150 zł, podatek od nieruchomości – 150 zł, woda i wywóz nieczystości – około 130 zł, telefon – około 120 zł, węgiel – 700 zł, żywność – około 1.300 zł, gaz – 50 zł, wywóz nieczystości – 18 zł.
Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania.
Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi bowiem w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie
i rodziny.
Należy bowiem stwierdzić, iż ze złożonego oświadczenia wynika, że sytuacja materialna H. M. oraz T. M. uzasadnia udzielenie im prawa pomocy w zakresie całkowitym, a mianowicie w odniesieniu do zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Wnioskodawcy są osobami starszymi i schorowanymi, z licznymi schorzeniami wymagającymi sukcesywnego leczenia. Dochód rodziny skarżących zamyka się kwotą 2.988,83 zł (k. 20). Wnioskodawcy poza niewielkim domem nie posiadają żadnego majątku, zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Nieznaczny comiesięczny dochód wystarcza im jedynie na zaspokojenie niezbędnych potrzeb bytowych oraz wysokie koszty leczenia, które miesięcznie wynoszą około 400 zł.
Przedstawione okoliczności, a w szczególności wysokość miesięcznego dochodu skarżących, a także zestawienie ich stałych wydatków oraz brak zgromadzonych oszczędności pozwalają na stwierdzenie, iż skarżący nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny.
Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło