II SA/Bk 120/10
PostanowienieWSA w Białymstoku2010-03-30
Skład orzekający: Barbara Romanczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, prowadzący gospodarstwo rolne i utrzymujący się z renty inwalidzkiej, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, biorąc pod uwagę jego niskie dochody, wysokie wydatki i zły stan zdrowia?Ratio decidendi
Skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Niskie dochody, zły stan zdrowia uniemożliwiający podjęcie dodatkowej pracy, brak oszczędności oraz wysokie, nieuniknione wydatki uzasadniają przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżący J. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, argumentując trudną sytuacją finansową związaną z prowadzeniem gospodarstwa rolnego, stratami w produkcji, koniecznością ponoszenia nieprzewidzianych wydatków oraz niskimi dochodami z renty inwalidzkiej. Skarżący szczegółowo opisał swoje wydatki i dochody, wskazując na stratę w roku 2009 oraz planowane wysokie koszty na początku 2010 roku. Wnioskodawca posiada znaczne zasoby rolne i maszyny, jednak ich wartość szacunkowa nie przekłada się na bieżącą płynność finansową.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych lub częściowe zwolnienie od kosztów sądowych powyżej kwoty 30 zł w sprawie ze skargi J. B. na niewykonanie wyroku w sprawie SA/Bk 1348/03 ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] września 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nieważności decyzji o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości p o s t a n a w i a przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
J. B. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych lub częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w kwocie powyżej 30 zł (k. 168). Skarżący w swoim wniosku wywiódł, iż obecnie koncentruje się na usuwaniu strat w prowadzonym gospodarstwie rolnym powstałych w związku z i. odbytą w okresie od [...] lutego 2006 r. do [...] marca 2007 r. W szczególności nie został jeszcze wywieziony w pełni obornik, nie wykonano planowanych kapitalnych napraw maszyn i remontów budynków. Skutkuje to zwiększeniem wydatków na działania doraźne, takie jak zakup plandek do przykrycia plonów zbóż trzymanych tymczasowo na przyczepach na podwórku, wypożyczenie kopaczki do ziemniaków itd. Ponadto zwiększa się czasochłonność czynności niezwiązanych bezpośrednio z produkcją rolną. Nadrobienie opisanych zaległości wymaga również dodatkowych środków finansowych, a tymczasem nie zakończyły się sprawy o odszkodowania. Wnioskodawca podniósł, iż powyższe okoliczności spowodowały to, że jesienią nie zaorano [...] ha pola, nie dokonano wywiezienia obornika i nie zabezpieczono opału na zimę. W związku z powyższym skarżący zużywa gorszej jakości zboże na opał, gdyż jest to bardziej opłacalne niż zakup węgla lub drewna.
Ponadto J. B. podkreślił, iż trudna sytuacja na rynku uniemożliwia mu uzyskanie dochodu ze sprzedaży plonów, nie może również uzyskać wystarczającej ilości płodów mlecznych, co skutkuje tym, iż do przyrządzenia posiłków, takich jak śmietana, twaróg, zmuszony jest nabywać produkty mleczarskie Dodatkowo gmina S. zablokowała obrót nieruchomościami i z tego tytułu skarżący nie może pozyskać żadnych środków. Wnioskodawca zaakcentował również, iż niezdolność do pracy o charakterze trwałym w połączeniu z koniecznością zażywania lekarstw obniżających zdolność psychoruchową uniemożliwia poszukiwanie dodatkowych źródeł zarobku. Skarżący utrzymuje się z renty inwalidzkiej w wysokości 130 zł oraz dochodu uzyskiwanego ze sprzedaży mleka w kwocie 120 zł miesięcznie. Ze złożonego wniosku wynika również, że J. B. posiada grunty rolne o powierzchni [...] ha (w tym [...] ha dzierżawione od gminy), las o powierzchni [...] ha, dom o powierzchni [...] m² (powierzchnia mieszkalna [...] m²) oraz 12 maszyn rolniczych mających od 20 do 36 lat, o szacowanej wartości około 20.000 zł. Razem ze skarżącym mieszka jego matka I. B., która prowadzi oddzielne gospodarstwo domowe. Wnioskodawca nie posiada zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych.
Przedstawiając wysokość i źródła uzyskiwanych dochodów (kwota 33.438,69 zł) oraz koszty ich uzyskania (35.946,44 zł) wnioskodawca wskazał, iż w roku 2009 uzyskał stratę w wysokości 2.507,75 zł. J. B. podkreślił, iż o ile nie uda mu się w przyszłym roku uzyskać dodatkowych środków pieniężnych będzie zmuszony zaciągać kredyt specjalny klęskowy. W bieżącym roku doznał bowiem znacznych szkód z powodu nadmiernych odpadów deszczu, które objęły [...] ha z [...] ha fizycznych.
Wnioskodawca wskazał ponadto, iż otrzymał już dopłaty unijne na grunty rolne, które zostały przeznaczone na opłaty sądowe. Rozliczając koszty sądowe J. B. podkreślił, iż jego wydatki sądowe za miesiące listopad 2009 r. – styczeń 2010 r. wyniosły 1.160 zł plus koszty stawiennictwa do sądu. Wnioskodawca podniósł, iż nie została zawarta ugoda przez Europejskim Trybunałem Praw Człowieka w S. Natomiast skarżący jest zobowiązany do pokrycia kosztów obowiązkowej reprezentacji przez tym Trybunałem w dwóch sprawach na łączną kwotę 8.000 zł. Ponadto na wiosnę czeka go naprawa ciągnika (8.000 zł), zaś w styczniu musi ponieść następujące wydatki: podatek rolny za lata 2007-2010 na kwotę 5.000 zł, ubezpieczenie budynków i OC rolników – 380 zł, ubezpieczenie wypadkowe oraz OC ciągnika i przyczepy – 200 zł, opłaty za wodę i energię elektryczną – 200 zł, paliwo do ciągnika w styczniu (do mechanicznego odśnieżania posesji) – 200 zł, inne drobne opłaty administracyjne na kwotę 100 zł. Końcowo wnioskodawca podniósł, iż w dniu [...]01.2010 r. Wojewoda P. zwrócił mu koszty sądowe w kwocie 347 zł, ale na skargi kasacyjne w 3 sprawach wydal łącznie 360 zł. Ponadto w dniu [...]01.2010 r. Sąd Rejonowy w S. zasądził na jego rzecz 2.000 zł zadośćuczynienia, ale pozwani zapowiedzieli apelację.
W konkluzji skarżący wywiódł, iż nie jest w stanie pokryć kosztów prowadzonego postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego (k. 168-169).
Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania.
W rozpatrywanym przypadku J. B. dowiódł, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego bez uszczerbku utrzymania koniecznego.
Ze złożonego oświadczenia wynika, że skarżący utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego z prowadzonego gospodarstwa rolnego oraz otrzymywanej renty w łącznej wysokości 250 zł. Wnioskodawca posiada grunty rolne o pow. [...] ha, las o pow. [...] ha, dom o pow. [...] m² i maszyny rolnicze – [...] sztuk. J. B. jest osobą schorowaną, niezdolną do podjęcia dodatkowej pracy zarobkowej.
Biorąc pod uwagę przedstawione okoliczności, a przede wszystkim – niskie dochody, zły stan zdrowia oraz brak zgromadzonych oszczędności, a także stosunkowo wysokie wydatki, które musi ponieść na początku 2010 roku należy stwierdzić, że J. B. spełnia warunki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W tym miejscu należy wskazać, iż orzeczone zwolnienie od kosztów sądowych czyni zadość żądaniu wnioskodawcy określonym w rozpatrywanym wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 i 4 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło