II SA/Bk 127/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Wincenciak (spr.), Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis,, sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Protokolant Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 maja 2010 r. sprawy ze skargi J. Ch. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia wniosku o nakazanie rozbiórki obiektu budowlanego. 1. oddala skargę; 2. przyznaje radcy prawnemu D. Ł. – C. od Skarbu Państwa (kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku) kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżącego wykonane na zasadzie prawa pomocy.- Decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r., nr [...], P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w A., z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...], o odmowie nakazania rozbiórki werandy dobudowanej do budynku mieszkalnego usytuowanego w części na działce nr geod. 872 przy ul. W. [...] w A., stanowiącej własność J. Ch. oraz w części na działkach nr geod. 4105/2 i 4105/3 przy ul. W. [...] w A., stanowiących współwłasność J., K. i M. Ch. oraz D. J. W motywach rozstrzygnięcia wskazano, że pismem z dnia 26 sierpnia 2008 r. J. Ch. wniósł o wydanie decyzji w sprawie rozbiórki przedmiotowej werandy stwierdzając, że uległa ona dewastacji i nie nadaje się do remontu. Przeprowadzone w dniu 7 października 2008 r. oględziny wykazały, że do parterowego drewnianego budynku mieszkalnego, usytuowanego na w/w działkach dobudowana jest drewniana weranda z dachem jednospadowym, posadowiona na fundamencie betonowym, stanowiącym nierozerwalny element istniejącego budynku mieszkalnego. Ustalono, że stan techniczny werandy jest średni i wymaga doraźnego remontu polegającego na wymianie pokrycia werandy (nieszczelność pokrycia dachowego powoduje przecieki do pomieszczenia werandy). Nie stwierdzono jednak, aby była ona zdewastowana i nie nadawała się do dalszego użytkowania, zgodnie z jej przeznaczeniem. Uczestniczący w oględzinach J. Ch. - właściciel jednego lokalu mieszkalnego i części budynku mieszkalnego, usytuowanego na działce nr geod. 872 żądał rozbiórki omawianej werandy z uwagi na planowaną dobudowę łazienki i wc do swojej części budynku mieszkalnego. Natomiast J. Ch. - współwłaścicielka działek nr geod. 4105/2 i 4105/3 oświadczyła, że weranda nie należy do J. Ch., a ona nie wyraża zgody na jej rozbiórkę. Ustalono także, że weranda jest częścią składową budynku mieszkalnego (części) należącej do właścicieli działek nr ewid. 4105/2 i 4105/3, a J. Ch. służy jedynie prawo przechodu w części zabudowanej werandą. Mając na względzie powyższe, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w A., w oparciu o treść art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego, stwierdził brak podstaw prawnych do nakazania rozbiórki werandy. Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się J. Ch. i wniósł odwołanie. W wyniku rozpatrzenia sprawy P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. orzekł o utrzymaniu w mocy rozstrzygnięcia I instancji. W uzasadnieniu wskazano, iż w konkretnej sprawie brak było podstaw do nakazania rozbiórki przedmiotowej werandy. Przede wszystkim dlatego, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika jednoznacznie, iż jest ona w średnim stanie technicznym, co świadczy o tym, że nie występuje zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia. Ponadto J. Ch. - współwłaścicielka budynku mieszkalnego z werandą nie wyraziła zgody na jakąkolwiek rozbiórkę jej części. W sytuacji zaś, gdy jeden ze współwłaścicieli nieruchomości nie wyraża zgody na rozbiórkę, organ nadzoru budowlanego nie ma podstaw prawnych do decydowania o zamierzeniach inwestycyjnych właścicieli nieruchomości. Z kolei żądanie J. Ch. dotyczące rozbiórki werandy lub jej części nie mogło być uwzględnione, gdyż nie jest on jej właścicielem. O powyższym fakcie świadczą następujące dokumenty: - postanowienie Sądu Okręgowego w S. z dnia [...] grudnia 2002 r. (sygn. akt [...]), w którym stwierdzono, że z dniem 6 grudnia 1987 r. J. Ch. nabył przez zasiedzenie własność zabudowanej nieruchomości w A. przy ul. W. w postaci działki nr geod.872 o pow.689 m 2 i nr geod. 4105/1 o pow.147m 2 oraz, że każdoczesnemu właścicielowi tych działek z mocy zasiedzenia przysługuje prawo przechodu po działce nr geod.4105/2 w części zabudowanej gankiem domu mieszkalnego drewnianego, - postanowienie Sądu Rejonowego w A. Wydział Ksiąg Wieczystych z dnia [...] marca 2003 r. (Dz. KW [...] KW [...]), w którym zawarty jest zapis, jak w postanowieniu z dnia [...] grudnia 2002 r. sądu cywilnego. W ocenie organu odwoławczego posiadane przez J. Ch. prawo przechodu przez werandę do wspólnej sieni, z której są przejścia do dwóch wyodrębnionych lokali mieszkalnych nie może uzasadniać jego żądania dotyczącego rozbiórki werandy. W konkluzji organ stwierdził, że odmowa jej rozbiórki w trybie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego jest prawidłowa i zgodna z przepisami prawa. Skargę od powyższej decyzji do sądu administracyjnego wywiódł J. Ch. i wniósł o likwidację istniejącej połowy werandy o wymiarze 4 m 2 dobudowanej przy ścianie budynku mieszkalnego usytuowanej na działce nr ewid. 872, stanowiącej jego własność. Wskazał, że istniejąca weranda uniemożliwia mu swobodne poruszanie się jako osobie niepełnosprawnej na wózku inwalidzkim. W chwili obecnej nie jest możliwy wyjazd z mieszkania przez werandę na powietrze i z powrotem do mieszkania. Weranda od kilku lat nie spełnia warunków umożliwiających jej użytkowanie zgodnie z przeznaczeniem, gdyż uległa dewastacji. Podniósł, że ustalenia dokonane podczas oględzin w dniu 7 października 2008 r. są niezgodne z faktycznym stanem technicznym werandy. Wniósł o likwidację werandy ze ściany jego domu mieszkalnego w celu umożliwienia mu przebudowy tego domu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Pełnomocnik organu wyjaśnił na rozprawie, że zastosowanie art. 51 prawa budowlanego było następstwem sformułowania wniosku jako żądanie nakazu rozbiórki. Były dwa powody wydania decyzji odmawiającej rozbiórki. Po pierwsze to, że skarżący nie jest właścicielem budynku, po wtóre to, że stan techniczny budynku nie pozwalała na wydanie takiego nakazu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem Sygn. akt [...] uchylił decyzje organów obu instancji. W motywach wyroku Sąd stwierdził, że postępowanie w sprawie zostało zainicjowane wnioskiem Skarżącego w zakresie ustalenia stanu technicznego W wyniku dokonanych oględzin ustalono, że stan werandy jest średni i wymaga doraźnego remontu polegającego na wymianie jej pokrycia. Nie stwierdzono przy tym, żeby była ona zdewastowana i nie nadawała się do dalszego użytkowania, zgodnie z jej przeznaczeniem. W oparciu o te ustalenia organy nadzoru budowlanego, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 prawa budowlanego, uznając że nie zachodzi zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia rozstrzygnęły o odmowie nakazania rozbiórki werandy. Sąd stwierdził, że w sprawie brak było możliwości zastosowania przepisu art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2. Organy prowadząc postępowanie w zakresie stanu technicznego werandy winny podjąć rozstrzygnięcie zgodnie z przepisami rozdziału VI ustawy – Prawo budowlane. Organy mogą poprzestać na wydaniu decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w zakresie stanu technicznego, sposobu użytkowania oraz wyglądu obiektu budowlanego, oraz zakazującej jego użytkowania (lub jego części) do czasu usunięcia tych nieprawidłowości, ale mogą też wydać decyzję nakazującą właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę tego obiektu i uporządkowanie terenu, jeżeli nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia. Sąd zauważył, że zastosowania w sprawie art. 51 ust. 1 ust. 1 i 2 prawa budowlanego nie może uzasadniać twierdzenie organu, że żądanie sformułowano jako prośbę nakazu rozbiórki werandy. Przede wszystkim stwierdzić należy, że istotnie, jeżeli postępowanie jest wszczynane na wniosek, to organ związany jest treścią żądania w nim zawartego. Jednakże w sprawie niniejszej skarżący wnosił o dokonanie rozbiórki werandy wskazując jednakże na jej zły stan techniczny a nie na jej samowolne wykonanie. Sąd zalecił by przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organy nadzoru budowlanego uzupełniły postępowanie w zakresie umożliwiającym im wydanie decyzji stosownie do treści regulacji zwartej w dziale VI ustawy – Prawo budowlane. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w A. wydał w dniu [...].11.2009 r. decyzję nr [...], odmawiającą rozbiórki przedmiotowej werandy. Decyzja wydana została w oparciu o treść art. 67 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Od decyzji odwołanie wniósł J. Ch. twierdząc, iż weranda zagraża zdrowiu i życiu użytkowników, w związku z czym żądał wykonania opinii biegłego, co do oceny stanu technicznego werandy. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...].12.2009 r., nr [...], utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Uzasadniając wydanie przedmiotowego rozstrzygnięcia organ wskazał, iż wskutek przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji, przeprowadzono w dniu 30.09.2009 r. ponownie oględziny w terenie celem zbadania stanu technicznego werandy istniejącej przy budynku mieszkalnym, będącej przedmiotem postępowania. Ustalono, iż weranda drewniana jest częścią składową budynku mieszkalnego w części należącej do współwłaścicieli działek nr geodezyjny 4105/2 i 4105/3 tj. J., K. i M. Ch. oraz D. J., a J. Ch. jako właścicielowi części budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr geodezyjny 872 służy służebne prawo przechodu po działce nr geodezyjny 4105/2 w części zabudowanej w części werandą domu mieszkalnego drewnianego. Po dokonaniu oględzin Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w A. stwierdził, że stan techniczny werandy pełniącej funkcje wiatrołapu do budynku mieszkalnego pozostał bez zmian od czasu przeprowadzonej pierwotnie wizji lokalnej w dniu 07.10.2008r. podczas, której ustalono, iż stan techniczny werandy jest średni i wymaga doraźnego remontu polegającego głównie na zlikwidowaniu nieszczelności rynny i właściwym odprowadzeniu wód opadowych z dachu werandy na własną działkę. Aktualnie stwierdzono, iż nieszczelne pokrycie dachu werandy zostało naprawione a wewnątrz pomieszczenie werandy nie uległo żadnym zmianom w stosunku do wizji z października 2008 r. Została zamontowana rura spustowa z PCV odprowadzająca wody opadowe z dachu. Ściany werandy nie są zalewane. Stan werandy określono jako średni, zdatny do użytku. Wbrew twierdzeniom skarżącego, wskazano, iż nie występuje zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia. Wobec dokonanych ustaleń organ stwierdził, iż w istniejącym stanie prawnym brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego z dnia 26.08.2008 r. o dokonanie rozbiórki obiektu budowlanego. Na powyższe rozstrzygnięcie J. Ch. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skarżący wskazał, iż decyzja jest w jego ocenie wadliwa, gdyż nie uwzględnia rzeczywistego stanu technicznego werandy, który to stan jest bardzo zły i zagraża zdrowiu ludzi, a nadto stanowi barierę architektoniczną dla skarżącego, który jest osobą niepełnosprawną. Powyższe okoliczności w ocenie skarżącego stanowią dostateczną podstawę do dokonania rozbiórki werandy. Na rozprawie przez tut. Sądem Pełnomocnik organu wyjaśniła, że w podstawie prawnej decyzji wskazano art. 67 Prawa budowlanego, gdyż jest to jedyny przepis w rozdziale 6 Prawa budowlanego stanowiący o nakazie rozbiórki Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 3 ust 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej: p.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z treścią Art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, przy tym zgodnie z art 135. p.p.s.a. stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Zarzuty skargi nie podważają legalności kwestionowanej decyzji. Ponadto Sąd nie dopatrzył się z urzędu naruszeń prawa uzasadniających uchylenie kwestionowanej decyzji. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Zatem organy, jak i obecny skład Sądu, są związane stanowiskiem tut. Sądu w sprawie akt [...], w którym stwierdzono, że prowadząc postępowanie w zakresie stanu technicznego werandy należy podjąć rozstrzygnięcie na podstawie przepisów rozdziału VI Prawa budowlanego. Analiza przedstawionego materiału wskazuje, iż organy administracyjne prawidłowo i wnikliwie przeprowadziły postępowanie wyjaśniające w sprawie, celem określenia rzeczywistego stanu technicznego przedmiotowej werandy. Wbrew twierdzeniom skarżącego ocena ta była prawidłowa, gdyż została dokonana przez podmiot profesjonalny – Inspektora Nadzoru, w zakresie obowiązków którego znajduje się dokonywanie tego typu czynności. Jednocześnie stwierdzić należy, iż w ocenie Sądu niezasadny jest zarzut skarżącego co do niesporządzenia przez organ I instancji opinii technicznej, gdyż opinia taka może zostać sporządzona jedynie w sytuacji zaistnienia po stronie organu administracji wątpliwości dotyczących stanu technicznego badanego obiektu, a takich wątpliwości nie było. W trakcie ponownie przeprowadzonych oględzin w dniu 30.09.2009 r. ustalono, iż stan techniczny werandy pełniącej funkcje wiatrołapu do budynku mieszkalnego pozostał bez zmian od czasu przeprowadzonej pierwotnie wizji lokalnej, w dniu 07.10.2008r., podczas, której ustalono, iż stan techniczny werandy jest średni i wymaga doraźnego remontu polegającego głównie na zlikwidowaniu nieszczelności rynny i właściwym odprowadzeniu wód opadowych z dachu werandy na własną działkę. Aktualnie stwierdzono, iż nieszczelne pokrycie dachu werandy zostało naprawione, a wewnątrz pomieszczenie werandy nie uległo żadnym zmianom w stosunku do pierwotnej wizji z października 2008 r. Została zamontowana rura spustowa z PCV odprowadzająca wody opadowe z dachu. Ściany werandy nie są zalewane. Stan werandy określono jako średni, zdatny do użytku. Wbrew twierdzeniom skarżącego wskazano, iż nie występuje zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia, co potwierdzone zostało stosowną dokumentacją fotograficzną. W konsekwencji brak było podstaw do orzeczenia rozbiórki obiektu a także do nałożenia na właścicieli werandy obowiązków na podstawie art. 66 Prawa budowlanego. W tym miejscu wskazać należy, iż przepis art. 67 ust 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane zawiera dwie samodzielne przesłanki rozbiórki obiektu budowlanego, a mianowicie, gdy obiekt jest nieużytkowany i niewykończony, i w każdym z tych przypadków nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia. Materiał dowodowy w sprawie wskazuje, iż żadna z wymienionych przesłanek nie zachodzi. Ocena czy obiekt nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia jest oceną techniczną. Ponadto z akt sprawy wynika, iż organy administracji ustaliły, że J. Ch., będąca współwłaścicielem budynku mieszkalnego z werandą, oświadczyła na wizji lokalnej, że nie wyraża zgody na jakąkolwiek rozbiórkę części werandy. W sytuacji, gdy jeden ze współwłaścicieli nieruchomości nie wyraża zgody na rozbiórkę, a Skarżący ma jedynie prawo przechodu przez werandę, to brak było podstaw prawnych do jej nakazania przez organ. Organy ponadto ustaliły, iż weranda jest użytkowana, zatem nie jest spełniona żadna z przesłanek art. 67 wskazanej ustawy. Odnosząc się do zarzutu Skarżącego, co do konieczności rozbiórki z uwagi na istniejące bariery architektoniczne dla osoby niepełnosprawnej stwierdzić należy, iż istniejące utrudnienia techniczne, ograniczające korzystanie z budowli przez osoby niepełnosprawne, nie stanowią wedle obowiązującego Prawa budowlanego podstawy do żądania rozbiórki takiego obiektu. Czym innym jest bowiem niezgodność obiektu z warunkami technicznymi, której w niniejszej sprawie nie stwierdzono, a czym innym istnienie utrudnień w korzystaniu z obiektu przez osobę niepełnosprawną. Ewentualne przystosowanie werandy dla potrzeb Skarżącego musi się odbyć za zgodą jej właścicieli. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalono. O wysokości wynagrodzenia ustanowionemu z urzędu radcy prawnemu, Sąd orzekł na podstawie przepisu art. 250 w/w ustawy oraz przepisów § 2 ust. 3, § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). Obejmują one opłatę ze czynności radcy prawnego w kwocie 240 zł powiększoną o należny podatek od towarów i usług, wyliczony według 22% stawki w kwocie 52,80 zł oraz 17 zł tytułem opłaty skarbowej.