II SA/Bk 136/11
PostanowienieWSA w Białymstoku2011-05-10
Skład orzekający: Barbara Romanczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni może otrzymać prawo pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z powodu braku możliwości poniesienia kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w pełnym zakresie, gdyż wnioskodawczyni wykazała, że nie posiada stałych dochodów, utrzymuje się z pomocy rodziny i pożyczek, nie ma oszczędności ani wartościowego majątku, a poniesienie kosztów postępowania spowodowałoby uszczerbek w koniecznym utrzymaniu. Wobec tego spełniła ustawowe przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika.Stan faktyczny
A.G. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu sądowym dotyczącym opinii Komisji Konkursowej w sprawie naboru na stanowisko wizytatora. Wnioskodawczyni była osobą bezrobotną do lutego 2011 r., obecnie pracuje na umowę zlecenie, ale nie otrzymała wynagrodzenia. Utrzymuje się z pomocy rodziny i pożyczek, nie posiada oszczędności ani wartościowego majątku, jedynie mieszkanie. Wskazała, że nie jest w stanie pokryć kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi A.G. na czynność Komisji Konkursowej powołanej przez Prezesa Sądu Okręgowego w B. do przeprowadzenia naboru na stanowisko wizytatora w Okręgowym Zespole Nadzoru Pedagogicznego przy Sądzie Okręgowym w B. z dnia [...] grudnia 2010 r. Nr [...] w przedmiocie opinii o kandydacie p o s t a n a w i a przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
A. G. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata (k. 50) podając we wniosku, iż prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Wnioskodawczyni od kwietnia 2010 r. do lutego 2011 r. była osobą bezrobotną, zarejestrowaną w PUP w B. i do sierpnia 2010 r. miała przyznany zasiłek. Od lutego 2011 r. podjęła zatrudnienie na umowę zlecenie, w dużej odległości od miejsca zamieszkania, co wiązało się ze sporymi wydatkami, na których pokrycie zaciągnęła pożyczki u rodziny i znajomych. Do chwili obecnej skarżącej nie wypłacono jednak żadnego wynagrodzenia. Skarżąca obecnie utrzymuje się nadal z pomocy rodziny i pożyczek na bieżące utrzymania zaciąganych u znajomych. Do jej bieżących wydatków należy zaliczyć: opłacenie czynszu za mieszkanie – 308 zł, opłata za pozostałe media – 130 zł, wynajęcie mieszkania w miejscu pracy – 550 zł, odjazd do miejsca pracy – 240 zł. W skład majątku skarżącej wchodzi mieszkanie o powierzchni [...] m2. Poza tym wnioskodawczyni nie posiada żadnego majątku, zgromadzonych oszczędności czy też przedmiotów wartościowych (k. 50-51).
W konkluzji skarżąca wywiodła, iż nie jest w stanie pokryć jakichkolwiek kosztów prowadzonego postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny.
Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania.
Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi bowiem w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny.
W rozpatrywanej sprawie skarżąca A. G. spełniła ustawowe przesłanki do udzielenia jej prawa pomocy w zakresie całkowitym, a mianowicie w odniesieniu do zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego.
W złożonym oświadczeniu wnioskodawczyni wykazała bowiem, iż w chwili obecnej nie posiada żadnego stałego źródła dochodu, a utrzymuje się z pomocy rodziny i pożyczek od znajomych. Skarżąca do niedawna była osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Ponadto nie posiada żadnych zgromadzonych oszczędności czy też przedmiotów wartościowych. Nadto z tytułu wykonywanej od lutego 2011 r. umowy zlecenia skarżąca do dnia dzisiejszego nie otrzymała żadnego wynagrodzenia. Jedynym jej majątkiem jest mieszkanie o powierzchni [...] m2.
Powyższe okoliczności, a w szczególności brak stałego dochodu skarżącej, utrzymującej się z pomocy rodziny i znajomych w połączeniu z brakiem zgromadzonych oszczędności pozwalają na stwierdzenie, iż A. G. nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie.
W tym stanie rzeczy należało uznać, iż nie należy obarczać wnioskodawczynię kosztami sądowymi, jako osoby pozbawionej środków potrzebnych na ich pokrycie, gdyż spowodowałoby to przekreślenie jej szansy na skorzystanie z dobrodziejstwa prawa do Sądu.
Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło