II SA/Bk 14/09
PostanowienieWSA w Białymstoku2009-04-15
Skład orzekający: Tomasz Oleksicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, ale nie wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów, może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?Ratio decidendi
Wnioskodawcy, który nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym. Natomiast, jeśli wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym. W niniejszej sprawie, pomimo że wnioskodawca nie wykazał całkowitej niemożności poniesienia jakichkolwiek kosztów, jego sytuacja materialna uzasadniała przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w kwocie powyżej 100 zł oraz ustanowienie adwokata.Stan faktyczny
Wnioskodawca K. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wnioskodawca wraz z rodziną utrzymuje się z łącznego dochodu netto w kwocie 3446,57 zł. Majątek rodziny stanowi współwłasność nieruchomości oraz samochód. Wykazane miesięczne wydatki rodziny wynoszą około 3206,93 zł. Wnioskodawca jest zarejestrowany w urzędzie pracy i pozostaje na utrzymaniu rodziców.Rozstrzygnięcie
1. przyznano K. M. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w kwocie powyżej 100 (stu) zł, 2. przyznano K. M. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, 3. w pozostałym zakresie wniosek K. M. oddalono.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II Tomasz Oleksicki po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. M. w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. M. i K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] listopada 2008 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy p o s t a n a w i a 1. przyznać K. M. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w kwocie powyżej 100 (stu) zł, 2. przyznać K. M. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, 3. w pozostałym zakresie wniosek K. M. oddalić.
K. M. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata (k. 30). Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz ze współmałżonką M. M. i pełnoletnią córką K. M. Źródło miesięcznego utrzymania trzyosobowej rodziny stanowi łączna kwota 3446,57 zł netto, w tym: wynagrodzenie z tytułu pracy na stanowisku sekretarza w kancelarii R. P. W. N.M.P. w B. w kwocie 1738,57 zł netto uzyskiwane przez M. M. oraz 1708 zł netto otrzymywane przez K. M. tytułem zatrudnienia w S. M. im. A. M. w B. (k. 51-52). Majątek rodziny wnioskodawcy stanowi współwłasność w [...] części nieruchomości przy ul. K. [...]
w B. Skarżący nie posiada zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych (k. 30-31).
W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego tut. Sądu z dnia 06 lutego 2009 r. (k. 33) i z dnia 26 lutego 2009 r.(k. 57) K. M. oświadczył, że M. M. jest współwłaścicielką w [...] części nieruchomości
o powierzchni [...] m². Rodzina skarżącego zamieszkuje na poddaszu o powierzchni [...] m², domu drewnianego wybudowanego w latach [...]-tych. Utrzymanie domu
(w tym konieczne remonty) spoczywa na wnioskodawcy. Wykazane miesięczne wydatki stanowią łącznie 3206,93 zł, w tym: gaz – 608 zł; woda – 40 zł; energia elektryczna – 108,93 zł; telefon – 150 zł; podatki od nieruchomości – 520 zł; dzierżawa wieczysta - 580 zł; utrzymanie samochodu – 400 zł, żywność – około 800 zł. Skarżący jest właścicielem samochodu osobowego marki F. M. rok prod. [...]. K. M. jest zarejestrowana w urzędzie pracy, uczy się, pozostaje na wyłącznym utrzymaniu rodziców. Do akt sprawy skarżący dołączył faktury i rachunki poświadczające wysokość ponoszonych wydatków (k. 50 i k. 61
-79) oraz zaświadczenia o wysokości osiąganego miesięcznego dochodu (k. 51
- 52).
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego) lub częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych albo ustanowienie adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego). Stosownie do regulacji art. 246 § 1 pkt 1 cytowanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo to może być przyznane w zakresie częściowym - gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 w/w ustawy).
Na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu,
iż znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa.
W złożonym oświadczeniu wnioskodawca wykazał, iż miesięczny dochód trzyosobowej rodziny wynosi 3446,57 zł netto miesięcznie. Wykazane wydatki miesięczne stanowią około 3246,59 zł (gaz – rachunek za dwa miesiące k. 59 i k. 78, woda, energia elektryczna, telefon stacjonarny, telefon komórkowy, Internet, wywóz śmieci, podatki od nieruchomości, dzierżawa wieczysta, utrzymanie samochodu, żywność) – k. 50, k. 61, k. 74 i k. 76 - 77. Dodatkowo w [...] bieżącego roku M. M. opłaciła 122,68 zł z tytułu ubezpieczenia (k. 79). W skład majątku rodziny wchodzi współwłasność w [...] części nieruchomości przy ul. K. [...] w B. oraz samochód osobowy marki F. M. rok prod. [...]. K. M. pozostaje na wyłącznym utrzymaniu rodziców.
Powyższe okoliczności a w szczególności wysokość dochodu rodziny,
w zestawieniu z wykazanym majątkiem, wyszczególnionymi wydatkami oraz brakiem oszczędności pozwalają na przyznanie K. M. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w kwocie powyżej 100 zł oraz ustanowienie adwokata. W tym miejscu należy wskazać, iż nawet po opłaceniu wykazanych miesięcznych kosztów bieżącego utrzymania skarżącemu pozostają środki finansowe w kwocie 199,98 zł, które to powinny być, przynajmniej w części przeznaczone na pokrycie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
Niewątpliwie koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania, dlatego też część uzyskiwanych środków powinna być przeznaczona na ich poniesienie. Pokrycie przez skarżącego całości kosztów postępowania sądowoadministracyjnego (kosztów ustanowienia adwokata oraz kosztów sądowych) przy wysokości osiąganego miesięcznego dochodu, wykazanych wydatkach oraz stanie majątkowym niewątpliwie pogorszyłoby sytuację finansową rodziny. Przy ustaleniu wysokości zwolnienia wzięto pod uwagę, iż K. M. pozostaje na wyłącznym utrzymaniu rodziców.
W tym stanie rzeczy uiszczenie przez K. M. kwoty 100 zł tytułem kosztów sądowych, które ewentualnie mogą wystąpić w sprawie niniejszej, przy jednoczesnym zwolnieniu z obowiązku ich uiszczenia w pozostałym zakresie oraz ustanowieniu adwokata z urzędu nie doprowadzi do pogorszenia sytuacji materialnej rodziny wnioskodawcy, przeciwnie mieści się w możliwościach płatniczych skarżącego.
Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 1 - 3
w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło