II SA/Bk 124/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA S. Prutis, Sędziowie NSA E. Trykoszko (spr.), D. Tryniszewska-Bytys, Protokolant A. Bazydło, po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi Z.K. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] stycznia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego z datą wsteczną oddala skargę.- Skarżąca Z.K. wystąpiła w dniu [...].11.2003 r. z wnioskiem o przyznanie jej począwszy od [...] grudnia 2000 r. zasiłku przedemerytalnego. Podała, że w tej dacie ustał jej stosunek pracy w Spółce z o.o. "M.", a łącznie przepracowała ponad 25 lat, w tym 15 lat w szczególnych warunkach, co ostatecznie potwierdził sąd pracy stosownym wyrokiem. Wcześniej skarżąca – jak wynika z akt sprawy – korzystała z prawa do zasiłku dla bezrobotnych przyznanego jej z dniem [...] marca 2001 r. na okres 6 miesięcy, po zarejestrowaniu się w charakterze bezrobotnej w dniu [...] stycznia 2001 r. Prawo do zasiłku dla bezrobotnych, przestało przysługiwać skarżącej z dniem [...] września 2001 r. a z dniem [...] kwietnia 2002 r. skarżąca utraciła status osoby bezrobotnej z powodu podjęcia pracy. W dniu [...] sierpnia 2003 r. skarżąca dokonała ponownej rejestracji i została uznana za osobę bezrobotną z odmową przyznania prawa do zasiłku. Decyzją z [...] grudnia 2003 r. Starosta B. po rozpoznaniu wniosku strony o przyznanie jej zasiłku przedemerytalnego począwszy od [...] grudnia 2000 r. – orzekł o przyznaniu tego zasiłku począwszy od [...] listopada 2003 r. odmawiając jego przyznania z datą wskazaną przez stronę. Organ stwierdził, że mimo iż skarżąca zarejestrowała się w rejonowym urzędzie pracy przed wejściem w życie ustawy z 17 grudnia 2001 r. zmieniającej ustawę o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu tj. przed 1 stycznia 2002 r. i spełniała warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego przed tą datą, to jednakże zasiłek ten nie może być przyznany począwszy od [...] grudnia 2000 r. albowiem strona w okresie rejestracji w 2001 r. nie wnosiła o przyznanie zasiłku przedemerytalnego a stosownie do art. 37 "l" ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, taki zasiłek ustala się na wniosek strony. Pierwszy wniosek o zasiłek przedemerytalny skarżąca złożyła dopiero [...] listopada 2003 r. a zatem przysługuje on od dnia następnego po dacie złożenia wniosku tj. od [...] listopada 2003 r. W odwołaniu od tej decyzji Z.K. podtrzymała żądanie przyznania jej zasiłku przedemerytalnego z datą wcześniejszą, a konkretnie z dniem [...] marca 2001 r. tj. z momentem upływu 3 miesięcznego okresu, za który wypłacono odszkodowanie za okres wypowiedzenia umowy o pracę. Podkreśliła, że w dacie ustania ostatniego stosunku pracy w spółce z o.o. "M.", spełniała warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego z uwagi na ponad 25-letni okres pracy, w tym ponad 15-letni pracy w szczególnych warunkach, co potwierdził ostatecznie sąd pracy swoim wyrokiem z listopada 2003 r. nakazując pracodawcy sprostowanie świadectwa pracy. Po rozpatrzeniu tego odwołania Wojewoda P. decyzją z [...] stycznia 2004 r. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej. Organ odwoławczy uznał, że skarżąca w dniu [...] grudnia 2000 r. nie spełniała warunków do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego z uwagi na to, iż w tej dacie nie spełniała warunków do uzyskania statusu bezrobotnego albowiem ze świadectwa pracy strony wynika, iż w dniu [...].12.2000 r. skarżąca była jeszcze pracownikiem Zakładów Mleczarskich "M." – Spółki z o.o. Kwestia zaś uprawnień skarżącej do zasiłku przedemerytalnego od dnia [...] marca 2001 r. wymaga odrębnego postępowania administracyjnego przed organem I instancji. W tym przypadku organ I instancji nie wydał stosownej decyzji dotyczącej uprawnień strony do zasiłku przedemerytalnego od dnia [...] marca 2001 r. a zatem i organ odwoławczy w tej sprawie wypowiadać się nie może, bo taka wypowiedź naruszyłaby zasadę dwuinstancyjności. W skardze na tę decyzję wniesioną do sądu administracyjnego Z.K. podniosła zarzut obrazy prawa materialnego tj. art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z 14.12.1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu przez błędną jego wykładnię i przyjęcie, iż w dniu [...].12.2000 r. nie spełniła warunków do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego, podczas gdy ustalenia decyzji temu przeczą albowiem bezsporne jest, że z dniem [...].12.2000 r. zakończyła pracę w Z.M. "M." sp. z o.o. i od tego czasu nie wykonywała innej pracy zarobkowej, nie była osobą uczącą się w systemie dziennym i była od [...].01.2001 r. zarejestrowania jako bezrobotna a żadnej pracy nie podjęła z przyczyn niezależnych od siebie. Podnosząc powyższe skarżąca wniosła o uznanie, że najpóźniej z dniem [...] stycznia 2001 r. spełniła status osoby bezrobotnej i z tym dniem winien jej być przyznany zasiłek przedemerytalny. Wojewoda P. wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje: Skarga podlegała oddaleniu albowiem w sprawie nie doszło do naruszenia prawa faktem odmowy przyznania skarżącej zasiłku przedemerytalnego z datą wsteczną. Przede wszystkim zwrócić należy uwagę na to, iż skarżąca po ustaniu swego zatrudnienia w Spółce z o.o. "M.", gdzie pracowała do [...].12.2000 r., zarejestrowała się w urzędzie pracy w dniu [...] stycznia 2001 r. nie wnosząc wówczas o przyznanie jej prawa do zasiłku przedemerytalnego. Powyższe wynika z akt administracyjnych, które nie zawierają wcześniejszego niż z listopada 2003 r. wniosku skarżącej o przyznanie zasiłku przedemerytalnego. Z żądaniem przyznania zasiłku przedemerytalnego skarżąca wystąpiła dopiero [...] listopada 2003 r. po uzyskaniu sprostowanego przez pracodawcę (sp. z o.o. "M.") świadectwa pracy w części dotyczącej okresu pracy w warunkach szczególnych. Tym samym skarżąca dopiero w listopadzie 2003 r. uzyskała dowody potwierdzające fakt spełnienia w dacie rejestracji w styczniu 2001 r. przesłanek do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego z uwagi na wynoszący ponad 25 lat okres uprawniający do zasiłku, w tym ponad 15-letni wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy z 17 grudnia 2001 r. zmieniającej między innymi ustawę o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. nr 154, poz. 1793) osoby, które przed dniem wejścia w życie tejże ustawy tj. przed 1 stycznia 2002 r. zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i spełniały warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego, nabywają oraz zachowują do nich prawo na dotychczasowych zasadach, przy czym – jak stanowi w/w przepis w dalszej części – do osób posiadających prawo do zasiłku przedemerytalnego stosuje się odpowiednio między innymi przepis art. 37 "l" ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, regulujący kwestie związane z momentem, od którego przyznaje się uprawnionemu bezrobotnemu świadczenie przedemerytalne. Z przepisu art. 37 "l" ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, odpowiednio stosowanego przy przyznawaniu zasiłków przedemerytalnych wynika po pierwsze, że prawo do tego zasiłku ustala się na wniosek osoby spełniającej warunki do nabycia zasiłku w dniu rejestracji, a po drugie, że zasiłek przedemerytalny przysługuje od następnego dnia po dniu zarejestrowania się uprawnionej osoby albo od następnego dnia po dniu złożenia wniosku i dokumentów niezbędnych do ustalenia uprawnienia. W sytuacji zatem gdy strona – tak jak skarżąca w niniejszej sprawie - nie złożyła wniosku o przyznanie zasiłku przedemerytalnego, mógł on być przyznany dopiero od następnego dnia po dniu złożenia wniosku i dokumentów niezbędnych do ustalenia uprawnienia do tego zasiłku. Również w ustawie z 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty (Dz. U. z 2003 r. nr 6, poz. 65), mocą której przywrócono prawo do zasiłku przedemerytalnego dla tych bezrobotnych, którzy do 12 stycznia 2002 r. spełnili warunki do ich nabycia, w art. 3 ust. 2 zostało podane, iż bezrobotni, o których mowa w ust. 1 (tj. ci spełniający do 12 stycznia 2002 r. warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego), nabywają prawo do zasiłku przedemerytalnego na swój wniosek od następnego dnia po dniu złożenia wniosku, nie wcześniej jednak niż od dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej tj. 6 lutego 2003 r. Zgodnie z wymienionymi wyżej przepisami prawa, zajętego przez organ stanowiska nie zmieniają przyczyny, dla których skarżąca nie składała wcześniej wniosku o zasiłek przedemerytalny. Istotne jest to, że dopiero w listopadzie 2003 r. skarżąca uzyskała dokumenty potwierdzające fakt spełniania przez siebie w dacie rejestracji w styczniu 2001 r. przesłanek do uzyskania zasiłku przedemerytalnego i że w dniu [...] listopada 2003 r. wystąpiła z udokumentowanym wnioskiem o tenże zasiłek, a ten został przyznany od [...] listopada 2003r. Stąd skargę jako bezzasadną oddalono (art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. nr 153, poz. 1270).