II SA/Bk 147/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, sędzia NSA Stanisław Prutis (spr.), Protokolant Elżbieta Stasiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 października 2007 r. sprawy ze skargi G. O. na postanowienie W. P. z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia w sprawie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do usunięcia obiektu budowlanego oddala skargę Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2007r. nr [...] Wojewoda P. stwierdził uchybienie terminu przez G. i J. O. do wniesienia zażalenia na postanowienie Prezydenta Miasta B. z dnia [...] listopada 2006r. nr [...] o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia z powodu uchylenia się przez zobowiązanych od wykonania obowiązku określonego tytułem wykonawczym nr [...] z dnia [...] lipca 2006r. dotyczącego usunięcia tymczasowego kiosku drewnianego nietrwale połączonego z gruntem, położonego na działce nr geod. [...] przy ul. [...] w B. U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia: Decyzją z dnia [...] marca 1986r. nr [...] Kierownik Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miejskiego w B. udzielił G. i J. O. pozwolenia na budowę kiosku drewnianego, nietrwale połączonego z gruntem o wymiarach zewnętrznych 6,37 x 4,70 m i kubaturze 103,50 m3 na okres czasowy tj. zgodnie z umową dzierżawy terenu do 1990r. Upomnieniem z dnia [...] maja 2006r. Prezydent Miasta B. wezwał J. i G. O. do usunięcia przedmiotowego kiosku w terminie 30 dni od dnia doręczenia upomnienia. Kiosk w wyznaczonym terminie nie został usunięty, dlatego też w dniu [...] lipca 2006r. Prezydent Miasta B. wszczął egzekucję administracyjną. W wystawionych tytułach wykonawczych zobowiązano J. i G. O. do usunięcia kiosku. Zobowiązani uchylili się od wykonania obowiązku rozbiórki kiosku. W konsekwencji w celu przymuszenia ich do wykonania obowiązku, postanowieniem z dnia [...] listopada 2006r. nr [...] Prezydent Miasta B. nałożył na nich grzywnę w celu przymuszenia. Postanowienie to zostało doręczone J. i G. O. w dniu 28 listopada 2006r. (dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru). J. i G. O. w dniu 6 grudnia 2006r. w sekretariacie Wojewody P. złożyli zażalenie na powyższe postanowienie. Wojewoda P. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2007r. nr [...] stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. W uzasadnieniu podał, że z akt sprawy wynika jednoznacznie, iż zażalenie zostało wniesione z uchybieniem 7-dniowego terminu o którym mowa w art. 141 §2 kpa. Nadto organ podniósł, że oświadczenie skarżących wyjaśniające przyczynę uchybienia terminu z którego wynika, że został on uchybiony gdyż nie nadążają oni pisać odwołań jakie otrzymują od różnych instytucji, nie stanowi uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. W skardze wywiedzionej na powyższe postanowienie do sądu administracyjnego G. i J. O. podnieśli, że nie mogą zgodzić się z faktem jaki ich w chwili obecnej spotyka. Wskazali, że trudna sytuacja mieszkaniowa zmusza ich do zapewnienia dla syna mieszkania, dlatego też chcieliby zalegalizować kiosk i zaadoptować na mieszkanie. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Nadmienił przy tym, że kwestie podniesione w skardze nie uprawdopodobniają braku winy w uchybieniu terminu do złożenia zażalenia w ustawowym terminie. Postanowieniem z dnia [...] maja 2007r. skarga J. O. została odrzucona z uwagi na nieuzupełnienie w wyznaczonym terminie braku formalnego w postaci wpisu. Skarżąca na rozprawie w dniu [...] października 2007r. złożyła do akt postanowienie Wojewody P. wstrzymujące czynności egzekucyjne Prezydenta Miasta B. w postępowaniu mającym na celu przymuszenie jej i jej męża do usunięcia kiosku, do dnia 31 marca 2008r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył co następuje: Skarga jest nieuzasadniona, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa. Przedmiotem postępowania Sądu w niniejszej sprawie było rozpoznanie skargi na postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Zgodnie z art. 141§2 kpa, zażalenie od postanowienia organu I instancji wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie od dnia jego ogłoszenia stronie. Zażalenie wniesione przez stronę z uchybieniem powyższego terminu oznacza, że czynność jego wniesienia jest bezskuteczna, zaś organ odwoławczy obowiązany jest – zgodnie z treścią art. 134 w zw. z art. 144 kpa- stwierdzić w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Jedyną drogą wiodącą do uniknięcia konsekwencji wynikających z wniesienia środka odwoławczego po terminie jest skorzystanie z instytucji przywrócenia terminu – art. 58 kpa. Oznacza to, że w razie wniesienia zażalenia z uchybieniem terminu oraz prośby o jego przywrócenie postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia organ odwoławczy wydać może dopiero po ostatecznym rozpatrzeniu wniesionej przez stronę prośby o przywrócenie terminu. ( vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 1999r. sygn. SA./Sz 306/98, pub. LEX nr 36136). Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy podnieść należy, że G. O. złożyła zażalenie po upływie 7 - dniowego terminu przewidzianego do jego wniesienia. Doręczenie postanowienia organu I instancji nastąpiło w dniu 28 listopada 2006r. (dowód - podpis skarżącej na zwrotnym potwierdzeniu odbioru), czyli termin do wniesienia zażalenia upływał w dniu 5 grudnia 2006r., natomiast zażalenie bezpośrednio w organie zostało złożone w dniu 6 grudnia 2006r. W sprawie niniejszej skarżąca przed wydaniem postanowienia w przedmiocie uchybia terminu do wniesienia zażalenia nie wniosła prośby o jego przywrócenie. Jedynie wykonując wezwanie organu dotyczące wyjaśnienia przyczyny przekroczenia terminu, podała że wynika to z faktu, iż nie nadąża z pisaniem odwołań które otrzymuje od różnych instytucji. Okoliczność wskazana przez skarżącą jako przyczyna uchybienia terminu nie stanowi uprawdopodobnienia braku jej winy w przekroczeniu terminu. W aspekcie art. 58 §1 kpa warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania określonej czynności jest uprawdopodobnienie, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Strona zatem w postępowaniu o przywrócenie terminu nie jest obowiązana do udowodnienia braku swej winy lecz wystarczy uprawdopodobnienie powyższej okoliczności. Uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu o znaczeniu ścisłym, a więc środkiem nie dającym pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Skoro ustawa dopuszcza uprawdopodobnienie braku winy, stanowiąc wyjątek zasady udowodnienia, działa tym samym na korzyść strony. Z drugiej jednak strony nie ulega wątpliwości, iż od strony postępowania należy oczekiwać i wymagać szczególnej staranności w zakresie prowadzenia swych spraw. W tym też kontekście należy oceniać przesłankę braku winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, przywrócenie terminu nie jest bowiem dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się np. nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Brak winy w uchybieniu terminu można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Powszechnie przyjmuje się, iż przy ocenie braku winy, jako przesłance przywrócenia terminu procesowego, uchybionego przez stronę dotkniętą nawet ciężkim schorzeniem (inwalidztwo) nie można rezygnować z wymagania należytej staranności człowieka przejawiającego dbałość o swe własne życiowo ważne sprawy (vide: postanowienie Sądu Najwyższego, sygn. akt. II UKN 667/98, opubl. OSNP-wkł. 1999/8/6; wyrok NSA O/Z w Katowicach z dnia 28 grudnia 2000 roku, sygn. akt I SA/Ka 1781/99, opubl. w bazie orzecznictwa LEX nr 47160). W świetle powyższego podnieść należy, że uchybienie terminu na skutek nie nadążania z pisaniem odwołań z uwagi na ich dużą ilość nie może stanowić okoliczności uprawdopodabniającej brak winy skarżącej w uchybieniu terminu. Powyższe świadczy o braku należytej organizacji pracy a w konsekwencji o braku dołożenia przez skarżącą wymaganej, w tego typu sytuacjach miary staranności. Końcowo podnieść należy, że legalności zaskarżonego postanowienia nie podważa złożone przez skarżącą do akt postanowienie Wojewody P. wstrzymujące czynności egzekucyjne. Wydanie tego postanowienia ma tylko i wyłącznie takie znaczenie, że skarżąca w okresie wstrzymania czynności egzekucyjnych nie jest zobligowana do uiszczenia grzywny nałożonej postanowieniem z dnia [...] listopada 2006r. nr [...] Prezydent Miasta B., w celu przymuszenia do wykonania obowiązku usunięcia kiosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie znalazł zatem podstaw do uwzględnienia skargi i dlatego jako bezzasadną ją oddalił ( art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U.nr153, poz. 1270 z 2002 r.).