II SA/Bk 150/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska,, sędzia NSA Stanisław Prutis, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] września 2006 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i umorzenia postępowania w sprawie wznowienia postępowania o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. na rzecz skarżącej M. S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego. W dniu [...] marca 2007 roku Pani M. S. wywiodła wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego, zakończonego ostateczną decyzją nr [...] w dniu [...] grudnia 2004 roku w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za rok 2004 Panu D. S. – zmarłemu bratu wnioskodawczyni. W uzasadnieniu swego wniosku strona podniosła okoliczność prowadzenia przedmiotowego gospodarstwa rolnego od 1999 roku do chwili śmierci brata. O fakcie przyznania mu dopłat dowiedziała się na przełomie stycznia i lutego 2006 roku. Na żądanie organu Pani M. S. sprecyzowała wyżej wymienioną datę na dzień [...] stycznia 2006 roku. W wyniku powyższych ustaleń Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. decyzją z dnia [...] lipca 2006 roku nr [...] na podstawie art. 149 § 3 i art. 150 § 1 kpa – odmówił wznowienia postępowania z uwagi na wniesienie wniosku po upływie jednomiesięcznego terminu do jego wniesienia od chwili dowiedzenia się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Odwołanie od powyższej decyzji wywiodła Pani M. S., twierdząc, że nie jest prawnikiem, a więc nie mogła wiedzieć, jakie skutki wywołuje wniesienie wniosku "po kilku dniach". Odwołująca podnosiła także okoliczność bezpośredniej pracy na gospodarstwie rolnym. W wyniku odwołania Dyrektor P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. decyzją z dnia [...] września 2006 roku nr [...] - uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie o wznowienie postępowania. Organ odwoławczy uznał, że na skutek błędnego doręczenia decyzji organu I instancji z dnia [...] grudnia 2004 roku, nr [...] – postępowanie administracyjne nie zostało zakończone decyzją, "która mogła rozpocząć swój byt prawny". Dlatego też zdaniem organu, wniosek o wznowienie postępowania Pani M. S. jest bezprzedmiotowy. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. wywiodła Pani M. S., podnosząc zarzuty tak jak w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł., wnosząc o jej oddalenie, podnosił argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z 2002 roku) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sytuacja powyższa ma miejsce w niniejszej sprawie, bowiem organ odwoławczy rozpoznał wniosek skarżącej merytorycznie, do czego nie był uprawniony w świetle przepisów prawa. Sąd przypomina, że wznowienie postępowania administracyjnego jest postępowaniem szczególnym i dokładnie unormowanym w systemie prawa administracyjnego. Pierwszą jego fazą jest badanie przesłanek formalnoprawnych wynikających z art. 147 i 148 kpa. W zależności od ustaleń strona spełnia powyższe przesłanki (podstawa wznowienia i termin złożenia wniosku o wznowienie) – organ wznawia postępowanie administracyjne w formie postanowienia (art. 149 § 1 kpa). Jeżeli zaś nie spełnia – to organ odmawia wznowienia postępowania w drodze decyzji (art. 149 § 3 kpa). Druga, opisana powyżej sytuacja, miała miejsce w konkretnej sprawie, gdzie organ I instancji uznał, że wniosek skarżącej jest złożony po upływie 1 miesiąca od daty dowiedzenia się przez nią o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (strona dowiedziała się [...] stycznia 2006 roku, a wniosek o wznowienie wywiodła w dniu [...] marca 2006 roku). W konsekwencji – organ I instancji orzekł decyzją o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy zaś, zamiast rozpoznać prawidłowość rozstrzygnięcia organu I instancji w zakresie przesłanek formalnoprawnych i dokonać własnych ustaleń – ale tylko w powyższym zakresie – dokonał merytorycznej oceny sprawy – tak, jak gdyby była ona wznowiona postanowieniem przez organ I instancji, w sytuacji spełnienia przez stronę wymogów formalnoprawnych. Tego rodzaju działanie organu jest przedwczesne i nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa. Organ II instancji winien rozpoznać ponownie sprawę w świetle spełnienia przez stronę przepisów formalnoprawnych – a więc pierwszej fazy postępowania o wznowienie postępowania. W świetle powyższych rozważań Sąd uznał, że zaskarżona decyzja narusza prawo i należy ją uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z 2002 roku). O wykonalności orzeczenia Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 152 cytowanej powyżej ustawy, zaś o kosztach w myśl art. 200 tejże ustawy.