II SA/Bk 1215/14
WyrokWSA w Białymstoku2015-04-13
Skład orzekający: Marek Leszczyński, Grażyna Gryglaszewska, Anna Sobolewska-Nazarczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu, która została uiszczona na podstawie przepisu rozporządzenia uznanego później za niezgodny z Konstytucją i ustawą, mimo że w momencie żądania zwrotu przepis ten już nie obowiązywał?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może odmówić zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu, jeśli została ona uiszczona na podstawie przepisu rozporządzenia, który został następnie uznany za niezgodny z Konstytucją i ustawą. Nawet jeśli opłata została pobrana w okresie obowiązywania tego przepisu, sąd administracyjny kontrolujący legalność odmowy zwrotu ma prawo ocenić przepisy rozporządzenia na datę dokonania czynności będącej powodem żądania zwrotu. Ponieważ późniejsze orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego uprawnia do przyjęcia, że przepis był niezgodny z prawem już w dacie jego obowiązywania, a w momencie rozpatrywania wniosku o zwrot obowiązywało już nowe, niższe rozporządzenie, skarżącej przysługuje zwrot nadpłaconej kwoty.Stan faktyczny
Skarżąca spółka uiściła opłatę za wydanie karty pojazdu w wysokości 500 zł w 2005 r. na podstawie rozporządzenia, które w 2006 r. zostało uznane przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją i ustawą Prawo o ruchu drogowym, z odroczeniem utraty mocy obowiązującej do maja 2006 r. Po tym terminie weszło w życie nowe rozporządzenie obniżające opłatę do 75 zł. Spółka wystąpiła o zwrot nadpłaty, jednak Prezydent Miasta odmówił, uznając, że opłata została pobrana zgodnie z prawem obowiązującym w dacie jej uiszczenia. Po wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, które pozostało bez odpowiedzi, spółka wniosła skargę do sądu administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności oraz stwierdził, że skarżącemu przysługuje uprawnienie do zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu w kwocie 425 złotych. Zasądził od Prezydenta Miasta B. na rzecz skarżącego kwotę 357 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.),, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi P. L. sp. z o.o. w W. na czynność Prezydenta Miasta B. z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu części kwoty z tytułu opłaty za wydanie karty pojazdu 1. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności oraz stwierdza, że skarżącemu P. L. sp. z o.o. w W. przysługuje uprawnienie do zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] w kwocie 425 (czterysta dwadzieścia pięć) złotych; 2. zasądza od Prezydenta Miasta B. na rzecz skarżącego P. L. sp. z o.o. w W. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Skarga została wywiedziona na tle następujących okoliczności.
Skarżąca P. sp. z o.o. w W. (dalej jako skarżąca) uiściła na rzecz Urzędu Miejskiego w B. w dniu [...] lutego 2005 r. kwotę 500 złotych tytułem opłaty za wydanie karty pojazdu dla pojazdu marki S. zarejestrowanego pod numerem [...]. Obowiązek uiszczenia ww. opłaty za wydanie karty pojazdu wynikał z treści § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu.
W dniu [...] czerwca 2014r. wpłynął do Urzędu Miejskiego w B. wniosek skarżącej o zwrot nadpłaconej kwoty za wydanie wyżej opisanej karty pojazdu. W uzasadnieniu wniosku podane zostało, że wyrokiem z dnia 17 stycznia 2006 r., U 6/04 TK orzekł, że § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu jest niezgodny z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji RP. Nawiązując do treści uzasadnienia wyroku Trybunału i treści orzeczeń sądów administracyjnych, skarżąca wskazała, że rozporządzenie ustaliło opłatę w wysokości przewyższającej faktyczne koszty wytworzenia karty pojazdu, wprowadzając daninę publiczną aktem podustawowym, co uzasadnia żądanie zwrotu nadpłaconej części tej opłaty ponad rzeczywiste koszty wytworzenia karty pojazdu.
Postanowienie Prezydenta Miasta B. z dnia [...] lipca 2014 r. o zwrocie wniosku z informacją, że właściwym do stwierdzenia uprawnienia właściciela pojazdu do zwrotu nadpłaconej części opłaty za wydanie karty pojazdu jest sąd powszechny, zostało uchylone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2014 r. z przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia Prezydentowi Miasta B..
W piśmie z dnia [...] października 2014 r. (nr [...]) Prezydent Miasta B. odmówił zwrotu żądanej kwoty nadpłaty stwierdzając, że została ona pobrana na podstawie przepisów prawa obowiązujących w dacie pobierania opłaty. Mimo, że Trybunał Konstytucyjny uznał przepis rozporządzenia, na podstawie którego pobrano opłatę, za niekonstytucyjny i sprzeczny z ustawą - Prawo o ruchu drogowym a nowe rozporządzenie Ministra Transportu i Budownictwa wydane w 2006 r. obniżyło wysokość opłaty za kartę pojazdu do kwoty 75 złotych, to nowy przepis dotyczy tylko pojazdów zarejestrowanych po dniu 14 kwietnia 2006 r. Wyrok TK nie burzy porządku prawnego ustanowionego rozporządzeniem z 2003 r. w czasie, gdy zachowywało ono moc obowiązującą. Moc orzeczeń TK rozciąga się tylko na przyszłość, a nie na stany faktyczne powstałe przed dniem ogłoszenia wyroku TK lub przed innym wyznaczonym przez TK terminem utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego. Organ poinformował stronę, że jego stanowisko jest czynnością, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, która podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego po uprzednim wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa. Odpowiedź organu doręczona została stronie w dniu [...] października 2014 r.
Wystosowane przez skarżącą w terminie wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa dokonaną czynnością odmowy zwrotu części nadpłaconej opłaty za wydanie karty pojazdu (wpływ do organu w dniu [...] października 2014 r.) nie zostało rozpatrzone i w dniu [...] grudnia 2014 r. wpłynęła do organu skarga P. sp. z o.o. w W. na akt odmowy stwierdzenia uprawnienia strony do zwrotu nienależnie zapłaconej części opłaty za wydanie karty pojazdu marki S. zarejestrowanego pod nr [...] w kwocie 425 zł. Zaskarżonemu aktowi strona skarżąca zarzuciła:
- naruszenie przepisów postępowania w szczególności art. 6, 7, 8, 77 § 1 i 4 K.p.a.;
-naruszenie prawa materialnego, poprzez zastosowanie w sprawie przepisu § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu w sytuacji jego niezgodności z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 Prawa o ruchu drogowym oraz art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji RP;
- naruszenie prawa materialnego, poprzez niezastosowanie w stanie faktycznym sprawy przepisu art. 90 akapit pierwszy Traktatu Wspólnot Europejskich (obecnie art. 110 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej), który sprzeciwia się opłacie związanej z wydaniem pierwszej karty pojazdu sprowadzonego z innego państwa członkowskiego;
- naruszenia prawa materialnego, poprzez niezastosowanie zasady pierwszeństwa prawa wspólnotowego, z której wynika, iż organ krajowy stosujący prawo jest obowiązany pominąć normę krajową w zakresie, w jakim jest sprzeczna z normą wspólnotową, co oznacza, że w stanie faktycznym sprawy nie można było stosować sprzecznego z art. 90 akapit pierwszy TWE, przepisu par. 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 25 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego aktu oraz uznanie obowiązku Prezydenta Miasta B. dokonania na jej rzecz zwrotu kwoty 425 zł stanowiącej część opłaty za wydanie karty pojazdu ponad kwotę wynikającą z art. 77 ust. 3 w zw. z ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Nadto wniosła o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego na podstawie par. 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu tj. kwoty 240 zł oraz wydatku 17 zł stanowiącej równowartość opłaty skarbowej od złożenia odpisu pełnomocnictwa.
Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał dotychczasowe stanowisko oparte na stwierdzeniu pobrania opłaty w kwocie wynikającej z przepisów prawa obowiązujących w dacie pobierania opłaty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga podlegała uwzględnieniu albowiem zaskarżona czynność była niezgodna z prawem.
Przedmiotem rozstrzygnięcia jest kwestia odmowy zwrotu skarżącej kwoty 425 zł tytułem części opłaty za kartę pojazdu, uiszczonej przez spółkę w dniu [...] lutego 2005 r. w wysokości 500 złotych z tytułu rejestracji pojazdu. W sprawie o tak zakreślonym przedmiocie dopuszczalna jest zarówno droga sądowa przed sądem powszechnym, jak i przed sądem administracyjnym. Kwestię dopuszczalności drogi sądowoadministracyjnej przesądził w sposób wiążący NSA uchwałą 7 sędziów z 4 lutego 2008 r. w sprawie I OPS 3/07 (pub. ONSAiWSA 2008/2/21). Wskazał, że skierowanie do organu żądania zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu, uiszczonej na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu – jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z kolei dopuszczalność dochodzenia przedmiotowych roszczeń przed sądem powszechnym przesądził SN uchwałą z 16 maja 2007 r. III CZP 35/07 (pub. OSNC 2008/7-8/72). Strona może zatem skierować żądanie albo na drogę procesu cywilnego, albo na drogę administracyjną, bowiem – jak ocenił NSA – stwierdzenie w postępowaniu administracyjnym, że administracyjny obowiązek organu wobec strony istnieje lub nie istnieje w określonym zakresie, nie wyklucza dochodzenia przez stronę w postępowaniu cywilnym realizacji tego obowiązku, jeżeli organ nie wykona świadczenia. Rozstrzygnięcie sądu administracyjnego o istnieniu lub nieistnieniu takiego obowiązku może mieć zasadnicze znaczenie w toku rozpoznawana sprawy cywilnej o zapłatę. Wybór sposobu dochodzenia zwrotu opłaty zależy zatem od strony, która w sprawie niniejszej zdecydowała się na drogę administracyjną.
Przesądzenie przez NSA w uchwale z dnia 4 lutego 2008 r., że czynność zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu ma charakter czynności materialno – technicznej dotyczącej uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa oznacza, że strona zamierzająca poddać taką czynność kontroli sądu powinna wyczerpać, przed wniesieniem skargi, drogę postępowania administracyjnego. W sprawie niniejszej skarżąca dopełniła tego formalnego obowiązku, ponieważ pismem, które wpłynęło do organu w dniu 20 października 2014 r. wezwała Prezydenta Miasta B. do usunięcia naruszenia prawa, którego dopuścił się odmawiając zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu. Wezwanie skarżącej do usunięcia naruszenia prawa czynnością odmowy zwrotu części opłaty za kartę pojazdu, zostało złożone w ciągu 14 dni od dnia doręczenia pisma odmawiającego zwrotu, a zatem w terminie przewidzianym art. 52 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga została wniesiona do sądu przed upływem 60 dni od daty złożenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, do którego organ nie ustosunkował się merytorycznie, a zatem w terminie określonym art. 53 § 2 ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Rozstrzygnięcie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy dopuszczalny jest zwrot kwoty 425 zł tytułem części uiszczonej opłaty za wydanie karty pojazdu w sytuacji, gdy w dacie ponoszenia zawyżonych – zdaniem skarżącej – kosztów wynikały one z aktu prawnego (rozporządzenia) następnie uznanego za niekonstytucyjny i w sytuacji, gdy w chwili żądania zwrotu niekonstytucyjne przepisy już nie obowiązywały.
Skarżąca spółka uiściła sporną opłatę w kwocie 500 zł w dniu [...] lutego 2005 r. na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. nr 137, poz. 1310). Wyrokiem z dnia 17 stycznia 2006 r., U 6/04 (OTK-A 2006/1/3) TK stwierdził niekonstytucyjność tego przepisu poprzez niezgodność z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym i art. 92 ust. 1 oraz 217 Konstytucji RP, odraczając utratę jego mocy obowiązującej do dnia 1 maja 2006 r. Trybunał stwierdził, że niezgodność § 1 ust. 1 rozporządzenia z powołanymi przepisami ustawy polega na zawyżeniu wysokości opłaty, co wykracza poza granice delegacji ustawowej. W art. 77 ust. 5 ustawy - Prawo o ruchu drogowym stwierdzono bowiem, że wysokość opłaty za kartę pojazdu powinna odpowiadać wysokości kosztów związanych z drukiem i dystrybucją kart pojazdów, powinna być ekwiwalentna w stosunku do usługi administracyjnej. Ustalenie opłaty za wydanie karty pojazdu na kwotę 500 zł, podczas gdy w poprzednio obowiązującym rozporządzeniu ustalona ona była w wysokości 75 zł, nie pozostaje - jak stwierdził Trybunał - w związku z kosztami usługi, co jest sprzeczne z art. 217 Konstytucji RP. Opłata w części podwyższonej jest już daniną publiczną, a taka może być wprowadzona tylko na podstawie ustawy.
W następstwie powyższego wyroku TK, Minister Transportu i Budownictwa wydał w dniu 28 marca 2006 r. nowe rozporządzenie (Dz. U. nr 59, poz. 421), w którym określił wysokość opłaty za kartę pojazdu w kwocie 75 zł. Wskazane rozporządzenie weszło w życie z dniem 15 kwietnia 2006 r. tj. jeszcze przed datą ustaloną przez Trybunał jako data utraty mocy obowiązującej niekonstytucyjnego przepisu i z tym dniem utraciło moc poprzednie rozporządzenie z dnia 28 lipca 2003 r. Mając powyższe na uwadze skład orzekający ocenił czynność Prezydenta Miasta B. odmawiającą zwrotu części opłaty za kartę pojazdu, za niezgodną z prawem. Rację ma wprawdzie organ, że opłatę pobrano w okresie obowiązywania rozporządzenia Ministra infrastruktury z 28 lipca 2003 r. przewidującego taką a nie inną kwotę opłaty. W postępowaniu przed sądem administracyjnym taki argument nie ma jednak znaczenia. Zgodnie bowiem z art. 178 ust. 1 Konstytucji RP sędziowie są niezawiśli i podlegają wyłącznie Konstytucji i ustawom. Z kolei przepis art. 8 ust. 2 Konstytucji stanowi, że jej przepisy można stosować bezpośrednio. Niezawisłość sędziowska uprawnia sędziów do odmowy zastosowania w konkretnej sprawie przepisu rozporządzenia będącego aktem podustawowym, który jest niezgodny z Konstytucją lub ustawą (vide: wyrok NSA z 9 grudnia 2009 r., I OSK 773/09, dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Niezależnie zatem od tego, że sporne rozporządzenie (z dnia 28 lipca 2003 r.) utraciło moc obowiązującą dopiero z dniem 15 kwietnia 2006 r. – sąd, kontrolując legalność odmowy zwrotu części opłaty jako zawyżonej, uprawniony jest do oceny przepisów rozporządzenia na datę dokonania czynności będącej powodem żądania zwrotu. W ramach tej oceny skład orzekający stwierdził, że późniejsze przesądzenie przez TK kwestii niezgodności § 1 ust. 2 rozporządzenia z Konstytucją i ustawą - Prawo o ruchu drogowym, uprawnia do przyjęcia, że powołany przepis, z przyczyn powołanych przez TK, nie był zgodny z ustawą i Konstytucją również w dacie jego obowiązywania. Kwota 500 zł opłaty nie pozostawała bowiem w związku z kosztami świadczonej czynności administracyjnej (wydania karty pojazdu), a przez to nabierała cech daniny publicznej. Było to sprzeczne z art. 217 Konstytucji RP, który zastrzega prawo ustanawiania danin publicznych dla materii ustawowej. Zgodnie z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, Minister Infrastruktury był upoważniony do określenia w drodze rozporządzenia wysokości opłat za kartę pojazdu mając na uwadze znaczenie tych kart dla rejestracji pojazdu oraz wysokość kosztów związanych z drukiem i dystrybucją kart. Tymczasem wydając sporny przepis określający wysokość przedmiotowej opłaty na kwotę 500 zł Minister Infrastruktury przekroczył upoważnienie ustawowe i wkroczył w sferę działania prawodawcy. Obliguje to skład orzekający w sprawie niniejszej, której przedmiotem jest odmowa zwrotu części opłaty za kartę pojazdu uiszczonej w dacie jego obowiązywania, do niezastosowania § 1 rozporządzenia z dnia 28 lipca 2003 r., a przez to do oceny, że pobrana w dniu 2 lutego 2005 r. opłata – w części ponad faktyczne koszty wydania karty – była niezgodna z prawem.
Niezależnie od powyższego wskazać należy, że w dacie podejmowania czynności w sprawie zwrotu opłaty wskazany akt podustawowy już nie obowiązywał, bowiem został zastąpiony nowym rozporządzeniem ustalającym wysokość opłaty za wydanie karty pojazdu na kwotę 75 zł. Rozpoznając zatem sprawę o zwrot opłaty, która jest sprawą nową w stosunku do sprawy jej uiszczenia, miał prawo zastosować przepisy obowiązujące w dacie podejmowania czynności w sprawie zwrotu opłaty. Skoro zostało wykazane, że opłata za wydanie karty pojazdu określona rozporządzeniem z dnia 28 lipca 2003 r. był zawyżona w stosunku do kosztów wytworzenia (druku i dystrybucji), to skarżącej spółce należy się zwrot różnicy kwoty faktycznie uiszczonej i kwoty opłaty obecnie obowiązującej, uwzględniającej rzeczywiste koszty wydania karty pojazdu.
Rozpatrując sprawę należy także mieć na uwadze sprzeczność kwestionowanej regulacji z art. 90 TWE. W dniu 16 kwietnia 2003 r. Polska podpisała z Państwami członkowskimi Unii Europejskiej Traktat o przystąpieniu do Unii Europejskiej. (Dz. U. nr 90, poz. 864). Stosownie do art. 2 Aktu o warunkach przystąpienia, stanowiącego część Traktatu, od dnia przystąpienia do Unii, Polska jest związana postanowieniami Traktatów założycielskich i aktów przyjętych przez instytucje Wspólnot i Europejski Bank Centralny. Od dnia 1 maja 2004 r. normy prawa wspólnotowego stały się częścią polskiego porządku prawnego. Zgodnie z powyższymi uregulowaniami pierwszeństwo przed przepisami zawartymi w krajowym systemie prawa ma prawo wspólnotowe, w tym art. 90 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską. Z treści tego przepisu wynika, że Państwa Członkowskie nie nakładają bezpośrednio lub pośrednio na towary z innych Państw członkowskich jakichkolwiek podatków wewnętrznych wyższych od tych, które nakładają bezpośrednio lub pośrednio na podobne towary krajowe (zasada niedyskryminacji w ramach wspólnego rynku). Europejski Trybunał Sprawiedliwości w postanowieniu z dnia 10 grudnia 2000 r. w trybie prejudycjalnym w sprawie C – 134/07 Piotr Kawala v. Gmina Miasta Jaworzna orzekł, że sporna opłata jest objęta zakazem z art. 90 akapit 1 TWE, co należy interpretować w ten sposób, że przepis ten sprzeciwia się opłacie takiej, jak przewidziana w § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 28 lipca 2003r., która to opłata jest nakładana w związku z pierwszą rejestracją używanego pojazdu samochodowego przywiezionego z innego państw członkowskiego, lecz nie jest nakładana w związku z nabyciem w Polsce używanego pojazdu samochodowego, jeżeli jest on tam już zarejestrowany. Z uwagi na to, że § 1 ust. 1 rozporządzenia z dnia 28 lipca 2003 r. wykracza poza obszar regulacji ustawowej i jest sprzeczny z art. 90 TWE, zasadna jest odmowa jego zastosowania w niniejszej sprawie.
Niezależnie od tego zauważyć należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych poruszona została także kwestia przedawnienia żądania zwrotu nadpłaconej opłaty za kartę pojazdu. W tej kwestii wskazuje się, że od 1 stycznia 2010 r. obowiązuje ustawa z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. nr 157 poz. 1240 ze zm.), w której zapisano, że środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym są między innymi dochody pobierane przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw (art. 60 ust. 1 pkt 7) oraz wskazano, że do spraw dotyczących takich należności stosuje się odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej (art. 67). W przepisie art. 115 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz. U. z 2009 r., nr 157, poz. 1241 ze zm.) zawarto normę intertemporalną, zgodnie z którą do spraw dotyczących niepodatkowych należności budżetowych, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Norma ta, zdaniem sadu, nie odnosi się do stanu faktycznego zaistniałego w sprawie niniejszej, gdyż dotyczy wyłącznie spraw "w toku", a nie spraw już zakończonych, dla których ustawodawca nie przewidywał decyzyjnego trybu załatwienia. Powołane przepisy ustawy o finansach publicznych nie mogą znaleźć tutaj zastosowania. Sąd podziela pogląd wyrażony przez WSA w Opolu w wyroku z dnia 29 marca 2012 r., II SA/Op 669/11, że "gdyby do zwrotu należności pobranej pod rządami poprzednio obowiązujących przepisów z zakresu prawa administracyjnego, które nie przewidywały przedawnienia roszczeń w tym zakresie, stosować wprost przepisy nowej ustawy o finansach publicznych, wówczas postępowanie zostałoby poddane reżimowi określonemu art. 61 i nast. ustawy o finansach publicznych, przewidującemu decyzyjny tryb rozstrzygania spraw. Oznaczałoby to również, że z mocy art. 67 in fine tej ustawy, odpowiednie zastosowanie miałyby przepisy Działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa i - co istotne – skutkowałoby to koniecznością zastosowania terminów przedawnienia wynikających z tej ustawy. Byłoby to jednak sprzeczne z treścią przepisów obowiązujących w dacie pobrania opłaty, które – jak wskazano już wyżej – nie obwarowywały czynności zwrotu jakimkolwiek terminem przedawnienia". W konsekwencji w sprawie tej powinien mieć zastosowanie dotychczasowy tryb rozstrzygania przez organ żądań zwrotu nadpłaconej opłaty za kartę pojazdu tj. w formie czynności, na którą przysługuje skarga do sądu administracyjnego, a nie w drodze decyzji opartej o przepisy art. 61 ustawy o finansach publicznych. Podobne stanowisko zajął WSA w Gliwicach w wyroku z 26 marca 2012 r., II SA/GL163/12.
Skład orzekający w sprawie niniejszej podziela powyższe stanowiska i tym nie aprobuje innych prezentowanych w orzecznictwie (vide: wyroki WSA w Poznaniu z 15 grudnia 2011 r., II SA/Po 980/11 oraz z 15 marca 2012 r., III SA/Po 86/12, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 146 § 1 i 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd orzekł jak w sentencji. Stwierdzenie bezskuteczności czynności odmowy zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu z jednoczesnym stwierdzeniem uprawnienia skarżącej do zwrotu przedmiotowej opłaty wywołuje skutek w postaci powstania po stronie organu obowiązku dokonania zwrotu spornej kwoty. Z uwagi na to, że charakter zaskarżonej czynności przesądza, że nie nadaje się ona do wykonania sąd odstąpił od orzeczenia w przedmiocie jej wykonalności na podstawie art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O zwrocie kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 210 § 1 ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło