II SA/Bk 150/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), Sędziowie sędzia NSA Jerzy Bujko, sędzia NSA Stanisław Prutis, Protokolant Elżbieta Stasiewicz, po rozpoznaniu w dniu 09 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi S. R. Ł. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] stycznia 2005 r. Nr [ ...] w przedmiocie wymeldowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. przyznaje od Skarbu Państwa (kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku) na rzecz adwokata Z. K. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem wynagrodzenia nieopłaconej pomocy prawnej ustanowionej z urzędu. Decyzją z dnia [...].01.2005r. o nr [...] Wojewoda P. utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy J. K. o wymeldowaniu S. R. Ł. z pobytu stałego w miejscowości I. – O. ul. J. [...]. Organ II instancji podzielił stanowisko wyrażone w decyzji Wójta Gminy J. K. oraz stan faktyczny który przedstawiał się następująco: Właściciele mieszkania E. B.–W. i J. W. położonego w I.– O. przy ul. J.[...], wystąpili do Wójta Gminy J. K. pismem z dn. [...].08.2004r. o wymeldowanie S. R. i B. małż. Ł. z pobytu stałego. Twierdzili, iż lokatorzy opuścili lokal mieszkalny w dniu 28.07.2004r. oświadczając, że się wyprowadzają, a miejsce ich pobytu nie jest znane. J. W. dołączył do akt umowę użyczenia lokalu, z której wynikało, iż wygasła ona z dniem [...].06.2004r. Z wyjaśnień właściciela wynika, iż S. R. Ł. odbiera korespondencję za pośrednictwem skrytki pocztowej jaką posiada na poczcie w K. Małż. W. dołączyli też kserokopię pozwu z dnia [...].07.2004r., złożonego do sądu (sprawa w toku) o nakazanie małż. Ł. opróżnienie lokalu przy ul. J. [...] w I. Posterunek Policji w J. D. potwierdził okoliczność opuszczenia lokalu przez małż. Ł. (pismo z dnia [...].09.2004r. ). S. Ł. zeznał do protokołu, iż w dniu 28.07.2004r. wracając do domu z żoną, zastali zamknięta bramę wejściową, pozabijane drzwi i okna. W ten sposób właściciel uniemożliwił mu powrót do lokalu. Do dnia 04.08.2004r. przebywali u znajomych. Następnie powiadomił Policję, która pojechała na miejsce i potwierdziła zaistniałą sytuację. S. R. Ł. twierdził, iż w lokalu pozostał majątek jego i żony. Skierował pisma do: Prokuratury Rejonowej w B. (z [...].07.2004r.), Posterunku Policji w J.D. (z [...].08.2004r., [...].09.2004r.), Komendy Rejonowej Policji w B. ( z [...].09.2004r. ). W pismach informował o utrudnianiu mu wejścia do mieszkania i przywłaszczeniu rzeczy przez J. W. Orzekając o wymeldowaniu S. R. i B. małż. Ł. z pobytu stałego, organy administracji oceniły jednoznacznie sytuację uważając, że została spełniona przesłanka z art. 15 ust. 2 ustawy z dn. 10.04.1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001r. Nr 87, poz. 960 ze zm.). Jedyną przesłanką warunkującą wymeldowanie jest opuszczenie przez osobę jej dotychczasowego miejsca stałego zameldowania. Organ II instancji uznał, iż fakt niezamieszkiwania małż. Ł. od [...].07.2004r. jest oczywisty, ponieważ przyznały to same strony, potwierdziły oględziny przeprowadzone przez organ I instancji w dniu [...].10.2004r. oraz treść informacji Posterunku Policji w J. D. ([...].09.2004r.). Jakkolwiek wyjaśnienia stron były sprzeczne co do charakteru opuszczenia lokalu, to S. R. Ł. wyraził wolę zarówno opuszczenia lokalu jak i wymeldowania się pod warunkiem zwrotu jego rzeczy zagarniętych przez J. W., czemu dał wyraz w pismach z dnia [...].08.2004r. i [...].09.2004r. kierowanych do Policji. Ostatecznie też Prokuratura Rejonowa w B. odmówiła wszczęcia postępowania w sprawie uniemożliwienia S. R. Ł. zamieszkiwania w miejscu stałego zameldowania (Sygn. akt [...]). Nie został wniesiony pozew o ochronę naruszonego posiadania lokalu przeciwko J. W. W skardze, wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, S. Ł, stwierdził, iż nigdy wraz z żoną B. nie opuścili dobrowolnie lokalu przy ul. J. [...] w I., natomiast właściciel uniemożliwił im wejście do mieszkania oraz zagarnął ich rzeczy. Podał, iż J. W. wytoczył pozew o eksmisję przeciwko skarżącemu i jego żonie przed Sądem Rejonowym w B. (Sygn. akt [...]) i sprawa jest w toku. Natomiast w Wydziale Karnym toczy się sprawa o kradzież mienia skarżącego przez J. W. Skarżący wnosił o uchylenie decyzji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda P. wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Art. 15 ust. 2 ustawy z dn. 10.04.1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001r. nr 87, poz. 960 z późn. zm.) stanowi o możliwości wydania, na wniosek strony lub z urzędu, decyzji o wymeldowaniu osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania. Z materiału dowodowego, zgromadzonego przez organ I instancji, wynika jeden fakt bezsporny, a mianowicie to, że małż. Ł. nie zamieszkują od dnia 28.07.2004r. w lokalu przy ul. J. [...] w I.– O. Natomiast niezbędne do wydania decyzji o wymeldowaniu jest jeszcze spełnienie przesłanki dobrowolnego opuszczenia lokalu". To stanowisko zostało ugruntowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego m.in. w wyrokach: z dn. 23.04.2001r. Sygn. akt V SA 3169/00, z dn. 21.03.2001r. Sygn. akt V SA 2950/00, z dn. 22.08.2000r. Sygn. akty V SA 108/00, z dn. 03.04.2000r. Sygn. akt V SA 1784/99. W ocenie Sądu, organy nie wyjaśniły w sprawie niniejszej w sposób niewątpliwy, iż małż. Ł. dobrowolnie opuścili lokal w dniu 28.07.2004r. w wyniku czego doszło do naruszenia przepisów art. 7, 8 i 77 kodeksu postępowania administracyjnego. Przede wszystkim organy nie zwróciły uwagi na zasadniczą sprzeczność w stanowisku właściciela lokalu - J. W. Przesłuchany do protokołu w charakterze strony w dniu [...].11.2004r. zeznał on, iż małż. Ł. wyprowadzili się z lokalu 28.07.2004r., "zabrali wszystkie swoje rzeczy osobiste, meble, przedmioty, które były ich własnością. Oświadczyli, że się wyprowadzają i zostawiają mieszkanie do mojej dyspozycji". Tymczasem w dniu [...].07.2004r. małż. W. złożyli pozew do Sądu Rejonowego w B. (sprawa o sygn.[...]) o eksmisję małż. Ł. z lokalu położonego przy ul. J. [...] w I. Pozew ten nie został dotychczas wycofany (sprawa w toku) pomimo, iż według zeznań J. W. złożonych w sprawie administracyjnej, skarżący wyprowadzili się dobrowolnie w kilka dni po złożeniu tego pozwu, zabierając wszystkie swoje rzeczy. W aspekcie "dobrowolnego opuszczenia miejsca stałego pobytu" organy winny ocenić aktywną postawę S. R. Ł., który w okresie od 14.07.2004r. do 22.09.2004r. kierował pisma do różnych organów ścigania: - w dniu [...].07.2004r. zawiadomił Prokuraturę o dokonaniu przywłaszczenia jego mienia przez J. W., - w dniu [...].08.2004r. złożył doniesienie do Posterunku Policji w J. D. o braku możliwości wejścia do mieszkania z powodu zmiany zamków przez właściciela, a w dniu [...].09.2004r. złożył prośbę o udzielenie pomocy w wejściu do lokalu. Odmowa wszczęcia przez Prokuraturę Rejonową w B. przeciwko J. W. w sprawie uniemożliwienia S. R. Ł. zamieszkiwania na posesji przy ul. J. [...] w I. -O. ( sygn. akt [...]), z powodu braku znamion przestępstwa, nie jest jednoznaczna z dobrowolnym opuszczeniem lokalu przez skarżącego. Organy winny zapoznać się z treścią uzasadnienia postanowienia prokuratorskiego z dnia [...].10.2004r., a także sprawdzić prawomocność tego postanowienia. Fakt nie występowania przez skarżącego z powództwem przeciwko małż. W. o przywrócenie naruszonego posiadania lokalu w świetle w/w działań skarżącego nie może być dowodem na to, że takie naruszenie nie nastąpiło. Sąd nie podziela oceny organów polegającej na tym, że skoro skarżący w dwóch pismach wniesionych do organów Policji ([...].08.2004r. i [...].09.2004r.) wyraził wolę opuszczenia lokalu i wymeldowania się w zamian za zwrot jego rzeczy przez J. W., to miałoby oznaczać brak zamiaru skarżącego do zamieszkiwania w lokalu. Ta bowiem, okoliczność stanowi deklarację skarżącego na przyszłość i pod wskazanym, właścicielowi lokalu, warunkiem. Natomiast organy winny ocenić sytuację przeszłą tj. okoliczności w jakich doszło do opuszczenia lokalu przez małż. Ł. w dniu 28.07.2004r. Zdaniem Sądu, dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy tj. dobrowolnego czy przymusowego opuszczenia lokalu przez małż. Ł., będzie miał znaczenie wynik postępowania o eksmisję, a także postanowienie o umorzeniu dochodzenia w sprawie zagarnięcia mienia przez J. W. ( które w momencie wydawania zaskarżonej decyzji nie było prawomocne). Organy winny zatem, uzupełnić materiał dowodowy, a następnie dokonać jego obiektywnej oceny w aspekcie spełnienia przesłanek z art. 15 ust. 2 ustawy z dn. 10.04.1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. Nr 87, poz. 960 z 2001r. ze zm.). Z powyższych względów, orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c, art. 152 ustawy z dn. 30.08.2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego, ustanowionego z urzędu, zostało przyznane przez Sąd na podstawie art. 250 w/w ustawy w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dn. 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).