II SA/Bk 1204/14

WyrokWSA w Białymstoku2015-02-24

Skład orzekający: Paweł Janusz Lewkowicz, Marek Leszczyński, Anna Sobolewska-Nazarczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba, która zawarła umowę najmu lokalu mieszkalnego w trakcie trwania małżeństwa, posiada legitymację do wszczęcia postępowania o wymeldowanie byłego małżonka i jego córki z tego lokalu, mimo że nie jest jedynym najemcą i nie jest już stroną umowy najmu?
Ratio decidendi
Skarżący, który zawarł umowę najmu lokalu mieszkalnego w trakcie trwania małżeństwa, posiada legitymację procesową do wszczęcia postępowania o wymeldowanie, ponieważ umowa ta została zawarta w okresie wspólności majątkowej małżeńskiej, co czyni go stroną postępowania w rozumieniu art. 28 i 61 § 1 k.p.a. Organy administracji błędnie odmówiły wszczęcia postępowania, nie uwzględniając jego statusu jako strony umowy najmu.
Stan faktyczny
Skarżący wystąpił o wymeldowanie byłej żony i jej córki z lokalu mieszkalnego. Burmistrz odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że skarżący nie jest stroną, ponieważ nie jest właścicielem lokalu. Wojewoda utrzymał w mocy postanowienie burmistrza, argumentując, że skarżący nie posiada tytułu prawnego do lokalu. Skarżący zaskarżył postanowienie wojewody, wskazując, że umowa najmu została zawarta w trakcie trwania małżeństwa, co czyni go stroną postępowania.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił zaskarżone postanowienie Wojewody P. oraz poprzedzające je postanowienie Burmistrza Miasta G. Stwierdził, że zaskarżone postanowienia nie mogą być wykonane do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził od Wojewody P. na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant sekretarz sądowy Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 lutego 2015 r. sprawy ze skargi Z. W. J. na postanowienie Wojewody P. z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie o wymeldowanie z pobytu stałego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające jego wydanie postanowienie Burmistrza Miasta G. z dnia [...] września 2014 roku, nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienia nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Wojewody P. na rzecz skarżącego Z. W. J. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu [...] września 2014 r. Z. J. (dalej powoływany tez jako Skarżący) wystąpił do Urzędu Miejskiego w G. z wnioskiem o wymeldowanie jego byłej żony A. K. oraz jej córki K. J. z pobytu stałego w lokalu położonym w G. przy ul. [...]. Burmistrz G. postanowieniem z dnia [...] września 2014 r. nr [...] odmówił wszczęcia postępowania w tej sprawie, uzasadniając że Skarżący nie jest właścicielem lokalu przy ul. [...] w G., a tym samym nie posiada przymiotu strony. Powyższe postanowienie do Wojewody P. zaskarżył Z. J. wskazując, że zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 2 lipca 1994r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych małżonkowie wspólnie zajmujący lokal są z mocy prawa najemcami tego lokalu, chociażby umowa najmu została zawarta tylko przez jednego z nich. Dalej autor odwołania wyjaśnił, że umowa najmu mieszkania przy ul. [...] w G. została zawarta w dniu [...] marca 2009r., a więc w trakcie trwania małżeństwa z A. K. (poprzednio J.). Ponadto, jak podkreślił Skarżący już od [...] czerwca 2008r. jego była żona nie zamieszkiwała w przedmiotowym mieszkaniu. Wojewoda P. nie podzielił argumentacji odwołania i postanowieniem z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu organ w pierwszej kolejności wyjaśnił, iż zgodnie z art. 61 § 1 kpa postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Stroną postępowania administracyjnego – w myśl art. 28 kpa - jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W sytuacji zaś, gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną, organ na podstawie art. 61 a § 1 kpa zobowiązany jest wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Dalej organ wyjaśnił, że w sprawach o wymeldowanie stroną legitymowaną do wszczęcia postępowania jest osoba dysponująca tytułem prawnym do lokalu, z którego ma nastąpić wymeldowanie, o czym stanowi art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Organ II instancji, po przeanalizowaniu sprawy, podzielił wyrażone w zaskarżonym postanowieniem stanowisko organu I instancji o braku legitymacji procesowej Skarżącego w sprawie o wymeldowanie osób z pobytu stałego w przedmiotowym lokalu. Wyjaśnił, że w 2002 roku zmarł Z. K. (ojciec A. K. i A. K.), który był najemcą przedmiotowego lokalu od 1984 roku. W tym samym roku zmarła również jego żona M. K. i wówczas to A. K. oraz jej brat A. K. zostali najemcami spornego lokalu. Uzasadniając swoje stanowisko organ powołał się na treść art. 691 § 1 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym w razie śmierci najemcy lokalu mieszkalnego w stosunek najmu wstępują: małżonek niebędący współnajemcą lokalu, dzieci najemcy i jego współmałżonka, inne osoby, wobec których najemca był obowiązany do świadczeń alimentacyjnych, oraz osoba, która pozostawała faktycznie we wspólnym pożyciu z najemcą. Od powyższej decyzji skargę do sądu administracyjnego wniósł Z. J. zarzucając jej naruszenie prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię. W uzasadnieniu skargi jej autor przytoczył w całości argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji uzupełniając, iż z czterech osób uprawnionych w 2002 roku do zamieszkiwania w spornym lokalu aktualnie tylko on go zajmuje. Podkreślił, że osobiście opłaca wszystkie rachunku związane z przedmiotowym lokalem. Wojewoda P. w odpowiedzi na skargę podtrzymał w pełni stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga w pełni zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z brzmieniem art. 7 ustawy o najmie lokali mieszkalnych małżonkowie wspólnie zamieszkujący lokal są z mocy prawa najemcami tego lokalu, chociażby umowa najmu została zawarta tylko przez jednego z nich. Zgodnie art. 691 § 1 Kodeksu cywilnego, w razie śmierci najemcy lokalu mieszkalnego w stosunek najmu wstępują: małżonek niebędący współnajemcą lokalu, dzieci najemcy i jego współmałżonka, inne osoby, wobec których najemca był obowiązany do świadczeń alimentacyjnych, oraz osoba, która pozostawała faktycznie we wspólnym pożyciu z najemcą. Umowa najmu lokalu, jak wynika z akt administracyjnych sprawy, została zawarta natomiast w dniu [...] marca 2009 r. a zatem w okresie trwania wspólności majątkowej małżeńskiej. Nie ulega zatem wątpliwości, że Skarżący był stroną postępowania, mógł je inicjować i miał w tym zakresie zdolność procesową, na co organy zwrócą uwagę przy ponownym rozpoznawaniu sprawy. Wynika to wprost z art. 28 i art. 61 § 1 k.p.a. Ze względu na powyższe, na mocy art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd postanowił jak w sentencji. O niewykonaniu decyzji Sąd postanowił na mocy art. 152 p.p.s.a., natomiast o kosztach na podstawie art. 200 p.p.s.a

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło