II SA/Bk 137/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2005 r. sprawy ze skargi W.N. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] października 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia pozwolenia na użytkowanie przykanalika kanalizacji sanitarnej - oddala skargę.- Decyzją z dnia [...] września 2004 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., wskazując na art. 59 ust. 5 ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tj.: Dz. U. z 2003 r. nr 207, poz. 2016 z późniejszymi zmianami) i po rozpoznaniu wniosku Wójta Gminy G. z [...].04.2004 r., orzekł o odmowie udzielenia dla wójta pozwolenia na użytkowanie przykanalika kanalizacji sanitarnej w miejscowości G. przy ul. G., przebiegającego przez działki o numerach geodezyjnych [...]/1, [...]/2 i [...]. Organ powołał się na następujące ustalenia i dokonał następującej oceny prawnej sprawy. Ustalił, że na działkach nr [...]/1, [...]/2 i [...] został wybudowany przykanalik kanalizacji sanitarnej, stanowiący przyłącze do odprowadzania ścieków z budynków mieszkalnych skarżącego W.N. i jego sąsiada S.G. do kolektora biegnącego w ulicy. Przyłącze do budynku S.G. wykonane zostało na podstawie pozwolenia na budowę z [...].05.1999 r. a do budynku skarżącego W.N. samowolnie. Z inicjatywy S.G. stwierdzona została nieważność pozwolenia na budowę przyłącza kanalizacji sanitarnej w części obejmującej przyłącze na działkach wyżej wymienionego tj. o numerach geodezyjnych [...]/1 i [...]/2. Organ nadzoru budowlanego podjął czynności zmierzające do legalizacji przyłącza zobowiązując inwestora do dostarczenia dokumentu stwierdzającego prawo do dysponowania opisanymi wyżej nieruchomościami na cele budowy przyłącza. Wobec braku wykazania się takim dokumentem, należało odmówić pozwolenia na użytkowanie wykonanego przykanalika. Odwołanie od tej decyzji wniósł S.G. (właściciel działki nr [...]/2 i [...]/1) podnosząc, że w sprawie przyłączy zapadły wcześniejsze decyzje, które ją rozstrzygnęły (nakaz rozbiórki) a zatem niniejsza decyzja jest "celowym mataczeniem" sprawy, jak ujął odwołujący się. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. po rozpatrzeniu powyższego odwołania decyzją z dnia [...] października 2004 r. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej. Organ odwoławczy podkreślił, że decyzją z [...] maja 2003 r. Wojewoda P. stwierdził nieważność pozwolenia na budowę sieci kanalizacji sanitarnej we wsi G. w części dotyczącej przyłącza kanalizacji na działkach S.G., albowiem stwierdził, że inwestor – Wójt Gminy nie dysponował prawem do dysponowania działkami S.G. na cele budowlane. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., do którego inwestor wystąpił z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na użytkowanie przykanalika odprowadzającego ścieki z posesji S.G., decyzją z [...] maja 2004 r. nałożył na wójta w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego obowiązek przedłożenia w terminie do 15 lipca 2004 r. oświadczenia o prawie do dysponowania działkami nr [...]/1 i [...]/2 na cele budowlane. Inwestor – Wójt Gminy G. nie uzyskał zgody od właściciela działek S.G. na trwałe zajęcie terenu, wobec czego brak było przesłanek do udzielenia wójtowi pozwolenia na użytkowanie przyłącza. Odrębną decyzją wydaną w trybie art. 51 ust. 3 pkt 2 prawa budowlanego nakazano rozbiórkę przyłącza kanalizacji sanitarnej na działkach o numerach geodezyjnych [...]/1 i [...]/2 (S.G.) oraz działce nr [...] (W.N.). W tej sprawie zaś orzeczono o odmowie uwzględnienia wniosku inwestora o udzielenie pozwolenia na użytkowanie przyłącza, stosownie do przepisu art. 59 ust. 5 prawa budowlanego. Skargę do sądu administracyjnego na powyższą decyzję wywiódł S.G. (sygn. [...]), którego skarga została odrzucona, oraz W.N. (sygn. [...]), którego skarga podlegała rozpatrzeniu. W.N. zarzucił błąd w ustaleniu, że przyłącze kanalizacji sanitarnej na jego działce (nr [...]) zostało wybudowane samowolnie. Powołał się na złożenie oświadczenia o wyrażeniu zgody na podłączenie jego budynku (nr [...]) do zbiorczej kanalizacji sanitarnej oraz na przejście kolektorem sanitarnym przez działki nr [...] i [...]. Inwestor tj. wójt wykonał samowolnie przyłącze do budynku sąsiada a do studzienki na działce sąsiada podłączony został budynek skarżącego. Za budowę przyłącza skarżący zapłacił gminie a teraz jest przyłącza pozbawiony. Skarżący wyraził rozgoryczenie i zgłosił pretensje pod adresem wójta gminy. Podnosząc powyższe skarżący wniósł o zbadanie przez sąd sprawy oraz pomoc w odzyskaniu jego pieniędzy i definitywne rozwiązanie problemu. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje: Skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu. Zaskarżona decyzja rozstrzygnęła wyłącznie o wniosku inwestora – Wójta Gminy G., złożonym dnia [...] kwietnia 2004 r. o udzieleniu mu pozwolenia na użytkowanie przykanalika odprowadzającego ścieki do sieci kanalizacyjnej z posesji S.G. i posesji skarżącego. Decyzja odmawiająca pozwolenia na użytkowanie jest zaś konsekwencją wcześniejszych rozstrzygnięć w sprawie wykonanego przykanalika, mających walor decyzji ostatecznych, których treść implikowała sposób załatwienia wniosku inwestora w niniejszym postępowaniu administracyjnym. Nie ulega wątpliwości, że decyzją ostateczną Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. wydaną dnia [...] lipca 2003 r. została utrzymana w mocy decyzja Wojewody P. z [...] maja 2003 r. o stwierdzeniu nieważności decyzji Starosty K. z dnia [...] maja 1999 r. dotyczącej pozwolenia na budowę kanalizacji sanitarnej we wsi G. wraz z podłączeniami do poszczególnych posesji, w części obejmującej przyłącze kanalizacji sanitarnej położone na działkach nr [...]/1 i [...]/2 należących do S.G. Nie ulega też wątpliwości, że decyzją ostateczną P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. wydaną dnia [...] września 2004 r. została orzeczona wobec Wójta Gminy G. (inwestora) rozbiórka przyłącza kanalizacji sanitarnej zlokalizowanego na działkach nr [...]/1 i [...]/2 stanowiących własność S.G. oraz na działce nr [...] stanowiącej własność W.N. Z załącznika graficznego stanowiącego integralną części decyzji o pozwoleniu na budowę sieci kanalizacyjnej w G. z przyłączami, wynika, że przyłącze zakończone studzienką na działce S.G. nr [...]/2, miało – w założeniu – biec przez działkę skarżącego W.N. nr [...] (na niewielkim odcinku przy ulicy, w narożu tej działki), a następnie przez działki sąsiada S.G. o numerach [...]/1 i [...]/2. Przyłącze to w założeniu więc miało obsługiwać budynki mieszkalne obu sąsiadów. Nie można zatem zgodzić się z ustaleniem organu jakoby skarżący S.N. samowolnie "podłączył się" do sieci kanalizacyjnej. Odmienna niż organ przyjął ocena działań skarżącego, nie zmienia jednak końcowej oceny wniosku inwestora o udzielenie pozwolenia na użytkowanie spornego przyłącza. Skoro dotknięte ono zostało ostatecznym nakazem rozbiórki na całym odcinku (tj. od studzienki rewizyjnej w ulicy G. do studzienki na końcu przyłącza usytuowanej na działce nr [...]/2 S.G.), to niedopuszczalne było też udzielenie pozwolenia na jego użytkowanie również na całym odcinku. Wniosek o pozwolenie na użytkowanie przykanalika złożony już po stwierdzeniu nieważności pozwolenia na budowę w części dotyczącej tego przykanalika, zapoczątkował postępowanie legalizacyjne przed organem nadzoru budowlanego, które zakończyło się ostatecznym nakazem rozbiórki. W tej sytuacji ocena wniosku inwestora mogła być wyłącznie negatywna. Sąd w tym miejscu zauważa, że w sprawie pozwolenia na użytkowanie sieci kanalizacyjnej w G. nie toczyło się wcześniej postępowanie a zatem nie istniała potrzeba umorzenia postępowania z niniejszego wniosku z powodu jego niedopuszczalności. Z ustaleń sądu wynika, że ani przed Starostą Powiatowym w K., właściwym w sprawie do udzielenia pozwolenia na użytkowanie do dnia [...] lipca 2003 r., ani przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w K., właściwym w sprawie do udzielenia pozwolenia na użytkowanie po [...] lipca 2003 r., nie było prowadzone wcześniej postępowanie w sprawie pozwolenia na użytkowanie kanalizacji sanitarnej z przyłączami w G. Stąd wniosek inwestora złożony [...] kwietnia 2004 r. należało rozpatrzeć merytorycznie. Mając na uwadze dokonane przez organ ustalenia, niekwestionowane przez skarżącego poza błędnym – jak Sąd przyjął – przypisaniem skarżącemu samowoli, Sąd uznał, że przy funkcjonowaniu w obrocie prawnym ostatecznego nakazu rozbiórki spornego przyłącza, odmowa pozwolenia na jego użytkowanie jest jak najbardziej zgodna z prawem. Jednocześnie Sąd uznał, że skarżący – mimo iż nie był inwestorem – miał przymiot strony postępowania administracyjnego w sprawie pozwolenia na użytkowanie przyłącza, albowiem postępowanie to ściśle połączone było z procedurą legalizacyjną przewidzianą art. 51 prawa budowlanego, w której skarżący miał prawo uczestniczyć jako osoba trzecia zamieszkała w obszarze oddziaływania ocenianego obiektu budowlanego, której interesu prawnego wprost kontrolowane przyłącze dotyczyło. Stąd Sąd przyjął, iż skarżący jest legitymowany do wywiedzenia skargi w sprawie i dokonał merytorycznej oceny tej skargi, którą jako niezasadną oddalił (art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. nr 153, poz. 1270). Sąd Administracyjny nie jest kompetentny do oceny tych czynności Wójta Gminy G., które mają charakter cywilnoprawny, stąd nie może wypowiadać się w kwestii finansowych rozliczeń między skarżącym a gminą, których dochodzić można wyłącznie przed sądem powszechnym. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji.