II SA/Bk 136/24
WyrokWSA w Białymstoku2024-04-30
Skład orzekający: Elżbieta Lemańska, Marta Joanna Czubkowska, Małgorzata Roleder
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przy ustalaniu opłaty za zajęcie pasa drogowego przez urządzenie infrastruktury technicznej, którego rzut poziomy jest mniejszy niż 1 m², ale znajduje się częściowo w jezdni, a częściowo poza nią, należy stosować fikcję prawną zajęcia 1 m² dla każdej z tych części oddzielnie, czy też dla całej powierzchni zajęcia jako całości?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przy ustalaniu opłaty za zajęcie pasa drogowego przez urządzenie o powierzchni rzutu poziomego mniejszej niż 1 m², stosuje się fikcję prawną zajęcia 1 m² dla całej powierzchni zajęcia. Nie można stosować tej fikcji oddzielnie dla każdej części pasa drogowego (jezdni i poza nią), traktując je jako odrębne urządzenia. Opłata powinna być obliczona proporcjonalnie do faktycznej powierzchni zajęcia w poszczególnych elementach pasa drogowego, z uwzględnieniem stawek właściwych dla tych elementów, ale w odniesieniu do łącznej powierzchni 1 m².Stan faktyczny
Spółka P. SA zwróciła się o zezwolenie na umieszczenie elektroenergetycznego przyłącza kablowego w pasie drogowym o łącznej powierzchni zajęcia 0,63 m², z czego 0,30 m² przypadało na jezdnię, a 0,33 m² na część poza jezdnią. Wójt Gminy Kulesze Kościelne wydał decyzję zezwalającą na zajęcie i ustalił opłatę, naliczając ją jako sumę opłat za 1 m² w jezdni i 1 m² poza jezdnią. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łomży uchyliło decyzję Wójta w części dotyczącej opłat, ustalając je w podobny sposób, ale za okres od 24 listopada 2023 r. do 24 listopada 2024 r. Spółka wniosła skargę, kwestionując sposób naliczenia opłaty.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Kulesze Kościelne i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Lemańska, Sędziowie asesor sądowy WSA Marta Joanna Czubkowska, sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Natalia Paulina Janowicz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi P. SA na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży z dnia 11 stycznia 2024 r. nr SKO.404/1/2024 w przedmiocie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego i ustalenia opłaty za umieszczenie elektroenergetycznego przyłącza kablowego w pasie drogowym 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Wójta Gminy Kulesze Kościelne z dnia 14 grudnia 2023 r. numer RI.7230.11.23; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży na rzecz skarżącego P. SA kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wnioskiem z 3 września 2023 r. P. (dalej: "Skarżąca", "Spółka") zwróciła się do Wójta Gminy Kulesze Kościelne (dalej: "Wójt") o wydanie zezwolenia na umieszczenie w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanej z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego - elektroenergetycznego przyłącza kablowego nN 0,4 kV do dz. 309 w drodze nr [...] w miejscowości N., gmina Kulesze Kościelne, na okres od 24 listopada 2023 r. do 31 grudnia 2053 r. Spółka wskazała, że wniosek dotyczy rury osłonowej SRS-75: 4m x 0,075 = 0,30 m2 ( w poprzek jezdni), 3m x 0,075 = 0,23 m2 (w pasie drogowym) oraz złącza kablowego ZK-1: 1 szt.= 0,10 m2 (w pasie drogowym). Razem 0,63 m2.
W wyniku rozpoznania powyższego wniosku, decyzją z 14 grudnia 2023 r. nr RI.7230.11.2023 Wójt zezwolił Spółce na zajęcie pasa drogowego w celu umieszczenia w pasie drogowym ww. elektroenergetycznego przyłącza kablowego w terminie od 24 listopada 2023 r. do 31 grudnia 2053 r. i naliczył z tego tytułu opłaty. Za zajęcie pasa drogowego w celu umieszczenia w pasie drogowym liniowych urządzeń obcych organ ustalił opłatę za okres od 24 listopada 2023 r. do 31 grudnia 2023 r. (38 dni) w wysokości 8,33 zł. Z kolei opłata roczna została ustalona w wysokości 80 zł. Wyliczenie pierwszej opłaty Wójt przedstawił następująco: 1) powierzchnia zajętego pasa drogowego: 0,63 m2, w tym 0,30 m2 w jezdni i 0,33 m2 poza jezdnią; 2) stawka opłaty: 50 zł za zajęcie pasa w jezdni i 30 zł za zajęcie pasa poza jezdnią; 3) obliczenie opłaty: 50 zł + 30 zł = 80 zł; 80 zł: 365 x 38 = 8,33 zł. Natomiast wyliczenie opłaty rocznej kształtuje się następująco: 1) powierzchnia zajętego pasa drogowego: 0,63 m2, w tym 0,30 m2 w jezdni i 0,33 m2 poza jezdnią; 2) stawka opłaty: 50 zł w jezdni i 30 zł poza jezdnią; 3) obliczenie opłaty: 50 zł + 30 zł = 80 zł.
Organ I instancji wskazał, że pierwszą opłatę, tj. opłatę za okres od 24 listopada 2023 r. do 31 grudnia 2023 r. (tj. kwotę 8,33 zł) należy uiścić w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. Kolejne opłaty roczne w wysokościach po 80,00 zł organ nakazał uiścić w terminie do 15 stycznia każdego roku, z góry za dany rok.
W uzasadnieniu decyzji Wójt wyjaśnił, że decyzja w zakresie wydania zezwolenia została wydana zgodnie z wnioskiem Spółki. Planowane zajęcie przez nią pasa drogowego obejmuje powierzchnię 0,63 m2, w tym część tejże powierzchni, tj. 0,30 m2 obejmuje zajęcie pasa w jezdni, natomiast pozostała część, tj. 0,33 m2, stanowi zajęcie pasa poza jezdnią. Organ I instancji zwrócił uwagę, że zgodnie z § 2 ust. 2 pkt 1 i 2 Uchwały nr XI/73/2020 Rady Gminy Kulesze Kościelne z dnia 4 marca 2020 r. w sprawie ustalenia wysokości stawek opłaty za zajęcie pasa drogowego dróg dla których zarządcą jest Wójt Gminy Kulesze Kościelne, na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg (Dz. Urz. Woj. Podl. z 2020 r., poz. 1419 – dalej: "Uchwała Rady Gminy"), za zajęcie 1 m2 pasa drogowego zajętego przez rzut poziomy umieszczonego urządzenia w celu umieszczania w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego, ustala się roczną stawkę opłat: 1) w jezdni - 50,00 zł; 2) poza jezdnią - 30,00 zł.
Wójt wskazał, że w związku z tym, że planowane zajęcie przez Spółkę pasa drogowego następuje zarówno w jezdni, jak i poza nią, obejmuje powierzchnię mniejszą niż 1 m2, a stawki opłat w jezdni i poza nią są różne, dla obliczenia należnej opłaty należało zsumować obydwie stawki, co dało roczną opłatę w wysokości 80 zł oraz pierwszą opłatę za okres od 24 listopada 2023 r. do 31 grudnia 2023 r. w wysokości 8,33 zł.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Spółka wniosła odwołanie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łomży decyzją z 11 stycznia 2024 r., nr SKO.404./1/2024 uchyliło decyzję Wójta w części rozstrzygającej o wysokości należnych opłat za umieszczenie ww. elektroenergetycznego przyłącza kablowego o powierzchni zajęcia pasa drogowego 0,63 m2 i orzekając w tym zakresie naliczyło opłatę za umieszczenie tego urządzenia za okres od dnia 24 listopada 2023 r. do dnia 24 listopada 2024 r. w wysokości 0,33 m2 x 50,00 zł = 50 zł i 0,30 m2 x 30,00 zł = 30,00 zł. Łącznie 80 zł. Za lata następne 80 zł (pkt 1) oraz uchyliło zaskarżoną decyzję w części orzekającej o terminie uiszczenia opłaty za 2023 r. i orzekając w tym zakresie określiło, że pierwszą opłatę należy uiścić w terminie 14 dni od daty wydania decyzji Kolegium (pkt 2). W pozostałej części utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję (pkt 3).
Kolegium wskazało, że w sprawie mamy do czynienia z sytuacją, o której mowa w art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 u.d.p.
W ocenie SKO słuszny jest zarzut Spółki dotyczący sposobu naliczenia opłaty, chociaż nie w tym zakresie, na który się powołuje. Opłaty nie naliczono zgodnie z art. 40 ust. 5 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. 2023 poz. 645, dalej: "u.d.p.") i z § 2 ust. 2 pkt 1 i 2 Uchwały Rady Gminy. Dlatego też, SKO postanowiło uchylić decyzję w części dotyczącej wysokości należnych opłat i orzec co do istoty sprawy. Uznało, że naliczenie pierwszej opłaty za okres od dnia 24 listopada 2023 r. do dnia 31 grudnia 2023 r. (38 dni) w wysokości 8,33 zł miałoby zastosowanie, gdyby Spółka zamierzała pozostawić urządzenie w pasie drogowym tylko do 31 grudnia 2023 r., a nic takiego nie wynika ani z wniosku inwestora, ani też z odwołania.
Organ odwoławczy przytoczył wyrok WSA w Białymstoku (II SA/Bk 275/20), a także treść art. 40 ust. 13 oraz 13a u.d.p. i wskazał, że opłata za każdy następny rok umieszczenia urządzenia w pasie drogowym, to rok rozpoczynający się od 25 listopada 2024 r., za który należy uiszczać opłatę w terminie do dnia 15 stycznia każdego roku. Stwierdził, że spółka opłatę za umieszczenie urządzenia w pasie drogowym za okres od 24 listopada 2023 r. do 24 listopada 2024 r. będzie zobowiązana uiścić z terminie 14 dni od dnia wydania przedmiotowej decyzji.
Dalej Kolegium stwierdziło, że Wójt nie naliczył opłaty za dwa odrębne obiekty, lecz za jeden obiekt, który w części położony jest w jezdni, a w części poza jednią i dlatego też przyjął stawki określone w § 2 ust. 2 pkt 1 i 2 Uchwały Rady Gminy oraz ustalił opłatę zgodnie z § 5 tej uchwały. Zdaniem SKO Wójt nie mógł naliczyć opłaty według jednej stawki, skoro część obiektu jest w jezdni, a część poza jezdnią.
Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wniosła Spółka, zarzucając jej naruszenie art. 40 ust. 5, art. 40 ust. 10, art. 40 ust. 13, art. 40 ust. 13a u.d.p.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że zarządca drogi uznał zróżnicowanie opłat za podstawę do potraktowania jednego wniosku na umieszczenie obiektu liniowego jako dwa odrębne obiekty. Tak też dokonał naliczenia pierwszej opłaty za niepełny rok 2023, jak i naliczenia opłaty rocznej za lata następne. W ocenie Skarżącej opłata powinna być naliczona do faktycznej powierzchni zajęcia wynoszącej 0,63 m2 z uwzględnieniem art. 40 ust.10 u.d.p. Błędnie zostało uznane, że przedmiotowe urządzenia przyłącza elektroenergetycznego w działce [...] stanowią dwa odrębne urządzenia, tj. jedno w jezdni, a drugie poza jezdnią. Zawarte w art. 40 ust. 10 u.d.p. uprawnienie do traktowania urządzenia o powierzchni mniejszej niż 1 m2 jako zajęcie 1 m2, pomimo przyjęcia przez Radę Gminy różnych stawek opłat za zajęcie poszczególnych części pasa drogowego (dla jezdni 50 zł/m2 a dla obszaru poza jezdnią 30 zł/m2), nie daje prawa przy naliczaniu opłat do uznania jednego urządzenia, którego umieszczenie planowane jest w różnych częściach pasa drogowego, jako dwóch urządzeń o powierzchni 1m2 każde. Skarżąca wskazała, że taki tok rozumowania przyjęła za właściwy, wspierając się orzecznictwem sądowym w podobnych sprawach (wyrok WSA w Szczecinie z 30 stycznia 2014 r., II SA/Sz 764/13).
Autor skargi podniósł także, że nie kwestionował obowiązków wynikających z zastosowania art. 40 ust. 5, art.40 ust. 13, art. 40 ust. 13a u.d.p., a jedynie wielkość tych opłat i sposób ich naliczania. Skarżący zwrócił uwagę, że przepis art. 40 ust. 10 u.p.d. odwołuje się do powierzchni "pasa drogowego" nie zaś do ,,elementu zajętego pasa drogowego", takiego jak np. jezdnia, chodnik czy pobocze. W ocenie Skarżącej bezpodstawne jest dokonywanie interpretacji tego przepisu, w świetle której obliczenie powierzchni zajęcia pasa odnieść oddzielnie do każdej powierzchni rodzaju zajętego elementu pasa. Zajęcie pasa drogowego przez urządzenie o powierzchni mniejszej niż 1m2 traktowane jest przez ustawodawcę jak zajęcie 1m2 pasa drogowego, bez jakiegokolwiek zróżnicowania na poszczególne elementy tego pasa. Przy czym należy odróżnić fikcję prawną powierzchni zajęcia, przewidzianą w określonych przypadkach przez art. 40 ust. 10 u.p.d. od kwestii, o której mowa w art. 40 ust. pkt. 2 ww. ustawy, tj. różnicowania przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego w drodze uchwały stawek opłat w zależności od rodzaju zajętego elementu pasa drogowego. Zdaniem Skarżącego to, że ustawodawca przewidział możliwość uchwalania przez właściwe organy j.s.t. stawek opłat w zależności od rodzaju elementu pasa drogowego nie oznacza, że "zajęcie pasa drogowego" z art. 40 ust. 10 u.d.p. należy odczytywać jako "zajęcie elementu pasa drogowego", skoro oba te przepisy pełnią odmienną funkcję, tj. art. 40 ust. 9 u.d.p. stanowi uzupełnienie przepisów kompetencyjnych, zaś przepis art. 40 ust. 10 ustawy jest przepisem prawa materialnego.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji w całości oraz skierowanie do ponownego rozpatrzenia przez Wójta.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, jako niezasadnej. Ponadto wskazał, że powoływany wyrok WSA w Szczecinie z 30 stycznia 2014 r. II SA/Sz 764/13 nie ma zastosowania w konkretnym przypadku, albowiem stan prawny objęty tym rozstrzygnięciem różni się do sprawy niniejszej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego, mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem sporu pomiędzy stronami, który wyłonił się na gruncie rozpoznawanej sprawy, stała się wykładnia przepisu art. 40 ust. 10 u.d.p. i jego zastosowanie w stanie faktycznym sprawy. Strona skarżąca zakwestionowała bowiem sposób ustalenia opłaty za zajęcie pasa drogowego w związku z umieszczeniem w nim urządzenia infrastruktury technicznej niezwiązanego z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego, a mianowicie elektroenergetycznego przyłącza kablowego nN 0,4 kV o powierzchni zajęcia pasa drogowego 0,63 m2, wskazując na błędną interpretację wyżej powołanego przepisu.
W ocenie Sądu, ten zarzut skargi okazał się uzasadniony.
Zgodnie z art. 40 ust. 10 u.d.p. zajęcie pasa drogowego o powierzchni mniejszej niż 1 m2 lub powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy obiektu budowlanego lub urządzenia mniejszej niż 1 m2 jest traktowane jak zajęcie 1 m2 pasa drogowego. Mając na uwadze treść tego przepisu, nie powinno budzić wątpliwości, że przepis ten ustanowiony został na potrzeby ustalenia wysokości opłaty za zajęcie pasa drogowego (art. 40 ust. 3 ustawy). Ustawodawca w zależności od celu zajęcia pasa drogowego wskazał na określony sposób ustalenia opłaty za zajęcie pasa drogowego. Opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu umieszczenia w nim urządzenia infrastruktury technicznej niezwiązanego z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego, ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy urządzenia i stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego pobieranej za każdy rok umieszczenia urządzenia w pasie drogowym, przy czym za umieszczenie urządzenia w pasie drogowym lub na drogowym obiekcie inżynierskim przez okres krótszy niż rok opłata obliczana jest proporcjonalnie do liczby dni umieszczenia urządzenia w pasie drogowym lub na drogowym obiekcie inżynierskim (art. 40 ust. 5 u.d.p.). Wysokość stawek opłaty za zajęcie 1 m² pasa drogowego ustala dla dróg, których zarządcą jest jednostka samorządu terytorialnego, organ stanowiący właściwej jednostki samorządu, a stawka opłaty, o której mowa w ust. 5 (opłaty rocznej), nie może przekroczyć 200 zł (art. 40 ust. 8). Ustalając powyższe stawki uwzględnia się między innymi rodzaj elementu zajętego pasa drogowego (art. 40 ust. 9 pkt 2).
Zasada określona w art. 40 ust. 10 ww. ustawy ma zatem zastosowanie do sytuacji, w których powierzchnia rzutu poziomego obiektu budowlanego lub urządzenia jest mniejsza niż 1 m2. W przeciwnym wypadku obliczenie opłaty następuje według ogólnych reguł, tj. przy uwzględnieniu iloczyn metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy urządzenie i odpowiedniej stawki opłaty.
Jak wynika z akt sprawy przedmiotem wniosku, a tym samym sprawy administracyjnej związanej z wydaniem stronie skarżącej zezwolenia i ustalenia opłaty za zajęcie pasa drogowego, było umieszczenie urządzenia infrastruktury technicznej, którego rzut poziomy wynosi 0,63 m2 (0,30 m2 w jezdni oraz 0,33 m2 poza jezdnią), a zatem był mniejszy niż 1 m2. Jednakże organy obu instancji przyjęły do obliczenia opłaty dwie powierzchnie zajęcia po 1 m2. Powyższa nieprawidłowość w ustaleniach faktycznych organów wynikała z dokonania zdaniem Sądu błędnej wykładni art. 40 ust. 10 w zw. z art. 40 ust. 9 pkt 2 u.d.p., która polegała na stwierdzeniu, że możliwe i uzasadnione jest przyjęcie fikcji prawnej poprzez uznanie, że skoro urządzenie infrastruktury technicznej niezwiązane z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego, w tym wypadku element sieci eletroenergetycznej jest umieszczony równocześnie w dwóch elementach pasa drogowego, to ustalenie opłaty winno następować odrębnie dla każdej z tych części (poprzez zaokrąglenie każdej z powierzchni poniżej 1 m2 do pełnego m2), a zatem jak trafnie zauważył skarżący, tak jakby były to dwa urządzenia umieszczone w pasie drogowym.
Tymczasem zauważyć należy, że przepis art. 40 ust. 10 u.d.p., odwołuje się do powierzchni "pasa drogowego" nie zaś do "elementu zajętego pasa drogowego", takiego jak np. jezdnia, chodnik czy pobocze. Zatem bezpodstawne jest dokonywanie interpretacji tego przepisu, w świetle której obliczenie powierzchni zajęcia pasa drogowego poprzez jedno urządzenie należy odnieść oddzielnie do każdej powierzchni rodzaju zajętego elementu pasa drogowego. Zajęcie pasa drogowego przez urządzenie o powierzchni mniejszej niż 1 m2 traktowane jest przez ustawodawcę jak zajęcie 1 m2 pasa drogowego bez jakiegokolwiek zróżnicowania na poszczególne elementy tego pasa. Przy czym należy odróżnić fikcję prawną powierzchni zajęcia, przewidzianą w określonych przypadkach przez art. 40 ust. 10 od kwestii, o której mowa w art. 40 ust. 9 pkt 2 ww. ustawy, tj. różnicowania przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego w drodze uchwały stawek opłat w zależności od rodzaju zajętego elementu pasa drogowego. To, że ustawodawca przewidział możliwość uchwalenia przez właściwe organy jednostek samorządu terytorialnego stawek opłat w zależności od rodzaju elementu zajętego pasa drogowego nie oznacza, że "zajęcie pasa drogowego" z art. 40 ust. 10 ustawy należy odczytywać jako "zajęcie elementu pasa drogowego", skoro oba te przepisy pełnią odmienne funkcję, tj. art. 40 ust. 9 u.d.p. stanowi uzupełnienie przepisów kompetencyjnych z art. 40 ust. 7 i 8 ustawy, zaś przepis art. 40 ust.10 ustawy jest przepisem prawa materialnego (tak: wyrok WSA w Szczecinie z dnia 30 stycznia 2014 r. II SA/Sz 764/13).
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że w okolicznościach niniejszej sprawy, przy obliczaniu przedmiotowej opłaty, ze względu na wymiary urządzenia infrastruktury technicznej (przyłącza kablowego) – powierzchnia tego urządzenia, czy też rzutu poziomego wynosi 0,63 m², której to okoliczności nie przeczy żadna ze stron postępowania. Zatem obliczając opłatę należy przyjąć fikcję prawną, że zajęta powierzchnia wynosi 1 m². Powierzchnia 0,30 m² rzutu poziomego przedmiotowego urządzenia znajduje się w obrębie jezdni, a następne 0,33 m² tej powierzchni w obrębie pozostałych elementów pasa drogowego.
Wobec tego trzeba też mieć na względzie, że właściwy organ samorządu terytorialnego szczebla gminnego (Uchwała Nr XI/73/2020 Rady Gminy Kulesze Kościelne z dnia 4 marca 2020 r. w sprawie ustalenia wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg gminnych dla których zarządcą jest Wójt Gminy Kulesze Kościelne, na cele nie związane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg) ustalił zróżnicowane stawki opłaty rocznej za 1 m² powierzchni pasa drogowego zajętego przez rzut poziomy umieszczonego urządzenia: 50 zł w obrębie jezdni (§ 2 ust. 2 pkt 2); 30 zł poza jezdnią (§ 2 ust. 2 pkt 2) oraz 200 zł na drogowym obiekcie inżynieryjnym (§ 2 ust. 2 pkt 3). Podkreślić należy, że podejmując przedmiotową uchwałę właściwy organ samorządu terytorialnego nie mógł ingerować w ustawowo określony sposób obliczenia opłaty dla urządzeń zajmujących mniejszą powierzchnię pasa drogowego niż 1 m². Należy przy tym równocześnie stwierdzić, że uważna lektura § 2 ww. uchwały w żadnej mierze nie pozwala na wyciągnięcie wniosku, że różnicując stawki za zajęcie pasa drogowego w zależności od rodzaju elementu tego pasa (na co dopuszcza art. 40 ust. 9 pkt 2 u.d.p.) organ samorządowy dopuścił się ingerencji w przepis art. 40 ust. 10.
W ocenie Sądu, organy obydwu instancji w wyżej wskazanym zakresie w sposób oczywisty naruszyły przepis prawa materialnego – art. 40 ust. 10 u.d.p. Jeszcze raz zaakcentować bowiem należy, że wobec faktu, że zajęta przez rzut poziomy urządzenia powierzchnia pasa drogowego wynosi 0,63 m², to zgodnie z art. 40 ust. 10 u.d.p. skarżąca zobowiązana jest do uiszczenia opłaty ustalonej w odniesieniu do stawki za 1 m² zajętego pasa drogowego. Stąd też niezasadnie naliczono opłatę oddzielnie za 1 m² w jezdni i oddzielnie za 1 m² poza jezdnią, zamiast uczynić to procentowo: w odniesieniu do powierzchni urządzenia w jezdni i w odniesieniu do powierzchni urządzenia poza jezdnią. Naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy, bowiem faktycznie obliczono opłatę w odniesieniu do 2 m² zajętej powierzchni zamiast w stosunku do 1 m², co stanowi podstawę do uchylenia tak zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.).
Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w prawomocnym wyroku WSA w Poznaniu z dnia 2 kwietnia 2009 r. II SA/Po 882/08, który w identycznym stanie faktycznym dokonując wykładni art. 40 ust. 10 u.d.p., wskazał, że w przypadku zajęcia pasa drogowego przez urządzenie o powierzchni mniejszej niż 1 m2 opłata z tego tytułu ustalana jest za 1 m2, zróżnicowanie zaś stawki opłat ze względu na zlokalizowanie tego urządzenia tak w obrębie jezdni jak i poza nią stosowane powinno być proporcjonalnie do wielkości zajęcia poszczególnych elementów pasa. Przedstawiony pogląd wbrew ocenie Kolegium znajduje także odzwierciedlenie w cytowanym już wyżej wyroku WSA w Szczecinie z 30 stycznia 2014 r., II SA/Sz 764/13, w uzasadnieniu którego Sąd dokonał tożsamej co wyżej wykładni art. 40 ust. 10 u.d.p. (orzeczenie jest prawomocne). Sąd ten stwierdził, że ustalając opłatę za zajęcie pasa drogowego przez urządzenie, którego rzut poziomy wynosi 1,38 m2 (0,63 m 2 w jezdni oraz 0,75 m2 poza jezdnią), a zatem jest większy niż 1 m2, organ powinien obliczyć ją przyjmując, że urządzenie umieszczone w pasie drogowym ma powierzchnię rzutu poziomego wynoszącą łącznie 1,38 m2, a następnie obliczyć jej wysokość proporcjonalnie do wielkości tej powierzchni znajdującej się w poszczególnych elementach zajętego pasa drogowego, a nie jak uczynił to organ przyjmując fikcję prawną, że zajęta powierzchnia wynosi w każdym elemencie pasa drogowego po 1m2, co łącznie dało opłatę za 2 m2. Podobny mechanizm obliczania omawianej opłaty polegający na zaokrąglaniu powierzchni poszczególnych elementów pasa drogowego do 1 m2, a następnie ich sumowaniu zastosowały organy w niniejszej sprawie.
Ponownie rozpatrując sprawę organ powinien wziąć pod uwagę powyżej poczynione spostrzeżenia co do interpretacji wskazanych przepisów i zasad obliczania opłaty z tytułu umieszczenia urządzenia w pasie drogowym; obliczenie całej opłaty należy odnieść do 1 m² zajętego pasa drogowego (opłata jest należna za 1 m²), a zastosować zróżnicowane stawki opłat ze względu na zlokalizowanie przedmiotowego urządzenia tak w obrębie jezdni, jak i poza jezdnią, proporcjonalnie do wielkości zajęcia poszczególnych elementów pasa drogowego, przyjmując, że 0,63m2 (faktyczna długość zajętego pasa drogowego) stanowi 100 % zajęcia. Zatem obliczenie spornej opłaty powinno nastąpić w następujący sposób: 47,6% zajętej powierzchni w obrębie jezdni (0,30m2 x 100% : 0,63 m2) x 50zł/1m2 (§ 2 ust. 2 pkt 1 powołanej uchwały) oraz 52,2 % powierzchni zajętej poza jezdnią (0,33m2 x 100% : 0,63m2) x 30zł/1m² (§ 2 ust. 2 pkt 2 tej uchwały).
W tym stanie rzeczy Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji; o kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. (pkt 2).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło