II SA/Bk 135/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Referendarz sądowy Tomasz Oleksicki po rozpoznaniu w dniu 12 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi H. D. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] grudnia 2007 r. Nr [...] w przedmiocie rozbiórki części obiektu budowlanego, nakazania wykonania określonych czynności oraz obowiązku przedłożenia projektu zamiennego postanawia oddalić wniosek H. D. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym ze współmałżonkiem K. D. (k. 85). Źródło utrzymania rodziny stanowią świadczenia emerytalne uzyskiwane przez: wnioskodawczynię (770 zł) oraz K. D. (1100 zł). Majątek skarżącej stanowi: dom o powierzchni około [...] m² oraz działka siedliskowa o powierzchni [...] ha. H. D. posiada środki finansowe zgromadzone na funduszach inwestycyjnych w kwocie około 5.000 zł. W uzasadnieniu wnioskodawczyni podkreśliła, iż jest osobą schorowaną ([...] grupa inwalidzka), ponoszącą wydatki związane z zakupem lekarstw i opieką medyczną (k. 85-87). Pismem z dnia [...] sierpnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wezwał H. D. do złożenia oświadczenia, w którym należało wskazać: ponoszone miesięczne wydatki związane z bieżącym utrzymaniem rodziny, z jednoczesnym podaniem ich wysokości (np. opłaty ponoszone za prąd, wodę, telefon, czynsz, zakup żywności, lekarstwa, opiekę medyczną oraz utrzymaniem posiadanego samochodu osobowego); czy wnioskodawczyni jest właścicielką mieszkania należało określić jego powierzchnię w m², i czy osiąga dochód z tego tytułu. Dodatkowo zobowiązano skarżącą do nadesłania: dokumentów poświadczających wysokość emerytur otrzymywanych przez małż. D. (k. 94). W odpowiedzi na powyższe wezwanie H. D. wywiodła, iż miesięczne wydatki związane z bieżącym utrzymaniem rodziny wynoszą łącznie 875 zł, w tym: energia elektryczna – 95 zł; gaz - 45 zł; wywóz śmieci – 30 zł; woda – 30 zł; telefon – 75 zł, lekarstwa i opieka medyczna – minimalnie 200 zł; ogrzewanie domu – około 180 zł; koszty utrzymania samochodu – 200 zł; środki czystości, chemia gospodarcza – około 20 zł. Pozostała kwota jest wydatkowana (w miarę potrzeb i możliwości finansowych) za zakup żywności i ubrań. Skarżąca nie jest właścicielką mieszkania, nie osiąga za tego tytułu dochodu (k. 96). Do akt sprawy H. D. dołączyła: odcinki emerytur swojej i współmałżonka K. D. za miesiąc [...] 2008 r. (k. 97); potwierdzenie nabycia jednostek w M. Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. w W. z dnia [...] czerwca 2007 r. (k. 98); wypis z treści orzeczenia z dnia [...] listopada 1994 r. Komisji Lekarskiej do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia nr [...] w Z. (k. 99 -100). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygniecie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). W złożonym oświadczeniu H. D. wykazała, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz ze współmałżonkiem K. D. Wysokość miesięcznego dochodu rodziny wynosi 2029,99 zł brutto (1879,01 zł netto) (k. 97). Wydatki miesięczne związane z bieżącym utrzymaniem wynoszą łącznie około 875 zł, pozostała kwota jest wydatkowana za zakup żywności i ubrań. W skład majątku skarżącej wchodzi: dom o powierzchni około [...] m² oraz działka siedliskowa o powierzchni [...] ha. H. D. jest osobą schorowaną (orzeczona [...] grupa inwalidzka), ponoszącą zwiększone wydatki na lekarstwa i opiekę medyczną. Skarżąca posiada środki pieniężne zgromadzone na funduszu inwestycyjnym (M. Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. w W.) w kwocie 7.500 zł (na dzień [...] czerwca 2007 r. - k. 98). W tym miejscu należy wskazać, iż na obecnym etapie postępowania koszty sądowe ograniczają się do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 250 zł. Mając na uwadze powyższe okoliczności należało stwierdzić, iż posiadanie przez małż. D. stałych źródeł dochodu (emerytury) w łącznej wysokości 2029,99 zł brutto (1879,01 zł netto) oraz poczynione oszczędności w kwocie 7.500 zł (ulokowane na funduszu inwestycyjnym) pozwalają na uznanie, iż H. D. jest w stanie pokryć pełne koszty sądowe w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Negatywną przesłankę do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych stanowi fakt posiadania przez rodzinę H. D. stałych źródeł dochodów (emerytury) oraz środków pieniężnych ulokowanych na funduszu inwestycyjnym w wysokości 7.500 zł (stan na dzień [...] czerwca 2007 r.). Dodatkowego podkreślenia wymaga, iż wykazany dochód miesięczny wnioskodawczyni i pozostającego we wspólnym gospodarstwie domowym K. D. wystarcza do pokrycia wykazanych wydatków związanych z bieżącym utrzymaniem - przy jednoczesnym braku zadłużenia wnioskodawczyni w tym zakresie, jak również i poczynienia oszczędności – zgromadzone na funduszu inwestycyjnym środki pienieżne, które to powinny być przynajmniej w części przeznaczone na pokrycie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Niewątpliwie koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania, dlatego też część uzyskiwanych środków powinna być przeznaczona na ich poniesienie. Prawo pomocy stanowi bowiem instytucję szczególną, zarezerwowaną wyłącznie dla podmiotów znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, uniemożliwiającej pokrycie kosztów sądowych. Wnioskodawczyni natomiast nie udowodniła zaistnienia takiej okoliczności. W tym stanie rzeczy uiszczenie przez H. D. kwoty 250 zł tytułem wpisu sądowego od skargi kasacyjnej oraz pokrycie pozostałych kosztów, które ewentualnie mogą wystąpić w niniejszej sprawie nie doprowadzi do powstania niedostatku w jej utrzymaniu, przeciwnie mieści się w możliwościach płatniczych wnioskodawczyni. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.