II SA/Bk 148/16

PostanowienieWSA w Białymstoku2016-05-11

Skład orzekający: Barbara Romanczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna skarżącego, uwzględniająca dochody z gospodarstwa rolnego, dopłaty bezpośrednie, posiadany majątek, wydatki na utrzymanie oraz zadłużenie, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Skarżącemu przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ jego sytuacja materialna, charakteryzująca się niskimi i nieregularnymi dochodami z gospodarstwa rolnego, znacznymi wydatkami przekraczającymi dochody, brakiem oszczędności oraz zadłużeniem, uzasadnia wniosek, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Stan faktyczny
Skarżący A. Sz. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na samodzielne gospodarstwo domowe i dochody z gospodarstwa rolnego oraz dopłat bezpośrednich. Przedstawił również skład swojego majątku (dom, budynki gospodarcze, nieruchomość rolną, ciągnik, samochód) oraz miesięczne wydatki. Wskazał na posiadanie bydła, zadłużenie z tytułu energii elektrycznej oraz przesunięcie terminu wypłaty dopłat bezpośrednich.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. Sz. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] stycznia 2016 r. Nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych p o s t a n a w i a przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. A. Sz. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Źródło miesięcznego utrzymania wnioskodawcy stanowi dochód uzyskiwany z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego w wysokości 357,39 zł oraz dochód z dopłat bezpośrednich w kwocie 490 zł (dochód z 2014 r.). W skład majątku A. Sz. wchodzi: dom o powierzchni [...] m² i budynki gospodarcze, nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha (w całości użytki zielone - łąka) oraz ciągnik rolniczy ([...]-letni), a także dwudziestoletni samochód osobowy V. Miesięczne wydatki skarżącego przedstawiają się następująco: energia elektryczna – 70 zł, węgiel – 300 zł, utrzymanie bydła – 500 zł, KRUS – 100 zł, podatek gruntowy – ok. 28 zł, paliwo do ciągnika i samochodu – 200 zł, nawóz i zakup cielaków – 293 zł (rocznie 3.520 zł), żywność – od 100 do 300 zł (k. 65-68). Ponadto ze sprawy sygn. akt II SA/Bk 38/16, w której wydawane było orzeczenie w kwietniu 2016 r. wiadomym jest, iż skarżący obecnie jest w posiadaniu [...] sztuk bydła i aktualnie nie osiąga z tego tytułu dochodu. Skarżący ma zadłużenie z tytułu energii elektrycznej na kwotę łącznie ponad 5.000 zł, a terminie rozpoznania wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich został przesunięty do [...] maja 2016 r. Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Biorąc pod uwagę powyższe, sytuacja materialna A. Sz. uzasadnia tezę, iż nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Należy bowiem stwierdzić, iż ze złożonego oświadczenia wynika, że sytuacja materialna skarżącego uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W tym miejscu należy, zatem stwierdzić, iż stałym źródłem dochodu skarżącego pozostaje obecnie dochód z gospodarstwa rolnego w kwocie około 400 zł miesięcznie, bowiem w tym roku skarżący nie otrzymał jeszcze dopłat do gruntów rolnych. Dochód uzyskiwany z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego jest nieregularny, a w ostatnim okresie właściwe znikomy. Majątek wnioskodawcy stanowi: dom o powierzchni [...] m² i budynki gospodarcze, nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha (w całości użytki zielone - łąka) oraz ciągnik rolniczy ([...]-letni), a także [...]-letni samochód osobowy. Ponadto wnioskodawca ma [...] sztuk bydła, w tym. Skarżący nie posiada zgromadzonych oszczędności oraz ma zadłużenie z tytułu energii elektrycznej na łączną kwotę około 5.000 zł. Powyższe okoliczności, a w szczególności wysokość miesięcznego dochodu skarżącego w zestawieniu z ponoszonymi wydatkami, które są wyższe od uzyskiwanego dochodu oraz z brakiem zgromadzonych oszczędności pozwalają na stwierdzenie, iż A. Sz. nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło