II SA/Bk 124/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Ireneusz Henryk Darmochwał (spr.), po rozpoznaniu w dniu 06 lipca 2010 roku na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu K. M. na postanowienie referendarza sądowego z dnia 18 maja 2010 r. w sprawie ze skargi K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] listopada 2009 r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o zatwierdzeniu projektu scalenia gruntów wskutek zażalenia K. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia 09 czerwca 2010 roku odrzucające sprzeciw p o s t a n a w i a: 1. Uchylić zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 09 czerwca 2010 roku. 2. Przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarżąca K. M. wniosła zażalenie na postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 09 czerwca 2010 roku odrzucające sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 18 maja 2010 r. w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata (k. 75), wnioskując jednocześnie o jego zmianę. W uzasadnieniu swego zażalenia podniosła, iż na zwrotnym potwierdzeniu odbioru postanowienia z dnia 18 maja 2010 r. błędnie została przez doręczyciela wpisana data odbioru przesyłki na 21 maja 2010 r. mimo, iż przesyłka faktycznie została odebrana w dniu 24 maja 2010 r. Powyższe stanowisko skarżąca potwierdziła kserokopią dokumentu pocztowego odbioru tej przesyłki, w której figuruje data 24 maja 2010 r. (k. 75, 76). WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY W BIAŁYMSTOKU ZWAŻYŁ, CO NASTĘPUJE: Stosownie do art. 195 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., jeżeli zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nie przesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo. Biorąc pod uwagę cytowaną powyżej regulację należy wskazać, że w niniejszej sprawie z rewersu zwrotnego potwierdzenia odbioru postanowienia z dnia 18 maja 2010 r. oraz nadesłanej przez skarżącą kserokopii dokumentacji pocztowej wynika, iż faktycznie odbioru dokonano w dniu 24 maja 2010 r. (k. 62v, 75,76). Tym samym zażalenie skarżącej na postanowienie tutejszego sądu z dnia 09 czerwca 2010 roku jest oczywiście uzasadnione, a wadliwość tego postanowienia jest zauważalna bez potrzeby dokonywania jego głębszej analizy. Mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne, w kontekście art. 195 § 2 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił zaskarżone postanowienie. Uchylenie postanowienia skutkowało tym, iż do rozpoznania pozostał sprzeciw skarżącej od postanowienia referendarza sądowego z dnia 18 maja 2010 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wobec wniesienia przez skarżącą skutecznego sprzeciwu od tego postanowienia wniosek o przyznanie prawa pomocy podlegał rozpatrzeniu przez sąd stosownie do treści art. 260 p.p.s.a. K. M. wnosząc o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata podała, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z M. W. (36 lat) oraz dziećmi J. W. (6 lat) i roczną J. M. – W. Źródłem utrzymania wnioskodawczyni pozostaje działalność gospodarcza. Dochód z tej działalności jest zróżnicowany, nie daje możliwości stałego wynagrodzenia. M. W. jest osobą bezrobotną, nie osiąga dochodu. Deklarowane wydatki miesięczne wynoszą 1.500 zł. W skład majątku K. M. wchodzi dom o powierzchni [...] m² oraz nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha. Skarżąca nie posiada oszczędności i przedmiotów wartościowych (k. 50-52). Dodatkowo w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 26 marca 2010 r. (k. 53) K. M. stwierdziła, iż prowadzi sklep elektroniczny "K." przy ul. B. [...], lok. [...] w B.. W okresie od [...] stycznia 2010 r. do [...] kwietnia 2010 r. sklep ten nie przyniósł żadnego dochodu. Wykazane wydatki miesięczne skarżącej i osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym wynoszą łącznie 3.606,53 zł w tym: telefony – 480 zł; energia elektryczna – 341,53 zł; woda – 50 zł; żywność – 1.000 zł; paliwo – 1.000 zł; gaz – 45 zł; opłata za przedszkole – 200 zł; opłaty za wynajem lokalu – 490 zł (łącznie). Dodatkowo K. M. ponosi wydatki kwartalne – podatek od nieruchomości w wysokości 180 zł. M. W. pozostaje osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, jest właścicielem domu o powierzchni [...] m², nie posiada samochodu. Do akt sprawy wnioskodawczyni dołączyła: księgę przychodów i rozchodów za 2010 r. (k. 56). Ponadto skarżąca w sprzeciwie zaakcentowała, iż dom oraz wszelkie opłaty z tym związane należą do M. W., z którym pozostaje w nieformalnym związku. Wnioskodawczyni jedynie w miarę możliwości dokłada się do tych opłat. Obecnie ich sytuacja jest bardzo trudna bowiem zarówno wnioskodawczyni, jak i jej konkubent nie uiszczają wszystkich opłat, gdyż pozostając bez pracy nie posiadają źródeł dochodów. K. M. od dnia 4 maja 2010 r. zawiesiła swoją działalność gospodarczą i wychowuje dziewięciomiesięczne dziecko (k. 63). Do sprzeciwu skarżąca dołączyła kserokopię zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej z wpisem o zawieszeniu działalności (k. 64) oraz kserokopię upomnienia do uiszczenia podatku od nieruchomości w wysokości 220,40 zł (k. 65). Zgodnie z art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) – prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Zdaniem Sądu sytuacja materialna K. M. w chwili obecnej stanowi dostateczną przesłankę do pozytywnego rozpatrzenia jej wniosku. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. W ocenie Sądu, K. M. spełniła ustawowe przesłanki, do udzielenia jej prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wnioskodawczyni pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z M. W. oraz dwójką dzieci. Rodzina skarżącej aktualnie pozostaje bez jakichkolwiek źródeł utrzymania, bowiem wnioskodawczyni od dnia [...] maja 2010 r. zawiesiła działalność gospodarczą, która w ostatnim okresie nie przynosiła dochodów i zamykała się stratą (k. 64). Skarżąca obecnie opiekuje się dziewięciomiesięcznym dzieckiem. M. W. jest osobą bezrobotną, nie osiąga dochodu. W skład majątku K. M. oraz osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym wchodzi dom o powierzchni [...] m² oraz nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha. W chwili obecnej skarżąca nie ma żadnych środków finansowych oraz oszczędności na pokrywanie bieżących wydatków, a także przedmiotów wartościowych, które mógłby posłużyć do uzyskania dodatkowych dochodów. Ponadto brak środków finansowych powoduje zaległości w uiszczaniu bieżących opłat (k. 65). W tym stanie rzeczy należało uznać, iż nie należy obarczać K. M. kosztami sądowymi i kosztami zastępstwa procesowego, jako osoby pozbawionej środków potrzebnych na ich pokrycie, gdyż spowodowałoby to przekreślenie jej szansy na skorzystanie z dobrodziejstwa prawa do Sądu i obrony swoich praw. Z powyższych względów, stosując przepisy art. 245 § 2 oraz art. 246 § 1 pkt 1 ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.