II SA/Bk 126/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Roleder po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o uchylenie postanowienia z dnia [...] września 2008 r. w sprawie ze skargi Polskiego Związku Działkowców Okręgowego Zarządu P. w B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] maja 2008 r., nr [...] w przedmiocie zastosowania środka egzekucyjnego polegającego na odebraniu nieruchomości p o s t a n a w i a: oddalić wniosek o uchylenie postanowienia Sądu z dnia [...] września 2008 r. w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] Postanowieniem z dnia [...] września 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. wstrzymał wykonanie zaskarżonego przez Polski Związek Działkowców Okręgowy Zarząd P. w B. postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] oraz poprzedzającego jego wydanie postanowienia Prezydenta Miasta B. z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie zastosowania środka egzekucyjnego polegającego na odebraniu nieruchomości. W dniu 27 października 2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o uchylenie wyżej opisanego postanowienia Sądu na podstawie art. 61 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej jako p.p.s.a. Organ podał, iż postawą wstrzymania wykonania postanowień egzekucyjnych była ochrona interesów poszczególnych działkowców, którzy zagospodarowali ogródki działkowe. Sytuacja uległa jednak zmianie w wyniku postanowienia WSA w B. z dnia [...] października 2008 r., który po rozpoznaniu wniosków o dopuszczenie poszczególnych działkowców do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika uznał, iż użytkownicy ogródków działkowych na przedmiotowej nieruchomości nie mogą być uczestnikami postępowania. Użytkownicy działek nie wykazali bowiem interesu prawnego w postępowaniu sądowym, a także egzekucyjnym. Nie można zatem w powyższej sytuacji uznać, że ochrona interesów faktycznych poszczególnych działkowców może być podstawą do wstrzymania wykonania postanowień egzekucyjnych. Uczestnikami tego postępowania są bowiem wyłącznie organ administracji jako wierzyciel oraz Polski Związek Działkowców jako zobowiązany. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. uchylił swoje postanowienie z dnia [...] września 2008 r. i stwierdził, że postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane na podstawie § 2 i 3 art. 61 p.p.s.a., sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności, co oznacza, iż uchylenie postanowienia będzie spowodowane okolicznościami wskazującymi na ustanie bytu przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a., albo ujawnienia, że od początku nie istniało zagrożenie wystąpienia negatywnych zjawisk wymienionych w tym przepisie. Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie nastąpiła zmiana okoliczności, o której mowa w art. 61 § 4 p.p.s.a. Sąd podkreślił, iż postanowienia z dnia [...] października 2008 r. oraz z dnia [...] listopada 2008 r. przesądziły, iż użytkownicy ogródków działkowych na spornej nieruchomości nie wykazali interesu prawnego w postępowaniu sądowym, a także egzekucyjnym, a zatem nie mogą być uczestnikami tego postępowania. Okoliczność ta, w ocenie Sądu, wskazuje na to, iż od początku nie istniało zagrożenie wystąpienia negatywnych skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. dla użytkowników ogródków działkowych. Zażalenie na to postanowienie wniósł Polski Związek Działkowców Okręgowy Zarząd P. w B., domagając się uchylenia zaskarżonego orzeczenia i pozostawienia w mocy postanowienia z dnia [...] września 2008 r., którym wstrzymano wykonanie zaskarżonego postanowienia organu. Pełnomocnik strony zarzucił Sądowi naruszenie art. 61 § 3 i 4 p.p.s.a., poprzez uchylenie postanowienia z dnia [...] września 2008 r., pomimo tego, że w sprawie nie nastąpiła zmiana okoliczności, gdyż za taką okoliczność nie można uznać jedynie nie dopuszczenie grupy działkowców do udziału w niniejszym postępowaniu na prawach strony. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia [...] stycznia 2009 r. uchylił kwestionowane orzeczenie i stwierdził, że o ile uznać należy za w pełni uzasadnione stanowisko Sądu wyrażone w postanowieniu z dnia [...] września 2008 r. zgodnie z którym wykonanie orzeczeń organów administracji, dotyczących postępowania egzekucyjnego, mogło spowodować wystąpienie przesłanek wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a., gdyż ich skutkiem byłaby fizyczna likwidacja znajdujących się na przedmiotowej nieruchomości ogródków działkowych, a tym samym zniszczenie upraw, nasadzeń, altanek i szklarni poszczególnych działkowców o tyle za niezasadne uznać należy stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wyrażone w postanowieniu z dnia [...] listopada 2008 r. Brak interesu prawnego działkowców nie przesądza o tym, że w sprawie nie zachodzą przesłanki dla wstrzymania wykonania zaskarżonych aktów. Przede wszystkim zauważyć trzeba, iż wniosek o wstrzymanie wykonania składał skarżący Związek Działkowców Polskich a nie poszczególni działkowcy, a Związek niewątpliwie jest stroną niniejszego postępowania i posiada interes prawny w sprawie. Tym samym nie można stwierdzić, aby odmowa dopuszczenia działkowców do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania stanowiła sama w sobie podstawę do uchylenia postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego przez Związek postanowienia Kolegium oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. Z braku interesu prawnego poszczególnych działkowców nie wynika również, iż od samego początku nie zachodziły przesłanki dla wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Dlatego też Sąd I instancji badając wniosek Samorządowego Kolegium Odwoławczego o uchylenie postanowienia z dnia [...] września 2008 r. winien był wykazać ewentualną zmianę okoliczności, które stanowiły przesłanki tego orzeczenia i dopiero wskazania na taką zmianę mogłoby dać podstawę do zastosowania art. 61 § 4 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. rozpoznając ponownie wniosek zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 61 § 4 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej jako p.p.s.a., postanowienie wydane w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonego do sądu aktu lub czynności sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności W przedmiotowej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że pod pojęciem zmiany okoliczności uzasadniającej uchylenie bądź też zmianę postanowienia wydanego w przedmiocie wstrzymania zaskarżonego do sądu aktu lub czynności w trybie w/w przepisu należy rozumieć zmianę okoliczności, które stanowiły przesłanki wydania orzeczenia o wstrzymaniu. Zmiany okoliczności uzasadniających wydanie orzeczenia w trybie art. 61 § 4 p.p..s.a. ustawy nie stanowi natomiast fakt odmowy dopuszczenia działkowców do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania, z którego to faktu nie można wyprowadzić wniosku, że od samego początku nie zachodziły przesłanki dla wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. W świetle powyższego stwierdzić należy, że wniosek Samorządowego Kolegium Odwoławczego o uchylenie postanowienia z dnia [...] września 2008 r. nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim dlatego, że w uzasadnieniu wniosku nie wskazano na zmianę okoliczności faktycznych sprawy które stanowiły podstawę wstrzymania wykonania kwestionowanego orzeczenia, a mianowicie nie wykazano, że jego wykonanie nie spowoduje dla działkowców znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Nadto podnieść należy, że Sąd działając z urzędu nie dopatrzył się, aby zmiana tych okoliczności w przedmiotowej sprawie miała miejsce. Tym bardziej, że Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko Sądu wyrażone w postanowieniu z dnia [...] września 2008 r. zgodnie z którym wykonanie orzeczeń organów administracji, dotyczących postępowania egzekucyjnego, może spowodować wystąpienie znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w wyniku fizycznej likwidacji znajdujących się na przedmiotowej nieruchomości ogródków działkowych, a tym samym zniszczenie upraw, nasadzeń, altanek i szklarni poszczególnych działkowców. Mając powyższe na uwadze orzeczono, jak w sentencji na postawie art. 61 § 4 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.