II SA/Bk 13/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, asesor sądowy WSA Marcin Kojło, Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 lutego 2020 r. sprawy ze skargi H.L. i J.L. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu rozbiórki i udzielenia pozwolenia na rozbiórkę oddala skargę Wnioskiem z dnia [...] lipca 2019 r. E. S.A. w Ł. (dalej: "Spółka") zwróciła się do Prezydenta Miasta B. (dalej: "Prezydent") o udzielenie pozwolenia na rozbiórkę garażu wolnostojącego dwustanowiskowego usytuowanego przy ul. R. [...] w B. na działce nr [...] obręb [...]. Do wniosku spółka załączyła m.in. projekt rozbiórki, oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz zgodę właściciela (tj. spółki) na rozbiórkę. W związku z ww. wnioskiem, Prezydent wszczął postępowanie w sprawie wydania pozwolenia na rozbiórkę garażu wolnostojącego dwustanowiskowego usytuowanego przy ul. R. [...] w B. na działce nr [...] obręb [...], o czym zawiadomił Spółkę dnia [...] lipca 2019 r. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] Prezydent zatwierdził projekt rozbiórki i udzielił Spółce pozwolenia na rozbiórkę garażu wolnostojącego dwustanowiskowego na działce nr [...] położonej w obrębie [...] w B. przy ul. R. [...]. W uzasadnieniu decyzji przytoczył art. 31 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. 2019, poz. 1186, dalej: "P.b."), wedle którego pozwolenia nie wymaga rozbiórka: (1) budynków i budowli - niewpisanych do rejestru zabytków oraz nieobjętych ochroną konserwatorską - o wysokości poniżej 8 m, jeżeli ich odległość od granicy działki jest nie mniejsza niż połowa wysokości; (2) obiektów i urządzeń budowlanych, na budowę których nie jest wymagane pozwolenie na budowę, jeżeli nie podlegają ochronie jako zabytki. Wskazał również, że Spółka była zobowiązana do uzyskania pozwolenia na rozbiórkę, z uwagi na fakt, że przedmiotem wniosku jest rozbiórka garażu o wysokości 4,95 m, zlokalizowanego w odległości 0,3 m od granicy z działką nr 265/2 oraz 0,82 m od granicy z działką 265 będącą drogą publiczną. Organ wskazał, że obszarem oddziaływania obiektu, o którym mowa w art. 3 pkt 20 P.b. objęto w niniejszej sprawie działkę, na której jest posadowiony garaż, tj. nr [...] oraz działkę nr [...], zaś strony ustalono w oparciu o art. 28 ust. 2 P.b. Wobec braku jakichkolwiek zastrzeżeń zgłoszonych przez strony postępowania, organ uznał, że przedłożony przez Spółkę materiał dowodowy odpowiada obowiązującym przepisom, w związku z czym możliwe było udzielenie pozwolenia na przedmiotową rozbiórkę. Odwołanie od ww. decyzji wnieśli współwłaściciele działki nr [...], tj. H. i J. L., podnosząc, że rozbiórka przedmiotowego garażu uniemożliwi im dostęp do podwórza oraz zniszczy nasadzenia wykorzystywane przez różne gatunki ptaków jako siedliska. Ponadto wskazali, że wobec dużej ilości terenów zielonych na ul. R., wydanie pozwolenia na rozbiórkę powinno było zostać poprzedzone ustaleniem czy nie wpłynie ona negatywnie na roślinność i zwierzęta. Podnieśli również, że zawężenie oddziaływania skutków rozbiórki jedynie do ich działki stanowi naruszenie art. 3 pkt 20 P.b. i pozbawia innych sąsiadów prawa do udziału w postępowaniu (w szczególności właścicieli działek nr [...] i [...]). Decyzją z dnia [...] listopada 2019 r [...] Wojewoda P. utrzymał w mocy ww. zaskarżoną decyzję, podzielając w jej uzasadnieniu argumentację organu I instancji. Wskazał również, że Spółka wywiązała się z obowiązku, o którym mowa w art. 33 ust. 4 P.b., przedkładając wraz z wnioskiem: zgodę inwestora będącego właścicielem obiektu budowlanego szkic usytuowania obiektu, opis zakresu i sposobu prowadzenia robót rozbiórkowych, opis sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia. Stwierdził, że rozbiórka nie wymaga uzyskania pozwoleń i uzgodnień, o których mowa w art. 33 ust. 4 pkt 5 P.b. Odnosząc się zaś do zarzutów odwołujących się wyjaśnił, że w myśl art. 32 ust. 1 pkt 1 P.b. pozwolenie na rozbiórkę może być prowadzone po uprzednim przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, albo na obszar Natura 2000, jeżeli jest to wymagane na mocy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. 2018 r., poz. 2081 ze zm.). Wnioskowana rozbiórka nie została zaś ujęta w katalogu inwestycji mogących znacząco oddziaływać na środowisko, zawartym w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. 2016 r., poz. 71 ze zm.). Organ odwoławczy dodał również, że prace rozbiórkowe zamkną się w całości na działce inwestora i nie uniemożliwią odwołującym dostępu do ich nieruchomości, zaś Spółka jest zobowiązana przeprowadzić roboty rozbiórkowe zgodnie z projektem. Wszelkie zaś niedogodności związane w wykonywaniem robót nie mogą mieć wpływu na możliwość udzielenia pozwolenia na rozbiórkę. Wojewoda podzielił również stanowisko Prezydenta, że zakres oddziaływania rozbiórki zamknie się na ustalonym przez ten organ obszarze. Skargę na ww. decyzję wnieśli od tut. sądu H. i J. L., zaskarżając ją w całości i zarzucając: A. Naruszenie przepisów postępowania 1) art. 7 k.p.a. przez niepodjęcie przez organ działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym pominięcie, ze w trakcie rozbiórki zostanie zakłócone korzystanie z nieruchomości skarżących, uszkodzenie zieleni, zniszczenie siedlisk zwierząt chronionych; 2) art. 77 k.p.a. przez niezebranie i brak rozpatrzenia całego materiału dowodowego, którego zebranie jest konieczne dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w konsekwencji pominięcie, że a) oddziaływanie rozbiórki jest znacznie szersze niż to ustaliły organy; b) budynek, który ma podlegać rozbiórce jest praktycznie posadowiony na granicy działek wnioskodawcy i skarżących, stąd realizacja rozbiórki zakłóci korzystanie przez skarżących z ich nieruchomości, w tym uniemożliwi dostęp do podwórza, a także zniszczy obecne nasadzenia (drzewa i krzewy), wykorzystywane przez wiele gatunków ptaków; B. Naruszenie przepisów prawa materialnego: art. 3 pkt 20 P.b. i pozbawienie innych sąsiadów prawa do udziału w postępowaniu, co bez wątpienia narusza ich interes prawny, bowiem prace rozbiórkowe będą miały istotny wpływ na prawa i obowiązki bezpośrednich sąsiadów, w szczególności działek nr [...] i [...]. W związku z powyższym skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta, ewentualnie uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta oraz umorzenie postępowania, lub uchylenie w całości zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skargę jako niezasadną należało oddalić. Wbrew bowiem zarzutom, które w przeważającej mierze stanowią powtórzenie argumentacji skarżących prezentowanej w postępowaniu administracyjnym, organy architektoniczno-budowlane obu instancji dokonały prawidłowej oceny, że E. S.A. z siedzibą w Ł. (dalej powoływana jako: "inwestor") spełniła wymogi do uzyskania pozytywnej decyzji w niniejszej sprawie. Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd, z punktu widzenia kryterium legalności jest decyzja Wojewody P. o utrzymaniu w mocy decyzji Prezydenta Miasta B. w przedmiocie zatwierdzenia projektu rozbiórki i udzielenia pozwolenia na rozbiórkę garażu wolnostojącego dwustanowiskowego na działce o nr [...], położonej w B. przy ul. R. [...]. Na wstępie wskazać należy, że rozbiórka obiektu budowlanego, na którą pozwolenia domagał się inwestor mieści się – stosownie do art. 3 pkt 7 P.b. – w definicji legalnej pojęcia robót budowlanych. Zgodnie zaś z art. 28 ust. 1 P.b. roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Stosownie do art. 31 ust. 1 P.b. pozwolenia nie wymaga rozbiórka: 1) budynków i budowli - niewpisanych do rejestru zabytków oraz nieobjętych ochroną konserwatorską - o wysokości poniżej 8 m, jeżeli ich odległość od granicy działki jest nie mniejsza niż połowa wysokości; 2) obiektów i urządzeń budowlanych, na budowę których nie jest wymagane pozwolenie na budowę, jeżeli nie podlegają ochronie jako zabytki. Przedmiotowy garaż wolnostojący dwustanowiskowy, w szczególności z uwagi na jego usytuowanie względem granicy z działką skarżących oraz z działką nr ewid. 265 będącą drogą publiczną - nie mógł zostać uznany za wyjątek określony w powyższym przepisie. W związku z tym na jego rozbiórkę wymagane było uzyskanie pozwolenia. Powyższa okoliczność nie budzi wątpliwości Sądu i nie jest kwestionowana przez strony. Przepis art. 32 ust. 1 P.b. określa natomiast, że pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego może być wydane po uprzednim: 1) przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, jeżeli jest ona wymagana przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko; 2) uzyskaniu przez inwestora, wymaganych przepisami szczególnymi, pozwoleń, uzgodnień lub opinii innych organów; 3) wyrażeniu zgody przez ministra właściwego do spraw energii - w przypadku budowy lub rozbiórki gazociągu przesyłowego, linii przesyłowej elektroenergetycznej albo rurociągu dalekosiężnego ropy naftowej lub produktów naftowych, a także gazociągu, linii elektroenergetycznej albo rurociągu ropy naftowej lub produktów naftowych dochodzących do granicy Rzeczypospolitej Polskiej. Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy, organy prawidłowo uznały, że opisana na wstępie rozbiórka nie została ujęta w katalogu inwestycji mogących znacząco oddziaływać na środowisko, o którym mowa w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 09 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz. 71 ze zm.) i leży poza granicami obszaru Natura 2000. W związku z powyższym stanowisko organów, że przedmiotowa rozbiórka nie wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, o której mowa w art. 32 ust. 1 pkt 1 P.b., a także załączenia do wniosku wymaganych przepisami szczególnymi pozwoleń, uzgodnień lub opinii w myśl art. 33 ust. 4 pkt 5 P.b., odpowiada prawu i jako takie zasługuje na aprobatę. Z kolei do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę – jak stanowi art. 33 ust. 4 P.b. - należy dołączyć: 1) zgodę właściciela obiektu; 2) szkic usytuowania obiektu budowlanego; 3) opis zakresu i sposobu prowadzenia robót rozbiórkowych; 4) opis sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia; 5) pozwolenia, uzgodnienia lub opinie innych organów, a także inne dokumenty, wymagane przepisami szczególnymi; nie dotyczy to uzgodnienia i opinii uzyskiwanych w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000; 6) w zależności od potrzeb, projekt rozbiórki obiektu. W ocenie Sądu, organy obu instancji prawidłowo stwierdziły, że wnioskodawca spełnił wszelkie wymogi do uzyskania pozwolenia na rozbiórkę przedmiotowego garażu. Po pierwsze wnioskodawca wraz z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na rozbiórkę garażu wolnostojącego dwustanowiskowego przedłożył komplet dokumentów, o których mowa wyżej. W aktach sprawy znajduje się zgoda wnioskodawcy, będącego właścicielem obiektu; szkic usytuowania obiektu; opis zakresu i sposobu prowadzenia robót rozbiórkowych; opis sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia (k. 3 – 9 akt organu I instancji). Po drugie - analiza powyższych dokumentów nie nasuwa zastrzeżeń i jest prawidłowa. Natomiast jak słusznie zauważają organy, omawiana inwestycja nie wymaga dołączenia do wniosku pozwoleń i uzgodnień o których mowa w art. 33 ust. 4 pkt 5 P.b. - rozbiórka jak i teren tej inwestycji nie podlegają bowiem ochronie konserwatorskiej. Na uwagę zasługuje też rzetelne ustalenie organów, że realizacja rozbiórki przedmiotowego garażu na działce o nr ewid. [...] nie zakłóci korzystanie przez skarżących z ich nieruchomości o nr ewid. [...], w tym nie uniemożliwi dostęp do podwórza, a także nie zniszczy obecne nasadzenia drzew i krzewów. Jak wynika z ustaleń organów znajdujących potwierdzenie w aktach sprawy, w szczególności w złożonym do wniosku projekcie budowlanym, sporna inwestycja ma polegać na rozbiórce garażu wolnostojącego dwustanowiskowego na działce inwestycyjnej o nr ewid. gr. [...] w B. Uprawniony projektant sporządzający projekt rozbiórki przedmiotowego obiektu na str. 7 ww. opracowania stwierdził, że ze względu na wymiary budynku (6,59 m x 7,42 m) oraz zbliżenie obiektu do działek sąsiednich rozbiórka prowadzona będzie ręcznie z użyciem sprzętu mechanicznego - bez użycia ciężkiego sprzętu wyburzeniowego. Prace rozbiórkowe zamkną się w całości w obszarze działki inwestora - teren działek sąsiednich nie zostanie naruszony (str. 7 projektu , budowlanego). Zatem jak wynika z powyższego, prace objęte pozwoleniem na rozbiórkę będą wykonane w całości na działce inwestycyjnej i nie uniemożliwią skarżącym dostępu do ich podwórza. W tym miejscu powtórzyć należy za organem odwoławczym, że inwestor ma obowiązek prowadzenia robót zgodnie z projektem a wszelkie niedogodności związane z wykonywaniem prac (kurz, hałas) nie mogą mieć wpływu na możliwość udzielenia pozwolenia na rozbiórkę. Z przyczyn powyższych zarzut pominięcia przez organy, że w trakcie rozbiórki zostanie zakłócone korzystanie z nieruchomości nie zasługuje na uwzględnienie. Powyższe uwagi należy odnieść również do zarzutu skargi, wskazującego, że wskutek prac rozbiórkowych mogą ucierpieć gatunki chronione, ich siedliska i gniazda. Skarżący podnosili, że na ich nieruchomości występują jeże, które winny zostać objęte właściwą ochroną w czasie prowadzenia prac rozbiórkowych. Tymczasem zgodnie z informacją zawartą w projekcie budowlanym, o czym była już mowa wyżej prace rozbiórkowe ograniczą się w całości do obszaru działki inwestora. Teren działek sąsiednich, w tym skarżących nie zostanie naruszony. A zatem, skoro jak słusznie zauważył organ odwoławczy, ww. gatunki występują poza działką o nr geod. [...], na której będą prowadzone roboty rozbiórkowe, nie można twierdzić, że spowodują one zagrożenie dla zwierząt żyjących na działce sąsiedniej, znajdującej się w obszarze oddziaływania. Odnosząc się natomiast do zarzutu nieprawidłowego określenia stron w przedmiotowym postępowaniu, tj. pominięcia innych właścicieli nieruchomości sąsiadujących z działką inwestycyjną, tj. właścicieli nieruchomości o nr ewid. [...] i [...] ponownie wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 28 ust. 2 P.b., stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. W myśl art. 3 pkt 20 P.b., pod pojęciem obszaru oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Przepisami odrębnymi wyznaczającymi obszar oddziaływania obiektu są przepisy powszechnie obowiązującego prawa o charakterze materialnym, wprowadzające ograniczenia w zagospodarowaniu terenu. W tym kontekście trafnie podniosły organy, że obszar odziaływania obiektu obejmuje teren, na którym usytuowany jest garaż przeznaczony do rozbiórki, tj. działka o nr [...] stanowiąca własność inwestora oraz działkę skarżących o nr [...] z uwagi na niewielką odległość garażu przeznaczonego do rozbiórki od granicy z ich działką, wynoszącą 30 cm. Wskazywane zaś przez skarżących działki o nr [...] i [...] położone są w odległość ponad 30 m od granicy z działką objętą rozbiórką. Trafnie zatem przyjęły organy, że budynek przeznaczony do rozbiórki nie oddziałuje na inne działki sąsiednie, poza nieruchomością skarżących. Zgodnie zaś z ugruntowana już linią orzecznictwa sadów administracyjnych, tylko osoby, których prawo doznaje ograniczeń ze względu na realizację jakiegoś obiektu są stronami w postępowaniu o pozwolenie na budowę dla tego obiektu (tak m.in.: wyrok NSA z 18 stycznia 2011 r. II OSK 338/10). Mając zatem na uwadze charakter prac rozbiórkowych, formę i konstrukcję obiektu budowlanego objętego rozbiórką, nie sposób nie podzielić stanowiska organów, że obszar oddziaływania zamknie się w obszarze działki inwestycyjnej oraz nieruchomości o nr geod. [...] należącej do skarżących. Reasumując organy obu instancji w sposób prawidłowy ustaliły obszar oddziaływania inwestycji i co za tym idzie - krąg stron postępowania. W tym stanie rzeczy niezrozumiały jest zarzut skargi, że obszar oddziaływania rozbiórki nie obejmuje działki skarżących, a dopiero przeprowadzenie dowodu z oględzin potwierdzi ten fakt. Sąd podziela także stanowisko organów i przyjmuje je za własne, że kwestia organizacji ruchu w obrębie ul. R. w B. nie podlega zatwierdzeniu w postępowaniu o pozwolenie na rozbiórkę. Jak trafnie uznały organy, to zarządca drogi, po uzgodnieniu projektu organizacji ruchu z właściwym organem, decyduje o organizacji ruchu na danej drodze. Końcowo powtórzyć również należy, że w projekcie budowlanym została zawarta informacja, że w czasie rozbiórki wyznaczeni pracownicy powinni obserwować teren i czuwać nad bezpieczeństwem podczas prowadzonych prac rozbiórkowych. Z przyczyn wyżej wskazanych zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego. W niniejszej sprawy nie uchybiono również przepisom prawa procesowego. Wbrew twierdzeniom skarżących wydanie kwestionowanej decyzji poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.). Ocena ta nie nosi zaś cech dowolności (art. 80 k.p.a). Zgodnie zaś z art. 107 k.p.a, organ odwoławczy w sposób wyczerpujący uzasadnił podjęte rozstrzygnięcie, odwołując się do obowiązujących regulacji prawnych. Odniósł się również do argumentów odwołania, przy czym wyrażone w tym zakresie stanowisko, nie może być uznawane za nieprawidłowe z tego jedynie powodu, że pozostaje odmienne od oczekiwań strony skarżącej. Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że decyzje organów I i II instancji zostały wydane zgodnie z prawem i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325) skargę oddalił.