II SA/Bk 123/08
WyrokWSA w Białymstoku2008-07-10
Skład orzekający: sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, sędzia NSA Stanisław Prutis, asesor WSA Małgorzata Roleder
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pismo organu pierwszej instancji dotyczące wznowienia znaków granicznych, które nie rozstrzyga sporu o prawo, może być uznane za decyzję administracyjną, od której przysługuje odwołanie?Ratio decidendi
Pismo organu pierwszej instancji dotyczące wznowienia znaków granicznych, które nie rozstrzyga sporu o prawo, nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego. W związku z tym od takiego pisma nie przysługuje odwołanie, a stwierdzenie jego niedopuszczalności przez organ odwoławczy jest prawidłowe. Ochrona znaków granicznych ma charakter czynności faktycznej, a nie władczej decyzji administracyjnej.Stan faktyczny
Skarżący M. B. zwrócił się do Starostwa Powiatowego w S. z wnioskiem o wznowienie znaków granicznych dotyczących drogi dojazdowej do jego działek, wskazując na jej zwężenie i utrudnienie dojazdu. Starostwo odpowiedziało pismem, informując m.in. o braku możliwości ponoszenia kosztów wznowienia znaków i konieczności przestrzegania postanowienia sądu w sprawie drogi dojazdowej. Skarżący potraktował to pismo jako decyzję i wniósł odwołanie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło niedopuszczalność tego odwołania, uznając pismo starosty za czynność faktyczną, a nie decyzję administracyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis (spr.),, asesor WSA Małgorzata Roleder, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 lipca 2008 r. sprawy ze skargi M. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] grudnia 2007 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania w sprawie wznowienia znaków granicznych oddala skargę
II SA/Bk 123/08
U Z A S A D N I E N I E
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] grudnia 2007r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 134 kpa, stwierdziło niedopuszczalność odwołania M. B. od pisma Starostwa Powiatowego w S. z dnia [...] listopada 2007r. uznanego przez skarżącego za decyzję dotyczącą wznowienia znaków granicznych.
U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia:
M. B. skierował do Starostwa Powiatowego w S. pismo z dnia 18 września 2007r. oraz z dnia 29 października 2007r. W pismach tych podniósł, że na działce nr [...] położonej w G. R. stanowiącej własność J. L., została wyznaczona droga dojazdowa do działek nr [...] i [...]. Granice tej działki były wyznaczone znakami granicznymi, które na skutek ogrodzenia wykonanego przez J. L. zniknęły, a wyznaczona droga dojazdowa została zwężona z 4m do 3m. Skutkowało to tym, że dojazd do działek nr [...] i [...] został ograniczony. Wskazując na powyższe wniósł o spowodowanie wznowienia znaków granicznych wytyczających drogę dojazdową do w/w działek.
W odpowiedzi na powyższe Naczelnik Wydziału Geodezji, Katastru i Gospodarki Nieruchomościami Starostwa Powiatowego w S. pismem z dnia 12 listopada 2007r. powiadomił M. B., że:
1. zgodnie z zapisem w operacie ewidencji gruntów dokonanych na podstawie aktu notarialnego Rep. [...] z dnia 1 czerwca 2001, działka oznaczona nr [...], jak i działki nr [...] i [...] są własnością J. L.,
2. zgodnie z art. 152 Kodeksu cywilnego koszty utrzymania stałych znaków granicznych ponoszą współwłaściciele gruntów sąsiadujących. Stąd też starostwo nie może ponosić kosztów wznowienia stabilizacji znaków granicznych,
3. sprawa drogi dojazdowej do działki nr [...] stanowiącej własność M. B. była przedmiotem postępowania sądowego zakończonego wydaniem postanowienia, które powinno być przestrzegane.
M. B. potraktował powyższe pismo jako decyzję i wniósł od niego odwołanie. W odwołaniu podniósł, że zaskarża decyzję Starostwa Powiatowego wynikającą z pisma z dnia 12 listopada 2007r., odmawiającą wznowienia znaków granicznych wytyczających drogę dojazdową do działek nr [...] i [...] i wniósł o zmianę tej decyzji przez stwierdzenie konieczności wznowienia przedmiotowych znaków ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Starostwo Powiatowe w S. ze wskazaniem na konieczność wznowienia tych znaków.
W uzasadnieniu odwołania M. B. wskazał, że zaskarżone przez niego pismo jest decyzją, ponieważ kończy postępowanie w niniejszej sprawie. Nadto ponownie wywiódł, że wyznaczona na działce nr [...] droga dojazdowa stanowi dojazd do działek nr [...] i [...]. Na skutek wybudowania przez J. L. ogrodzenia na przedmiotowej drodze, dojazd do tych działek został utrudniony.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło niedopuszczalność powyższego odwołania. W uzasadnieniu wskazano, że zakres spraw i właściwość organów do ich rozstrzygania w trybie decyzji administracyjnej określają przepisy prawa materialnego. Przepisy prawa materialnego regulujące kwestie znaków granicznych, tj. ustawa z dnia 17 maja 1989r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 15 kwietnia 1999r. w sprawie ochrony znaków geodezyjnych, grawimetrycznych i magnetycznych nie przewidują orzekania przez samorządowe organy administracji publicznej w trybie decyzji administracyjnej w sprawach wznowienia znaków granicznych. Wobec powyższego pismo Starosty S. z dnia 12 listopada 2007r. nie może być uznane za decyzję administracyjną w rozumieniu art. 1 pkt 1, art. 104 i art. 107 § 1 kpa, w związku z tym nie służy od niego odwołanie przewidziane w art. 127 § 1 kpa. Organ nadmienił, że sprawy dotyczące rozstrzygania sporów granicznych nieruchomości rozpatrywane są na podstawie przepisów rozdziału 6 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne, następnie mogą być rozpatrywane przez sądy powszechne w trybie art. 152 – 153 kc.
M. B. wywiódł skargę na powyższe postanowienie do sądu administracyjnego i wniósł o jego uchylenie i zobowiązanie Starostwa Powiatowego w S. do wznowienia znaków granicznych pomiędzy działką nr [...] położoną w G. R. a przylegającą do niej drogą dojazdową do działki nr [...] położonej również w G. R., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. W uzasadnieniu skargi podniósł, że przedmiotem sprawy nie jest spór o ustalenie granic między działkami nr [...] i nr [...], jak zostało to ocenione przez organ odwoławczy, tylko ustalenie granicy pomiędzy działką nr [...] i drogą dojazdową do działki nr [...]. Zdaniem skarżącego samowolne zajęcie przez J. L. części drogi dojazdowej i wybudowanie na niej ogrodzenia wymaga interwencji organu administracyjnego poprzez wznowienie znaków granicznych oddzielających działkę nr [...] od drogi dojazdowej.
Organ w odpowiedzi na skargę, podtrzymując swoje stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 134 §1 w zw. z art. 145 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz podstawą prawną. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje tylko w takim przypadku, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
W ocenie Sądu, tego rodzaju naruszeń prawa nie można przypisać kwestionowanemu postanowieniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 grudnia 2007r.
Postępowanie w sprawie będącej przedmiotem osądu wszczęte zostało wnioskiem strony o wznowienie znaków granicznych pomiędzy działką nr [...] i drogą dojazdową do działki nr [...], czyli działką nr [...].
Kwestie dotyczące znaków granicznych regulują przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. nr 240, poz. 2027) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 15 kwietnia 1999r. w sprawie ochrony znaków geodezyjnych grawimetrycznych i magnetycznych (Dz.U. nr 45, poz. 454).
Zgodnie z treścią art. 15 ust. 3 w/w ustawy właściciel lub inna osoba władająca nieruchomością, na której znajdują się znaki geodezyjne, urządzenia zabezpieczające te znaki oraz budowle triangulacyjne są obowiązani po pierwsze nie dokonywać czynności powodujących ich zniszczenie, uszkodzenie lub przemieszczenie – pkt 1, po wtóre niezwłocznie zawiadomić właściwego starostę o ich zniszczeniu, uszkodzeniu, przemieszczeniu lub zagrażaniu przez nie bezpieczeństwu życia lub mienia – pkt 2. Starosta po otrzymaniu takiego zawiadomienia przeprowadza niezwłocznie sprawdzenie stanu znaku oraz usuwa pozostałości po zniszczonych lub uszkodzonych znakach, urządzeniach zabezpieczających znaki albo budowlach triangulacyjnych. Następnie przekazuje protokół z powyższych czynności marszałkowi województwa i wnioskuje o przeprowadzenie postępowania w celu ustalenia i ukarania sprawcy w razie podejrzenia popełnienia wykroczenia, o którym mowa w art. 48 ust. 1 pkt 3 ustawy - §9 pkt 1-3 rozporządzenia.
Z treści powyższych przepisów wynika, że ochrona znaków granicznych wykonywana przez starostę polega tylko i wyłącznie na podejmowaniu przez niego czynności faktycznych prowadzących do przywrócenia stanu poprzedniego. Sprawy te nie są załatwiane władczą formą działania administracji publicznej jaką jest decyzja administracyjna. Decyzja administracyjna wydawana jest bowiem w przypadku sporu o prawo lub w razie nieustalenia prawa określonej osoby.
Nadto podnieść należy, że postępowanie ochronne dotyczące znaków geodezyjnych prowadzone jest na wniosek właściciela lub innej osoby władającej nieruchomością. M. B. złożył wniosek o wznowienie znaków granicznych na działkach, których nie jest właścicielem, a jedynie korzysta z nich w zakresie służebności drogi koniecznej. Właścicielką działki nr [...] jak i działki nr [...] na której została ustanowiona droga dojazdowa do działki skarżącego, jest J. L.
Mając powyższe na uwadze, w konkluzji uzasadnienia należy stwierdzić, po pierwsze, że załatwienie przedmiotowej sprawy prawidłowo nastąpiło zwykłym pismem oraz prawidłowo organ odwoławczy uznał, że odwołanie od tego pisma jest niedopuszczalne. Zgodnie bowiem z treścią art. 127 §1 kpa odwołanie przysługuje od decyzji wydanej w pierwszej instancji. Po wtóre, osobą uprawnioną do wystąpienia z wnioskiem o ochronę znaków granicznych znajdujących się na działkach nr [...] i [...] jest J. L., właścicielka tych działek. Marginalnie wskazać należy, że skarżący ewentualnie może wnosić o wykonanie postanowienia Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] grudnia 2004r. wydanego w sprawie [...] na podstawie którego, na działce nr [...] została ustanowiona na jego rzecz służebność drogi koniecznej.
W tym stanie rzeczy wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonego postanowienia z prawem, należało skargę jako nieuzasadnioną oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło