II SA/Bk 136/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), po rozpoznaniu w dniu 13 września 2011 r. w Białymstoku na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu A. G. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 27 lipca 2011 r. przyznającego pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu wynagrodzenie za sporządzenie i złożenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi A. G. na czynność Komisji Konkursowej powołanej przez Prezesa Sądu Okręgowego w B. do przeprowadzenia naboru na stanowisko wizytatora w Okręgowym Zespole Nadzoru Pedagogicznego przy Sądzie Okręgowym w B. w przedmiocie opinii o kandydacie p o s t a n a w i a odrzucić sprzeciw Postanowieniem z 27.07.2011 r. referendarz tutejszego sądu przyznał adwokatowi M. P. (wyznaczonemu skarżącej na zasadzie prawa pomocy) wynagrodzenie za zastępstwo prawne polegające na sporządzeniu opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej (k. 114). Odpis tego postanowienia został doręczony pełnomocnikowi w dniu 28.07.2011 r. (k. 124). W dniu 01.08.2011 r. skarżąca złożyła sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z 27.07.2011 r. wskazując, że nie zgadza się z przyznaniem wymienionemu adwokatowi wynagrodzenia, gdyż faktycznie nie wykonał żadnej czynności prawnej, do której został ustanowiony. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sprzeciw podlega odrzuceniu. Stosownie do treści art. 259 §1 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) dalej p.p.s.a., od zarządzeń i postanowień wydawanych przez referendarza sądowego, a wymienionych w art. 258 § 2 pkt 6- 8 p.p.s.a. (pkt 8 dotyczy wynagrodzenia pełnomocnika przyznanego za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy) - strona albo adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy mogą wnieść sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia lub postanowienia. Sprzeciw złożony w sprawie niniejszej przez skarżącą dotyczy postanowienia referendarza sądowego o przyznaniu pełnomocnikowi wynagrodzenia za zastępstwo wykonane na zasadzie prawa pomocy. Zdaniem sądu stroną w takim postępowaniu wpadkowym nie jest skarżąca, a wyłącznie pełnomocnik, którego ono dotyczy. Powtórzyć należy, jak w uzasadnieniu postanowienia z 11.08.2011 r. (k. 136), że przyznanie wynagrodzenia pełnomocnikowi wyznaczonemu z urzędu do reprezentowania strony nie ma żadnego wpływu na jej sytuację procesową – nie może jej ani pogorszyć, ani uczynić bardziej korzystną. W sprawie niniejszej czynnością, która miała wpływ na interes prawny skarżącej była decyzja pełnomocnika o sporządzeniu opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, w którą to opinię WSA nie może jednak ingerować. Przyznanie spornego wynagrodzenia za tę czynność jest obowiązkiem sądu wynikającym z przepisów prawa (art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. "b" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) - i konsekwencją wykonywania przez pełnomocnika jego obowiązków procesowych, których celowość nie podlega zasadniczo kontroli sądu. Również fakt, że sporne wynagrodzenie przyznaje się ze środków Skarbu Państwa, bez obciążania finansowego strony, dodatkowo wzmacnia argumentację o braku jej interesu w zaskarżeniu postanowienia o przyznaniu wynagrodzenia. Nadto w przepisie art. 258 p.p.s.a. ustawodawca wskazał, że czynności w zakresie postępowania o prawo pomocy wykonywane przez referendarzy obejmują nie tylko rozpoznawanie wniosków o prawo pomocy (§ 2 pkt 1), ale też przyznanie wynagrodzenia pełnomocnikowi za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy (§ 2 pkt 8). Ustawodawca rozróżnił zatem wyraźnie w ramach postępowania o prawo pomocy – postępowanie w którym rozpoznaje się wnioski o prawo pomocy i postępowanie o przyznanie przedmiotowego wynagrodzenia. Każde z nich posiada odrębnych wnioskodawców. Z tego wynika, że postępowanie o przyznanie wynagrodzenia ma charakter odrębny i jedyną stroną uprawnioną do występowania w nim jest ustanowiony z urzędu pełnomocnik. Jemu też tylko doręcza się kończące to postępowanie orzeczenie referendarza. Uzupełniająco wskazać można, że zgodnie z art. 252 § 3 p.p.s.a. postanowienia w przedmiocie przyznania lub odmowy przyznania prawa pomocy doręcza się stronie, która złożyła wniosek. Zażalenie na to postanowienie przysługuje wyłącznie wnioskodawcy. Oznacza to, że w szeroko rozumianym postępowaniu o przyznanie prawa pomocy stroną jest tylko ten, kto składa wniosek. Zdaniem sądu zasada ta odnosi się również do postępowania w sprawie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Jak wskazuje się w doktrynie interes prawny w kwestionowaniu m.in. orzeczenia o przyznaniu wynagrodzenia za wykonaną pomoc prawną posiada wyłącznie pełnomocnik, którego wkład i praca w wyjaśnienie sprawy zostały wycenione w treści postanowienia. Jak wyjaśniono "Strony postępowania nie są stronami stosunku prawnego łączącego pełnomocnika ustanowionego z urzędu oraz sądu, który zobowiązał się pokryć wynagrodzenie" (vide W. Maciejko, M. Rojewski, P. Zaborniak "Zarys metodyki pracy referendarza sądowego", Warszawa 2009, s. 290). W konsekwencji skarżąca w sprawie niniejszej nie może skarżyć przedmiotowego postanowienia z 27.07.2011 r. sprzeciwem, który w tych okolicznościach podlega odrzuceniu jako niedopuszczalny, bo złożony przez podmiot nie mający żadnej legitymacji do jego kwestionowania. Z uwagi na powyższe stwierdzić należy, że wniesiony przez skarżącą sprzeciw jest dotknięty nieusuwalną wadą formalną i dlatego podlega odrzuceniu na podstawie art. 259 § 2 w zw. z art. 252 § 3 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji.