II SA/Bk 127/17

PostanowienieWSA w Białymstoku2017-04-24

Skład orzekający: Barbara Romanczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, prowadzący działalność gospodarczą i posiadający znaczny majątek oraz wysokie dochody, wykazał brak możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowego w celu uzyskania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od opłaty sądowej?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, uznając wniosek skarżącego za niewiarygodny. Mimo deklarowania trudnej sytuacji finansowej firmy i zaciągania kredytów, skarżący wykazał wysokie miesięczne dochody z działalności gospodarczej oraz znaczny majątek i zdolność kredytową. Niezgodność między deklarowanymi dochodami a ponoszonymi wydatkami, przy braku dowodów na zaleganie z płatnościami, wskazuje na posiadanie przez skarżącego nieujawnionych środków finansowych, które mogą pokryć koszty sądowe.
Stan faktyczny
Skarżący P. L. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od opłaty sądowej. Wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe z żoną i córką, które są bezrobotne. Deklarował miesięczny dochód z działalności gospodarczej w kwocie 15.700 zł, ale wykazał miesięczne wydatki przekraczające 100.000 zł, w tym raty leasingowe, kredyty i pożyczki na wysokie kwoty. Posiada również znaczny majątek w postaci nieruchomości i pojazdów. Skarżący argumentował, że uiszczenie opłaty sądowej spowodowałoby znaczne obciążenie i pogorszenie jego sytuacji finansowej.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, tj. wpisu sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych tj. w zakresie opłaty sądowej w sprawie ze skargi P. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] listopada 2016 r. Nr [...] w przedmiocie określenia opłaty dodatkowej za wydobyte z rażącym naruszeniem warunków koncesji kruszywo naturalne p o s t a n a w i a odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych tj. wpisu sądowego. P. L. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych tj. opłaty sądowej. Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i córką. Źródło miesięcznego utrzymania skarżącego stanowi dochód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w kwocie 15.700 zł. Żona skarżącego jest osobą bezrobotną i schorowaną, zaś córka szuka pracy i również jest aktualnie osobą bezrobotną. Skarżący posiada majątek w postaci domu mieszkalnego o powierzchni [...] m2 (wartości 350.000 zł) oraz nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha (wartości 120.000 zł), a także samochód osobowy [...] (wartości 50.000 zł), samochód ciężarowy [...] (wartości 170.000 zł), samochód ciężarowy [...] (wartości 130.000 zł). Wnioskodawca posiada wierzytelności w stosunku do I. – 43.500 zł oraz R. B. – 30.000 zł. Wykazane wydatki miesięczne skarżącego przedstawiają się następująco: raty leasingowe – 10.000 zł, 8.000 zł i 5.000 zł, wyżywienie – 2.000 zł, ubezpieczenie, media – 4.000 zł, podatek od nieruchomości – 80.000 zł, telefony – 300 zł, Internet – 400 zł. Ponadto wnioskodawca spłaca następujące kredyty i pożyczki: inwestycyjny BS [...] – 2.850.000 zł, inwestycyjny [...] – 180.000 zł, inwestycyjny [...] – 200.000 zł, obrotowy BS [...] – 500.000 zł, pożyczka – 392.000 zł. W uzasadnieniu swego wniosku skarżący podniósł, iż sytuacja jego firmy aktualnie jest trudna i stara się pokrywać bieżące wydatki związane z działalnością np. wynagrodzenie pracowników. W związku z tym jest zobowiązany zaciągać kolejne kredyty i pożyczki. Niekiedy przewyższają one uzyskiwane dochody. Prowadzona działalność gospodarcza nie przynosi oczekiwanego dochodu i generuje coraz większe straty. Stąd też uiszczenie przez niego opłaty sądowej w całości powodować będzie znaczne obciążenie, co z uwagi na jego sytuację finansową może doprowadzić do jeszcze większych strat (k. 19-22). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, j.t.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowego. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). W złożonym oświadczeniu skarżący wykazał, iż prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i pełnoletnią córką, które są osobami bezrobotnymi. Wysokość miesięcznych dochodów skarżącego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej wynosi 15.700 zł. Miesięczne wydatki związane z bieżącym utrzymaniem rodziny wnioskodawcy wynoszą łącznie około 109.700 zł (raty leasingowe – 10.000 zł, 8.000 zł i 5.000 zł, wyżywienie – 2.000 zł, ubezpieczenie, media – 4.000 zł, podatek od nieruchomości – 80.000 zł, telefony – 300 zł, Internet – 400 zł). Skarżący posiada majątek w postaci domu mieszkalnego o powierzchni [...] m2 (wartości 350.000 zł) oraz nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha (wartości 120.000 zł), a także samochód osobowy [...] (wartości 50.000 zł), samochód ciężarowy [...] (wartości 170.000 zł), samochód ciężarowy [...] (wartości 130.000 zł). Dodatkowo wnioskodawca posiada wierzytelności w stosunku do I. – 43.500 zł oraz R. B. – 30.000 zł. Wykazane kredyty i pożyczki są następujące: kredyt inwestycyjny BS [...] – 2.850.000 zł, kredyt inwestycyjny [...] – 180.000 zł, kredyt inwestycyjny [...] – 200.000 zł, kredyt obrotowy BS [...] – 500.000 zł oraz pożyczka – 392.000 zł. Biorąc zatem pod uwagę w/w pożyczki i kredyty koszty miesięcznego utrzymania są znacznie większe. Wnioskodawca nie wykazał aby posiadał jakieś oszczędności. Mając powyższe na uwadze w sprawie niniejszej należało stwierdzić, iż treść złożonego przez skarżącego oświadczenia dotyczącego jego sytuacji majątkowej, w szczególności w zakresie wysokości uzyskiwanego dochodu miesięcznego budzi uzasadnione wątpliwości, co do jego zgodności ze stanem rzeczywistym. Przede wszystkim należy podkreślić, iż u podstaw przedmiotowego rozstrzygnięcia legły rozbieżności między deklarowanym dochodem miesięcznym (obecnie 15.700 zł) z wykazanymi wydatkami, które wynoszą ponad 100.000 zł, nie wliczając rat kredytów i pożyczek. Zestawiając osiągnięty dochód z wykazanymi miesięcznymi wydatkami należało stwierdzić, iż wydatki te przekraczają znacznie deklarowane dochody. Skarżący przy tym nie wykazał, aby zalegał ze spłatą bieżących rachunków czy też kredytów. Fakt natomiast zaciągania kolejnych kredytów w znacznych kwota oznacza, iż posiada on zdolność kredytową. Powyższe okoliczności prowadzą do wniosku, iż skarżący w złożonym oświadczeniu przedstawił jedynie okoliczności mogące świadczyć o złej sytuacji materialnej rodziny, co w konsekwencji prowadzi do wniosku, iż dysponuje on nieujawnionymi środkami finansowymi, które to mogą być przeznaczone na pokrycie kosztów sądowych, które wynoszą na obecnym etapie 1.598 zł. Okoliczność, że wykazane dochody nie pokrywają się z ponoszonymi wydatkami wskazuje, iż skarżący nie udowodnił, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Tym bardziej, iż kwota wpisu sądowego (1.598 zł) będzie stanowiła marginalną kwotę przy wydatkach miesięcznych rzędu co najmniej 100.000 zł. Końcowo jeszcze raz należy zaakcentować, iż w postępowaniu sądowoadministracyjnym wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega rozpatrzeniu w oparciu o złożone oświadczenia strony oraz ewentualne dokumenty potwierdzające zawarte w nich dane. W sprawie niniejszej z przedstawionych wyżej przyczyn wniosek skarżącego uznano za niewiarygodny i na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło