II SA/Bk 15/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis, Sędziowie asesor WSA Małgorzata Roleder, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 05 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi B. W. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania z pobytu stałego - oddala skargę.- B.W. wnioskiem złożonym dnia [...] lipca 2006 roku zwróciła się do Referatu Ewidencji Ludności Urzędu Miejskiego w B z żądaniem wymeldowania byłego męża M. W. z pobytu stałego w lokalu położonym w B przy ul. A.K. [...]. Wniosek swój uzasadniła tym, iż jej były mąż od 14 miesięcy nie mieszka pod powyższym adresem, ponieważ wyjechał za granicę. Załączyła do wniosku dokumenty, świadczące o tym, że własnościowe prawo do lokalu spółdzielczego położonego w B. przy ul. A.K. [...] zostało nabyte przez B.W. jeszcze przed zawarciem związku małżeńskiego z M.W. , zaś związek małżeński został rozwiązany wyrokiem z dnia [...] maja 2006 roku Sądu Okręgowego w B., [...] Wydział Cywilny, sygn. akt: [...] C [...]. Prezydent Miasta B., decyzją z dnia [...] września 2006 roku znak: [...], odmówił wymeldowania M.W. z pobytu stałego w B. ul. A.K. [...]. Powołując się na art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz. U. z 2006 roku, nr 139, póz. 993) podał, że z jego ustaleń wynika, iż M.W. nie przebywa od przeszło roku w miejscu stałego zameldowania. Wyjechał za granicę, co zostało potwierdzone zeznaniami świadków: H.W. - matki M.W., N.Z. i M.M. mieszkających w sąsiedztwie przedmiotowego lokalu. Nadto, M.W. wyjaśnił w piśmie skierowanym do Urzędu Miejskiego, że dnia [...] kwietnia 2005 roku wyjechał do Anglii tylko i wyłącznie w celach zarobkowych i nie ma zamiaru pozostać za granicą na stałe, oraz że w czerwcu 2005 roku, grudniu 2005 roku i maju 2006 roku był w Polsce i przebywał w lokalu przy ul. A.K. [...] w B. Wyżej przedstawione okoliczności potwierdziła również B.W. podając, iż M.W. wyjechał do Londynu w kwietniu 2005 roku, a od czasu wyjazdu był w Polsce 3 razy przez okres ok. 8 -10 dni, i mieszkał wówczas przy ul. A.K. [...] w B. Były mąż zabrał ze sobą dokumenty, kosmetyki oraz część ubrań - to, co było dla niego niezbędne. Utrzymuje kontakt telefoniczny wyłącznie z dziećmi. Ustalono również, iż od wyjazdu za granicę M.W. bywał z okazji świąt po kilka dni w przedmiotowym lokalu. Organ l instancji podał, że opuszczenie miejsca pobytu stałego to nie tylko fizyczne nieprzebywanie w lokalu, ale zamiar jego opuszczenia i skoncentrowania swoich spraw życiowych w innym miejscu z jednoczesnym zerwaniem wszelkich związków z lokalem dotychczasowym, a tej przesłanki - niezbędnej do wymeldowania, M.W. nie spełnił. B.W. zaskarżyła powyższą decyzję do Wojewody P. w B. W uzasadnieniu odwołania podała, że decyzja organu l instancji narusza art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, bo ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że M.W. nie zamieszkuje w miejscu zameldowania od kwietnia 2005 roku, ponieważ wyjechał za granicę. Odwołująca się załączyła wyrok Sądu Rejonowego w B., [...] Wydział Karny, którym uznano M.W. za winnego uchylania się od obowiązku alimentacyjnego wobec dzieci oraz zawiadomienie Komornika Sądowego o bezskuteczności postępowania egzekucyjnego przeciwko M.W. Wojewoda P. decyzją z dnia [...] listopada 2006 roku znak [...], utrzymał decyzję pierwszoinstancyjną w mocy. W uzasadnieniu podał, że podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Wyjaśnił, że przepis powyższy określa, iż organ gminy wydaje na wniosek strony bądź z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Zdaniem organu II instancji opuszczenie lokalu jest podstawową przesłanką, której zaistnienie rodzi obowiązek wymeldowania osoby. Ustawodawca nie zdefiniował jednak pojęcia opuszczenia lokalu, stąd stało się ono przedmiotem licznych orzeczeń i komentarzy. Stwierdzają one, iż przy ustaleniu, czy nastąpiło opuszczenie lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, należy zbadać zamiar osoby, która ma być wymeldowana, trwałość zamiaru i dobrowolność decyzji o opuszczeniu lokalu. Wojewoda P. uznał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozostawia żadnych wątpliwości, co do faktu niezamieszkiwania M.W. w lokalu przy ul. A.K. [...] w B. Jednak brak fizycznego pobytu w przedmiotowym lokalu nie oznacza - przy obecnie istniejącym stanie faktycznym - jego opuszczenia przez M.W., czy trwałej rezygnacji z pobytu w tym lokalu. Co więcej B.W. potwierdziła, iż jej były mąż zabrał ze sobą jedynie rzeczy niezbędne do pracy za granicą, przyjeżdża do Polski i mieszka wówczas w lokalu przy ul. A.K. [...] w B. Jako, że nie została w sprawie spełniona przesłanka opuszczenia miejsca stałego zameldowania, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, decyzja organu l instancji nie mogła zostać zmieniona. W skardze wniesionej do sądu na powyższą decyzję B.W. wskazała, iż M.W. uchylał się od pracy przez cały okres, przez który z nią mieszkał (od lipca 1993 roku), nie opłacał czynszu ani też żadnych innych opłat związanych z utrzymaniem mieszkania. Ponownie wskazała, że mieszkanie to należy do jej majątku odrębnego nabytego przed zawarciem małżeństwa. Powołała się również, na okoliczności mające miejsce jeszcze w trakcie małżeństwa takie jak: kradzież pieniędzy przez M.W., spędzenie kilka godzin na klatce schodowej z powodu odmówienia wpuszczenia jej do mieszkania przez jej byłego męża. Z tego powodu była niejednokrotnie wzywana Policja a skarżąca przeszła załamanie nerwowe i trafiła do szpitala psychiatrycznego. Wskazała również, iż jej były mąż wyjechał za granicę bez porozumienia z nią w kwietniu 2005 roku i nie przesyła żadnych pieniędzy na utrzymanie dzieci ani na utrzymanie mieszkania. Powołując się na ciężką sytuację materialną i osobistą wskazała, że nie stać na utrzymywanie dodatkowej osoby - jej byłego męża. Dodała również, iż obawia się ewentualnego powrotu M.W., z powodu możliwości wyrządzenia jej i jej dzieciom krzywdy przez niego. Wojewoda P. w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko o odmowie wymeldowania M.W. z pobytu stałego. Powtórzył, że nie spełniona została w sprawie przesłanka opuszczenia miejsca stałego zameldowania, ponieważ przed wyjazdem z kraju M.W. mieszkał w przedmiotowym lokalu, przyjeżdża do Polski z okazji świąt i uroczystości rodzinnych, np. l Komunii Świętej syna, i wówczas przebywa w miejscu stałego zameldowania. Tych faktów nie kwestionowała strona skarżąca, a inne okoliczności świadczą o tym, że chociaż M.W. wyjechał za granicę dobrowolnie to nie towarzyszył temu zamiar trwałego opuszczenia lokalu przy ul. A.K. [...] w B. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji, to jest jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej i oceny tej dokonuje w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w sprawie. Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. nie dopatrzył się, aby w zaskarżonej decyzji zostało naruszone prawo materialne oraz przepisy postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, organ gminy wydaje na wniosek lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która bez wymeldowania opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego lub czasowego. Wyłączną przesłanką wymeldowania określonej osoby z oznaczonego lokalu jest fakt opuszczenia przez nią tego lokalu Legalność decyzji dokonującej wymeldowania w trybie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych zależy od nadania właściwego znaczenia terminowi "opuszczenie" dotychczasowego miejsca pobytu stałego lub czasowego bez wymeldowania. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego lub czasowego w rozumieniu w/w przepisu jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne ( vide: wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001r. V S.A. 3169/00, LEX nr 50123). W świetle powyższego przedmiotem postępowania administracyjnego było ustalenie czy M.W. wyjeżdżając w kwietniu 2005r. do Londynu opuścił miejsce stałego zameldowania w sposób trwały i dobrowolny. W ocenie Sądu rację mają organy administracyjne, że w przedmiotowej sprawie nie zaszła przesłanka trwałego opuszczenia miejsca stałego zameldowania. Fakt wyjechania przez M.W. nie jest bowiem równoznaczny z trwałym opuszczeniem przez niego miejsca swojego zameldowania. Świadczą o tym następujące okoliczności faktyczne, nie kwestionowane przez samą skarżącą: M.W. wyjeżdżając za granicę zabrał tylko rzeczy niezbędne mu za granicą, przyjeżdża do Polski i podczas pobytów w Polsce mieszka przy ul. A.K. [...] w B. Nie zachodzą więc wobec niego podstawy do wymeldowania określone w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W sprawie o wymeldowanie aktualnie nie ma znaczenia fakt, że mieszkanie w którym M.W. jest na stałe zameldowany stanowi majątek odrębny skarżącej, albowiem brzmienie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 27 maja 2002r. (sygn. K 20/01- OTK-A 2002/3/34) pozwala na wymeldowanie z miejsca pobytu stałego tylko takiej osoby, która miejsce to opuściła nie dopełniając czynności wymeldowania. Nie ma zatem dla wymeldowania żadnego znaczenia kwestia uprawnień do danego lokalu. Zameldowanie jest czynnością rejestracyjną o charakterze deklaratoryjnym nie stwarzającym uprawnień do lokalu, natomiast jest kwestią pochodną od faktu stałego pobytu. Oznacza to, że jeżeli M.W. nie opuścił na stałe lokalu przy ul. A.K. [...] w B., to brak tytułu prawnego do tego lokalu nie stanowi przesłanki uzasadniającej jego wymeldowania z tego lokalu. Obecna odmowa wymeldowania nie zamyka dla skarżącej prawa ponownego wystąpienia z żądaniem wymeldowania byłego męża o ile okoliczności faktyczne w sprawie ulegną zmianie tj. opuszczenie spornego lokalu przez M.W. nabierze – poprzez całkowite zerwanie więzi z dotychczasowym miejscem pobytu – cech trwałości w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Z tych też względów Sąd orzekł, jak w sentencji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr. 153, poz. 1270 ze zm.).