II SA/Bk 15/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, sędzia WSA Marek Leszczyński, Protokolant referent stażysta Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 marca 2016 r. sprawy ze skargi B. B. i J. B. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty legalizacyjnej oddala skargę Przedmiotem skargi wniesionej przez Państwa B. i J.B. jest postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] listoada 2015 roku, nr [...], wydanego w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy. Powiatowy Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. wszczął postepowanie administracyjne w sprawie legalności rozbudowy budynku mieszkalnego o taras zadaszony i schody zadaszone do piwnicy na działce ozn. Nr ewid. gruntów [...] położonej w miejscowości R., gmina J. K., należącego do Państwa B. i J. B. Dokonując w dniu 13.03.2015 r. oględzin zabudowy na w/w działce, pracownicy PINB ustalili, że znajduje się na niej murowany, częściowo podpiwniczony, parterowy budynek mieszkalny z poddaszem użytkowym. Wymiary zewnętrzne obiektu wynoszą 9,75m x 10,90 m. Do budynku dobudowany jest taras zadaszony drewnianą konstrukcją z dachem jednospadowym, pokrytym blachodachówką. Wymiary tarasu to 3,87m x 10,90m. wewnątrz budynku (na parterze i poddaszu użytkowym) znajdują się pomieszczenia mieszkalne o rozkładzie zgodnym z okazanym wówczas przez właścicieli, projektem remontu domu jednorodzinnego. Budynek posiada dach dwuspadowy o konstrukcji drewnianej, pokryty blachodachówką. Od strony działki Państwa G. do ściany budynku dobudowane są schody zewnętrzne do piwnicy o wymiarach 3,61 x 1,21m wraz ze ścianką oporową, wyprowadzoną na wysokość 0,74m ponad powierzchnię polbruku. Wykonano też zadaszenie tych schodów. Konstrukcja zadaszenia jest drewnienia z wypełnieniem płytą plastikową. Obecna na oględzinach Pani B. B. oświadczyła, że przedmiotowa nieruchomość została zakupiona przez nią i jej męża w 2008 roku i od tego czasu nie były wykonywane żadne roboty budowlane. W wyniku dokonanych czynności PINB ustalił, że rozbudowa przedmiotowego budynku nastąpiła samowolnie. W związku z tym, jako organ I instancji wydał w dniu [...].08.2014 r. postanowienie o nr [...], w którym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 prawa budowlanego z 1994 roku wstrzymał Państwu B. i J. B. prowadzenie wszelkich robót budowlanych. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. postanowieniem z dnia [...].11.2015 roku, nr [...], uchylił zaskarżone postanowienie i orzekł o opłacie legalizacyjnej, zobowiązując do jej uiszczenia Państwo B. i J. B., bowiem w postanowieniu I instancji nie wskazano osób zobowiązanych do zapłacenia powyższej opłaty. Organ II instancji uznał, że PINB w B. prawidłowo dokonał analizy dokumentacji dostarczonej przez skarżących, stwierdzając, że spełnione zostały przesłanki z art. 49 ustawy z dnia 7.07.1994 roku – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2013, poz. 1409 z późń.zm.). Organ odwoławczy odniósł się także do wyliczenia wysokości opłaty legalizacyjnej, uznając ją za prawidłową. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wywiedli Państwo B. i J.B., zarzucając naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane poprzez jego niewłaściwe zastosowanie: a) Skutkujące zobowiązaniem B. B. i J. B. do wniesienia opłaty legalizacyjnej w terminie 7 dni od daty otrzymania postanowienia, podczas gdy opłata legalizacyjna może zostać jedynie ustalona przez organ nadzoru budowlanego w procesie legalizacji samowoli budowlanej, zaś organ nadzoru budowlanego nie ma możliwości nałożenia na zainteresowanego obowiązku uiszczenia opłaty, gdyż wniesienie opłaty ma wyłącznie charakter dobrowolny; b) wskutek błędnego i przedwczesnego uznania przez organ, iż rozbudowa budynku mieszkalnego o schody i taras stanowiła samowolę budowlaną, co wynikało z nieprzeprowadzenia postępowania dowodowego w sposób kompleksowy i wyczerpujący oraz z niewłaściwej oceny materiału dowodowego zgormadzonego dotychczas. Zarzucili również naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności: 1. art. 7 kpa w zw. z art. 75 § 1 kpa i art. 77 § 1 kpa poprzez brak podjęcia przez organ wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w konsekwencji niezebranie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego wskutek nieprzesłuchania w charakterze świadka M. K. (primo voto K., P.) - inwestora, z którego inicjatywy przeprowadzona została rozbudowa budynku mieszkalnego, mimo iż z informacji przekazanych przez tą osobę wynika, iż uzyskała ona pozytywną decyzję w przedmiocie pozwolenia na budowę tarasów i schodów do piwnicy oraz dopełniła wszelkich niezbędnych formalności wymaganych przepisania prawa dla legalnego przeprowadzenia rozbudowy budynku mieszkalnego; 2. art. 8 kpa w zw. z art. 35 § 1 i 3 kpa i art. 36 § 1 kpa poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władczy publicznej wskutek uznania przez organ iż rozbudowa budynku mieszkalnego położonego w R. na działce nr [...] nastąpiła w ramach samowoli budowlanej wobec braku odnalezienia przez organ dokumentów potwierdzających zrealizowanie budowy w oparciu o pozwolenie na budowę, w sytuacji jednoczesnego umorzenia przez organ postępowania w sprawie samowolnego wykonania robót budowlanych w budynku mieszkalnym położonym na działce sąsiedniej – nr geod. [...]mimo nie posiadania przez inwestora dokumentów potwierdzających wykonanie rozbudowy w oparciu o pozwolenie na budowę, wobec uznania, że dokumenty te mogły ulec zniszczeniu lub zagubieniu; 3. art. 77 § 1 kpa w zw. a art. 80 kpa i art. 7 kpa poprzez brak dokonania przez organ oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności dowodu z dokumentu w postaci projektu remontu domu jednorodzinnego wolnostojącego sporządzonego w listopadzie 1999 roku, podczas gdy właściwa ocena tego dowodu w zestawieniu z wyjaśnieniami inwestora prowadzi do wniosku, iż sporządzony przez architekta projekt został wykonany wyłącznie na potrzeby uzyskania pozwolenia na budowę, gdyż zasady logiki i doświadczenia życiowego uniemożliwiają przyjęcie iż inwestor zleca sporządzenie czterech egzemplarzy projektu rozbudowy budynku mieszkalnego w celu innym niż uzyskanie pozwolenia na budowę. W odpowiedzi na skargę P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego w B., wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał w pełni argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, zważył co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm.). Zakres tej kontroli dotyczy przedmiotu określonego w zaskarżonym orzeczeniu. W sprawie niniejszej przedmiotem tym jest postanowienie organu nadzoru budowlanego w zakresie ustalenia opłaty legalizacyjnej. Z akt sprawy wynika, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. postanowieniem z dnia [...].08.2014 roku, nr [...] wstrzymał skarżącemu prowadzenie wszelkich robót budowlanych związanych z rozbudową budynku mieszkalnego o taras zadaszony o wymiarach 10,90 x 3,87m oraz schody zewnętrzne do piwnicy wraz z zadaszeniem o wymiarach 1,21 x 3,60m, zlokalizowanego na działce o nr geod. [...] we wsi R., gm. J. K. oraz "zobowiązał inwestora do zabezpieczenia budowy poprzez uniemożliwienie wejścia do rozbudowanych części obiektu wewnątrz oraz nałożył obowiązek przedstawienia: 1. zaświadczenia Wójta Gminy J. K. o zgodności rozbudowy budynku mieszkalnego o taras zadaszony o wymiarach 10,90 x 3,87m oraz schody zewnętrzne do piwnicy wraz z zadaszeniem o wymiarach 1,21 x 3,60m zlokalizowanego na działce nr geod. [...] we wsi R. albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy – w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego – w terminie do 30.03.2015 r. 2. po wykonaniu czynności z pkt 1.: oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością nr geod. [...] we wsi B. na cele budowlane, 4 egz. Projektu budowlanego rozbudowy budynku mieszkalnego o taras zadaszony o wymiarach 10,90 x 3,87m oraz schody zewnętrzne do piwnicy wraz z zadaszeniem o wymiarach 1,21 x 3,60m, zlokalizowanego na działce nr geod. [...] we wsi R. wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczegółowymi – w terminie do 30.06.2015 r.". Zobowiązani przedłożyli wymagane dokumenty w wyznaczonych terminach. Organy nadzoru budowlanego, po przeanalizowaniu dostarczonej dokumentacji, zasadnie uznały, że spełnione zostały przesłanki z art. 49 ustawy z dnia 7.07.1994 roku- Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2013 roku, poz. 11409 ze zm.). W związku z powyższym właściwie ustaliły opłatę legalizacyjną w kwocie 50.000 złotych, uznając, że wyliczenie wyższej wymienionej kwoty jest zgodne z treścią art. 59 f ustawy Prawo budowlane. Tak więc wysokość opłaty została ustalona zgodnie z prawem. Nie można także uznać za zasadny zarzut strony skarżącej, że określenie przez organ terminu do uiszczenia powyższej opłaty jest naruszeniem przepisów. W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości pogląd, że opłata legalizacyjna nie skutkuje powstaniem zaległości, która podlegałaby egzekucji administracyjnej. Opłata powyższa ma jedynie charakter dobrowolny stanowiący alternatywę dla sankcji rozbiórki samowoli budowlanej, np. wyrok NSA z 17.04.2015 r., sygn. II FSK 921/14). W myśl wyższej przedstawionego stanowiska, które skład sądu w sprawie niniejszej w pełni akceptuje, nie można uznać za zasadny zarzut strony skarżącej dotyczący zawartego w zaskarżonym postanowieniu terminu uiszczenia opłaty legalizacyjnej – co miałoby sugerować wezwanie do zapłaty. Zdaniem Sądy jest to termin o charakterze wyłącznie instrukcyjnym, bowiem nie zamieszczenie go w postanowieniu o ustaleniu opłaty legalizacyjnej uniemożliwiłoby organowi wydanie decyzji o nakazie rozbiórki, gdyż inwestor mógłby w nieskończoność przedłużać termin uiszczenia dobrowolnego wyżej wymienionej opłaty. Sąd ponownie podkreśla, że przedmiotem niniejszej sprawy jest ostateczne postanowienie o ustaleniu opłaty legalizacyjnej. Dlatego też kontrola Sądu dotyczy wyłącznie zakresu przedmiotowego tegoż postanowienia. Należy zaznaczyć, że w dalszym ciągu w toku jest postępowanie administracyjne w przedmiocie samowoli budowlanej. W związku z czym wszystkie zarzuty w skardze, a dotyczące kwestionowania koncepcji istnienia samowoli budowlanej – nie mogą być przedmiotem rozważań Sądu w sprawie niniejszej. Wszelkie dowody z dokumentów czy też zeznania świadków na okoliczności dotyczące nie występowania zdaniem skarżących samowoli budowlanej - winny być zgłaszane w trakcie toczącego się jeszcze postepowania administracyjnego, bądź na etapie odwoławczym w wypadku wydania decyzji o nakazie rozbiórki. Mając całokształt powyższych okoliczności na względzie Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa i skargę oddalił w całości na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).