II SA/Bk 1430/25

WyrokWSA w Białymstoku2026-01-08

Skład orzekający: Marek Leszczyński, Anna Bartłomiejczuk, Małgorzata Roleder

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia zostało wydane prawidłowo, jeśli doręczenie decyzji pierwszej instancji mogło być nieskuteczne z powodu błędów Poczty Polskiej?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, uznając je za przedwczesne. Stwierdził, że organ administracji publicznej nie wyjaśnił w sposób wystarczający okoliczności dotyczących skuteczności doręczenia decyzji pierwszej instancji. Domniemanie prawne skuteczności doręczenia zastępczego (fikcja doręczenia) może być obalone, zwłaszcza gdy strona przedstawiła dowody i argumenty podważające prawidłowość doręczenia, takie jak złożenie reklamacji do Poczty Polskiej i nieotrzymanie korespondencji mimo zamieszkiwania pod wskazanym adresem. W przypadku nieskutecznego doręczenia decyzji pierwszej instancji, termin do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie rozpoczyna biegu, a wniosek o przywrócenie terminu staje się bezprzedmiotowy.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia. Decyzją z 25 marca 2025 r. organ ustalił ten poziom. Decyzja została wysłana na adres pełnomocnika, ale po dwukrotnym awizowaniu wróciła do nadawcy ze skutkiem doręczenia w dniu 14 maja 2025 r. Pełnomocnik skarżącej złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, argumentując, że nie otrzymała decyzji z powodu błędów Poczty Polskiej. Organ stwierdził uchybienie terminu i odmówił przywrócenia terminu. Sąd uchylił postanowienie organu.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński, Sędziowie asesor sądowy WSA Anna Bartłomiejczuk (spr.), sędzia WSA Małgorzata Roleder, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 stycznia 2026 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. C. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Białymstoku z dnia 29 lipca 2025 r. nr WZON.9534.1.16670.2024 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie ustalenia poziomu potrzeby wsparcia uchyla zaskarżone postanowienie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 29 lipca 2025 r. nr (...) Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B. (dalej w skrócie: "WZON"), na podstawie art. 6b5 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2024r. poz. 572) oraz art. 134 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a., stwierdził uchybienie przez W. C. (dalej powoływanej jako: "Skarżąca") terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia wydanej przez Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B. w dniu 25 marca 2025r. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy: W dniu 16 października 2024 r. Skarżąca, reprezentowana przez córkę A. Dz. (pełnomocnictwo w aktach), złożyła do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B. wniosek o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia. Decyzją z dnia 25 marca 2025r. nr (...) Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Białymstoku ustalił na rzez Skarżącej poziom potrzeby wsparcia od dnia złożenia wniosku wyrażony w wartości punktowej w skali 0-100 – na 76 punktów. Powyższa decyzja została wysłana na adres pełnomocnika Skarżącej, tj. A. Dz.: (...) B. Przesyłka, po dwukrotnym awizowaniu w dniu 29 kwietnia 2025r. i 7 maja 2025r. została zwrócona nadawcy, do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B., ze skutkiem doręczenia w dniu 14 maja 2025r. W dniu 10 czerwca 2025r. pełnomocnik Skarżącej złożyła podanie do organu o możliwość odbioru decyzji osobiście w sprawie jej ojca: F. C. z prośbą o telefoniczne powiadomienie kiedy decyzja będzie gotowa. Jednocześnie w tym samym piśmie Skarżąca zwróciła się o możliwość odebranie osobiście decyzji w sprawie jej mamy – W. C. W dniu 17 czerwca 2025r. pełnomocnik Skarżącej odebrała kopię decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia z 25 marca 2025r. W dniu 8 lipca 2025r. pełnomocnik Skarżącej zwróciła się z prośbą o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy argumentując, że do dnia dzisiejszego nie został jej wręczony oryginał decyzji z 25 marca 2025r. Wyjaśniła, że w sprawie ojca F. C. decyzja ustalająca poziom wsparcia została przyniesiona do domu przez listonosza i odebrana przez jej mamą W. C. Natomiast w przypadku decyzji jej mamy W. Ci listonosz Poczty Polskiej nie zostawił ani razu awiza w skrzynce, ani nie zaszedł do mieszkania pod adresem: (...) B., pod którym przebywają stale jej rodzice jako że są osobami niepełnosprawnymi. Wyjaśniła, że o awizowaniu ww. decyzji dowiedziała się dopiero w dniu 10 czerwca 2025r. w sekretariacie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B., gdzie złożyła wniosek o odbiór osobisty decyzji mamy: W. C. i decyzji odwoławczej ojca: F. W tym dniu, jak podkreśliła, nie wydano jej żadnej decyzji, dopiero w dniu 17 czerwca 2025r. wręczono jej decyzję dotyczącą ojca i kserokopię decyzji w sprawie W. C., wyjaśniając, że utraciła prawo do odwołania od tej decyzji z uwagi na nieodebranie jej z poczty. Dalej pełnomocnik Skarżącej zaakcentowała, że nie miała od razu świadomości prawa do złożenia wniosku o przywrócenie terminu w związku z zaistniałymi okolicznościami, ze strony nierzetelności Poczty Polskiej i błędnej informacji ze strony sekretariatu WZON, który błędnie poinformował ją w trakcie rozmowy telefonicznej, że nie ma jeszcze decyzji w sprawie, podczas gdy decyzja taka był już w doręczeniu. Na tej podstawie pełnomocnik Skarżącej wniosła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazując, że uchybienie terminu nie nastąpiło z jej winy, a wyłączną winę ponosi Poczta Polska i sekretariat WZDON. Do wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik Skarżącej dołączyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją WZDON z 25 marca 2025r. oraz odpis skargi z 8 lipca 2025r., jaki złożyła do Poczty Polskiej na usługi listonosza, który poświadczył nieprawdę, że zostawił trzykrotne awizo w jej skrzynce pocztowej informujące o korespondencji WZON, co skutkuje problemami z prawem do odwołania się od decyzji tego organu. W swojej skardze pełnomocnik zażądała wyciągnięcia stosownych konsekwencji wobec listonosza. Wymienionym na wstępie postanowieniem z dnia 29 lipca 2025r. nr (...) Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B. stwierdził uchybienie przez W. C. terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia wydanej z dnia 25 marca 2025r. W uzasadnieniu organ podniósł, że decyzja WZON z dnia 25 marca 2025r. została wysłana na adres pełnomocnika Skarżącej, tj. A. Dz.: (...) B. i po dwukrotnym awizowaniu w dniu 29 kwietnia 2025r. i 7 maja 2025r. została zwrócona nadawcy, czyli do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Białymstoku, ze skutkiem doręczenia w dniu 14 maja 2025r. Termin do skutecznego złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy upłynął zatem z dniem 28 maja 2025r. Jednocześnie postanowieniem z dnia 29 lipca 2025r. nr (...) WZDON odmówił przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia wydanej z dnia 25 marca 2025r. wskazując, że w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione wszystkie przesłanki z art. 58 k.p.a. Jak stwierdził organ nie stanowi o braku winy strony nieznajomość prawa, na którą powołuje się w swoim wniosku pełnomocnik Skarżącej. Organ zaznaczył też, że skoro kopia decyzji, została wydana pełnomocnikowi strony w dniu 17 czerwca 2025r., a złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wraz z prośbą o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, nastąpiło dopiero 8 lipca 2025r., czyli po upływie 21 dni, to doszło do uchybienia terminu z art. 58 § 2 k.p.a. Termin ten należy bowiem liczyć od dnia 17 czerwca 2025r. Skoro zaś przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne, to niedochowanie przesłanki siedmiodniowego terminu skutkuje nieuwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu, gdyż termin ten nie podlega przywróceniu. Z podanych względów organ przyjął, że nie mając podstaw prawnych do podjęcia odmiennego rozstrzygnięcia – stwierdził uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skargę na powyższe postanowienia do tut. sądu administracyjnego złożyła pełnomocnik Skarżącej wyjaśniając, że nie jest w żadnym stopniu winna zaistniałej sytuacji, że nie dotarła do niej decyzja WZON, która została wysłana za pośrednictwem Poczty Polskiej. Wyjaśniła, że pod ww. adresem zamieszkania oprócz niej przebywają stale jej rodzice tj. W. i F. C., którzy są osobami niepełnosprawnymi, a ona z nimi zamieszkuje i opiekuję się nimi. Jeżeli zatem listonosz przynosi korespondencję to dzwoni domofonem i Skarżąca zawsze korespondencję odbiera. Tak było w przypadku wcześniejszej decyzji WZON dotyczącej ojca F. z dnia 12 marca 2025r., którą jej mama odebrała w dniu 27 marca 2025r. oraz przedmiotowych postanowień. Pełnomocnik Skarżącej wskazała również, że nie ma możliwości aby nie wyjęła ze skrzynki jakiejkolwiek korespondencji. Zawsze kiedy wraca z pracy sprawdza skrzynkę pocztową, w szczególności gdy oczekuję tak ważnej decyzji jak WZON. Wyjaśniła, że od wielu lat nie była poza miejscem zamieszkania przez okres dłuższy niż dzień. Nie ma jednak pewności czy listonosz był nierzetelny czy może przesyłka była źle zaadresowana. Chociaż w rozmowach z sąsiadami usłyszała, że dotychczasowa wieloletnia listonosz przeszła w tym czasie na emeryturę i przez krótki czas zastępował ją jakiś mężczyzna. Obecnie jest nowy listonosz i korespondencja dochodzi. Wskazała też, że w dniu 8 lipca 2025r. złożyła skargę do Poczty Polskiej, a z uzyskanej odpowiedzi wynika, że przepraszają i dołożą wszelkich starań. Podkreśliła, że samodzielnie chciała ustalić na jaki adres była zaadresowana decyzja WZON ale była odsyłana od jednej placówki pocztowej do drugiej i nie wie aktualnie jak ma udowodnić że nie zawiniła. Wskazując na powyższe okoliczności pełnomocnik Skarżącej wniosła o pozytywne rozpatrzenie skargi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z dnia 7 stycznia 2026r. rozdzielono skargi na postanowienia WZON z 29 lipca 2025r. i skarga na postanowienie w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia zarejestrowana została pod sygn. akt II SA/Bk 1430/25, natomiast skarga na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zarejestrowano pod sygn. akt II SA/Bk 7/26. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga jest zasadna i podlega uwzględnieniu, bowiem zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie prowadzonej pod sygn. akt II SA/Bk 1430/25 jest postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B. dnia 29 lipca 2025r. nr (...) stwierdzające uchybienie przez Skarżącą terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w związku z decyzją Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Białymstoku z dnia 25 marca 2025r. ustalającą poziom potrzeby wsparcia. Podstawę wydania ww. decyzji WZON stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 913 z późn. zm.). Zgodnie z art. 6b3 ust. 1 tej ustawy, decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia wydaje wojewódzki zespół na wniosek osoby, o której mowa w art. 4b ust. 2, albo na wniosek podmiotu, o którym mowa w art. 6b ust. 1 i 2, dotyczący osoby, o której mowa w art. 4b ust. 2. Stosownie do art. 6b5 ust. 1 ustawy, w decyzji, o której mowa w art. 6b3 ust. 1, ustala się poziom potrzeby wsparcia, o którym mowa w art. 4b ust. 3. Natomiast na mocy art. 6b5 ust. 5 powołanej ustawy, od decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy do wojewódzkiego zespołu składany w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Przepis art. 66 ust. 1 i ust. 2 omawianej ustawy przewiduje, że w sprawach nieunormowanych przepisami ustawy stosuje się Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a."), Kodeks cywilny oraz Kodeks pracy. Z przepisu art. 127 § 3 k.p.a. wynika zaś, że do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Zgodnie zaś z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie (a zatem też i wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy) wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. Przepis ten statuuje ustawowy i zawity termin, którego zachowanie jest niezbędne, by wniesione wniosek o ponownie rozpatrzenie sprawy mógł zostać uznany za proceduralnie dopuszczalny, tj. aby organ odwoławczy mógł przejść do fazy merytorycznej analizy wniesionego środka zaskarżenia. Wniesienie wniosku o ponowne rozpatrzenie prawy bez zachowania tego terminu skutkuje wydaniem postanowienia z art. 134 k.p.a., w którym organ stwierdza uchybienie terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Treść przywołanego art. 134 k.p.a. wskazuje, że uchybienie terminowi do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia wniosku, lecz ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu. Rozstrzygnięcie to nie jest zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. A zatem każde, nawet nieznaczne przekroczenie terminu stanowi samoistną podstawę do wydania przez organ postanowienia stwierdzającego jego uchybienie. Podkreślić jednak należy, że wydanie orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie, jakim jest stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, powinno być poprzedzone bezspornymi ustaleniami, po pierwsze co do prawidłowości doręczenia stronie decyzji organu I instancji, od której środek zaskarżenia został wniesiony, a po drugie ustaleniami co do daty wniesienia tego środka zaskarżenia. Stwierdzenie uchybienia terminowi jest rozstrzygnięciem bardzo restrykcyjnym, albowiem zamyka stronie drogę do merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ drugiej instancji. Skuteczne doręczenie decyzji stronie jest więc istotnym aspektem postępowania, gdyż wobec braku takiego doręczenia nie rozpoczyna się bieg terminu do wniesienia odwołania (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy). W tym miejscu podkreślenia też wymaga, że złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i wniosku o przywrócenie terminu do złożenia takiego wniosku uruchamia dwa odrębne tryby postępowania, które nie są wzajemnie konkurencyjne. Pierwszy z nich opiera się na założeniu, że strona nie uchybiła terminowi do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Natomiast drugi uruchamiany jest często z ostrożności procesowej, gdy strona podnosi, że ewentualne uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. W okolicznościach przedmiotowej sprawy pełnomocnik Skarżącej złożyła po pierwsze wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w związku decyzją WZON z dnia 25 marca 2025r. ustalającą poziom potrzeby wsparcia, po drugie wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W odpowiedzi na te pisma organ wydał dwa postanowienia tego samego dnia - 29 lipca 2025r., tj. postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i postanowienie o stwierdzeniu wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z uchybieniem terminu. Obu tym postanowieniom organ pochopnie nadał jednak ten sam numer. Względy jasności działania organu oraz dążenia do uniknięcia niepotrzebnych pomyłek przemawiają zaś za wyraźnym wyróżnieniem tych rozstrzygnięć i pokazaniem w ten sposób, że w rozpoznawanej sprawie tego samego dnia zapadły dwa różne postanowienia. Wywiedziona przez pełnomocnika Skarżącej skarga dotyczy obu postanowień WZON, dlatego też rozdzielono te skargi i zarejestrowano dwa odrębne postępowania. Przedmiotowa sprawa, jak wskazano już wyżej, dotyczy wyłącznie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Przy czym co należy też podkreślić, rozpatrzenie niniejszej sprawy nie jest uzależnione od uprzedniego rozpoznania przez sąd skargi na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu. Przechodząc do oceny merytorycznej zaskarżonego postanowienia zaakcentować jeszcze raz należy, że bieg terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozpoczyna się dopiero po skutecznym doręczeniu decyzji, której dotyczyć ma ten wniosek. Jeżeli bowiem nie doszło do skutecznego doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, to nie rozpoczął biegu termin na wniesienie od niej wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, co wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia czyni bezprzedmiotowym. Innymi słowy, by możliwa była odpowiedź na pytanie, czy w przedmiotowej sprawie zachowano termin do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w pierwszej kolejności niezbędne jest ustalenie czy decyzja WZON, od której taki środek zaskarżenia został wniesiony, została w ogóle doręczona stronie w sposób skuteczny. Obowiązkiem organu było zatem w pierwszej kolejności dokładne i wszechstronne wyjaśnienie okoliczności mogących rzutować na ocenę prawidłowości samego doręczenia Skarżącej decyzji organu w trybie art. 44 k.p.a., a więc ustalenie czy doręczenie zastępcze dokonane zostało skutecznie i czy w związku z tym decyzja została wprowadzona do obrotu prawnego. Orzekający w niniejszej sprawie Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B. przyjął, że w rozpatrywanej sprawie doszło do skutecznego doręczenia kwestionowanej decyzji, zgodnie z art. 44 k.p.a. - w dacie 14 maja 2025r., tj. z upływem 14 dnia licząc od daty pierwszego awiza ( art. 44 § 4 k.p.a.). Powyższe rozstrzygnięcie, w ocenie Sądu, jest jednak co najmniej przedwczesne. W tym miejscu należy przypomnieć, że przepis art. 44 § 4 k.p.a. konstruuje fikcję prawną doręczenia, z której wynika domniemanie skuteczności doręczenia pisma w trybie określonym w art. 44 § 1 – 4 k.p.a., mimo że jest oczywiste, iż pismo nie dotarło fizycznie do rąk adresata w terminie określonym w art. 44 § 1 k.p.a. Doręczenie dokonane w omawianym trybie stwarza domniemanie prawne skutecznego doręczenia pisma oparte na założeniu, że strona mogła zapoznać się z pismem awizowanym, a jeśli tego nie uczyniła, to nastąpiło to z przyczyn zawinionych lub niezawinionych leżących po jej stronie. Domniemanie prawne doręczenia pisma z zastosowaniem fikcji prawnej doręczenia jest niewzruszalne w tym sensie, że nie można skutecznie wykazywać, iż treść pisma nie dotarła do wiadomości adresata. Jest to bowiem przewidywany i dopuszczalny skutek zastosowania tej instytucji. Jednak następstwa tak skonstruowanego domniemania prawnego mogą być bardzo dotkliwe dla strony, szczególnie w sytuacjach kiedy strona nie dowie się o treści pisma w terminie umożliwiającym jej skuteczne działanie prawne. W związku z tym dopuszczalne jest obalenie domniemania doręczenia pisma z zastosowaniem fikcji doręczenia. W związku z dotkliwością skutków doręczenia zastępczego zasady stosowania tej instytucji powinny być przestrzegane ściśle. Uchybienie jakiemukolwiek z wymogów procedury doręczenia zastępczego powoduje, że organ administracji publicznej nie może skutecznie powołać się na domniemanie doręczenia pisma z zastosowaniem konstrukcji fikcji prawnej doręczenia na podstawie k.p.a. (tak: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 września 2023 r., sygn. akt I GSK 1408/22, Legalis). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, co wynika z akt administracyjnych, że decyzja z dnia 25 marca 2025 r. została przesłana Skarżącej na adres podany przez jej pełnomocnika A. Dz. jako adres do korespondencji we wniosku: (...) B. Przesyłka zawierająca decyzję była dwukrotnie awizowana w dniach 29 kwietnia i 7 maja 2025r. W rozpoznawanej sprawie nie ulega jednak wątpliwości, że ani Skarżąca, ani jej pełnomocnik nie odebrała osobiście decyzji z dnia 25 marca 2025r. Organ doręczył ją w trybie o którym stanowi art. 44 k.p.a. bazując na przewidzianych w tym przepisie warunkach zaistnienia tzw. fikcji doręczenia, określonej w doktrynie mianem "ostatniej ewentualności" doręczenia (Z. Janowicz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa-Poznań, 1992 r., s. 145), kiedy to pomimo braku jego faktycznego dokonania dochodzi do prawnego skutku pociągającego za sobą wszystkie związane z tym konsekwencje. W rozpoznawanej sprawie konsekwencje te oznaczały nadanie decyzji z 25 marca 2025r. cechy ostateczności, a tym samym wykluczenie jej kontroli w ramach administracyjnego toku instancji. Tymczasem należy pamiętać, że domniemanie prawdziwości dokumentu urzędowego, którym w niniejszej sprawie jest pocztowy dowód doręczenia przesyłki poleconej, nie ma charakteru niewzruszalnego nawet w przypadku prawidłowego wypełnienia zwrotnego potwierdzenia odbioru, z którego wynika dwukrotne awizowanie przesyłki. Oczywiście samo oświadczenie strony, że awizo nie zostało umieszczone w skrzynce pocztowej lub zaginęło, czy też, że listonosz nie doręczył wezwania (nie pozostawił awizo) – nie jest wystarczające do obalenia domniemanie doręczenia przesyłki w trybie awizo. Co do zasady w każdej bowiem sytuacji strona mogłaby obalić domniemanie doręczenia przesyłki w trybie awizo poprzez zwykłe oświadczenie, że awizo nie zostało umieszczone w skrzynce pocztowej lub zaginęło. W ocenie Sądu obalenie takiego domniemanie jest jednak możliwe jeżeli – tak jak w niniejszej sprawie – strona przedstawiła konkretne dowody i argumenty, że adnotacja na dowodzie doręczenia przesyłki jest niezgodna z rzeczywistością. Takie twierdzenie strony powinno być zatem poparte przede wszystkim dowodami na okoliczność nieprawidłowego wykonywania obowiązków przez doręczyciela, w szczególności dowodami na to, że strona zainicjowała wszczęcie stosownego postępowania wyjaśniającego przed organami pocztowymi, tj. procedury reklamacyjnej (tak m.in. WSA w Krakowie w wyrokach z 17 października 2024 r., III SA/Kr 965/24, z 26 września 2025r. II SA/Kr 1433/24, CBOSA). W niniejszym stanie faktycznym pełnomocnik Skarżącej taką właśnie reklamację złożyła i Poczta Polska pismem z dnia 18 lipca 2025r. odpowiedziała na tą reklamację. W piśmie tym wyraźnie zaś wskazano, że możliwość zweryfikowania przebiegu doręczenia zawiadomienia jest ograniczona do momentu jego wystąpienia, a późniejsze ustalenie stanu faktycznego wraz z wyjaśnieniem okoliczności związanych z awizacją przesyłek nie jest możliwe. Tym niemniej zadeklarowano dołożenie wszelkich starań, a by w przyszłości poprawić jakość usług. Nie może ujść również z pola widzenia, a co wynika też z akt kontrolowanego postępowania administracyjnego, że wszystkie przesyłki kierowane zarówno do samej Skarżącej jak i do jej pełnomocnika (pod adres: (...)B. ) w toku tego postępowania, jak i sądowego, były odbierane pod wskazanym adresem. Kolejną okolicznością wartą odnotowania jest fakt, że pełnomocnik Skarżącej w dniu 10 czerwca 2025r. osobiście pofatygowała się do organu by, po pierwsze złożyć wniosek o odbiór osobisty decyzji odwoławczej ojca: F., a po uzyskaniu informacji o wydaniu decyzji na rzecz W. C. także tej decyzji. W tym dniu, jak podaje pełnomocnik Skarżącej, a organ tego twierdzenia nie podważa, nie wydano jej jednak spornej decyzji i dopiero w dniu 17 czerwca 2025r. wręczono jej osobiście decyzję dotyczącą ojca: F. i kserokopię decyzji w sprawie W. C. z 25 marca 2025r. Już tylko te okoliczności powinno dać asumpt organowi do zastanowienia się, czy rzeczywiście nie przemawiają one za obaleniem domniemania doręczenia ww. decyzji w trybie art. 44 k.p.a. Uwzględniając bowiem wyjątkowy charakter tzw. fikcji doręczenia oraz instytucji przywrócenia terminu, w tym konieczności uprawdopodobnienia przez wnioskodawcę braku winy w jego uchybieniu, organ administracji publicznej (w tej sprawie WZON) powinien dążyć do dokładnego wyjaśnienia stanu fatycznego sprawy, poddając analizie zaistniałe w danej sprawie okoliczności, kierując się przy tym kryteriami logiczności oraz racjonalności. Dlatego też powtórnie rozpoznając niniejszą sprawę WZON powinien w pierwszej kolejności rozważyć, czy doszło w niej do zaistnienia tzw. fikcji doręczenia decyzji. Samo prawidłowe wskazanie na przesyłce dat jej awizowania oraz przechowywanie tej przesyłki w urzędzie pocztowym przez okres 14 dni od daty pierwszej próby doręczenia nie oznacza bowiem automatycznie, że skutek doręczenia wystąpił (por. NSA w wyroku z dnia 5 kwietnia 2023r., II OSK 1141/20, CBOSA). Jeżeli było tak jak twierdzi pełnomocnik Skarżącej, a co jest wysoce prawdopodobne, że nie znalazła ona w swojej skrzynce pocztowej informacji o pozostawieniu dla niej przesyłki w urzędzie pocztowym, wówczas do fikcji doręczenia w ogóle nie doszło. W takiej sytuacji nie rozpoczął się też bieg terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a skoro tak, to strona skarżąca nie mogła temu terminowi uchybić. WZON powinien wówczas doręczyć pełnomocnikowi Skarżącej decyzję z dnia 25 marca 2025r., od której przysługiwał będzie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy na ogólnych zasadach. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy będzie zaś w takiej sytuacji bezprzedmiotowy. W ocenie Sądu, to jest najbardziej prawdopodobna wersja wydarzeń albowiem okoliczności przytoczone przez pełnomocnika Skarżącej, jak i załączona dokumentacja reklamacyjna, podważają w sposób uzasadniony prawidłowe i skuteczne doręczenie Skarżącej decyzji z dnia 25 marca 2025r. Z podanych wyżej względów zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie WZON stwierdzające uchybienie przez Skarżącą terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w związku z decyzją z dnia 25 marca 2025r. ustalającą poziom potrzeby wsparcia, było więc przedwczesne. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), uchylił zaskarżone postanowienie, o czym orzekł sentencji wyroku. Skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 3 ww. ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło