II SA/Bk 152/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi J. B. o wznowienie postępowania sądowego w sprawie II SA/Bk 953/05 ze skargi Burmistrza S. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w przedmiocie nakazania rozbiórki samowolnie wykonanych robót budowlanych p o s t a n a w i a: przyznać J. B. prawo pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarżący J. B. wnioskiem z dnia [...] listopada 2006r. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w całkowitym zakresie poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie o wznowienie postępowania sądowego w sprawie II SA/Bk 953/05 ze skargi Burmistrza S. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2007r. referendarz sądowy przyznał Panu J. B. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, w pozostałym zakresie wniosek oddalił. Sprzeciw od powyższego postanowienia wniósł pełnomocnik skarżącego. W uzasadnieniu wskazał na błędną wykładnię art. 246 §3 ustawy Prawo postępowania przed sądami administracyjnymi i niewłaściwą analizę aktualnej sytuacji majątkowej skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowieniem z dnia 22 lutego 2007r. przyznał skarżącemu J. B. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, oddalając jego wniosek w pozostałym zakresie. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż powołane przez skarżącego okoliczności są wystarczające dla uznania, iż nie posiada on wystarczających środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślono, że skarżący utrzymuje się wyłącznie z gospodarstwa rolnego, z którego uzyskuje miesięczny dochód w kwocie 200 zł, a do pogorszenia się sytuacji majątkowej skarżącego przyczynił się dodatkowo stan zdrowia i pobyt w zakładzie psychiatrycznym. Oddalając wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu, Sąd wyjaśnił, iż p. J. B. reprezentowany jest przed adwokata, na podstawie pełnomocnictwa, które nie zostało wypowiedziane. W zażaleniu na powyższe postanowienie Sądu J. B., reprezentowany przez adwokata, wniósł o zmianę pkt. 2 powyższego rozstrzygnięcia poprzez ustanowienie na jego rzecz adwokata z urzędu i wyznaczeniem nim obecnie działającego w sprawie pełnomocnika. Rozpatrując wywiedzione zażalenie Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 13 września 2007r. uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku. Uwzględniając zażalenie Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że o przyznaniu lub odmowie przyznania prawa pomocy decyduje jedynie przesłanka możliwości poniesienia przez stronę pełnych lub częściowych kosztów postępowania. Nie jest zatem taką przesłanką fakt udzielenia przez skarżącego pełnomocnictwa profesjonalnemu pełnomocnikowi. Na przyznanie lub odmowę przyznania prawa pomocy nie ma także wpływu niewypowiedzenie dotychczasowego pełnomocnictwa, jeżeli takowego strona udzieliła. W dniu 5 listopada 2007r. Wojewódzki Sąd Administracyjny wezwał skarżącego J. B. do uzupełnienia złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez przedłożenie oświadczenia o aktualnym stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach. W odpowiedzi na wezwanie Sądu, skarżący pismem z dnia [...] listopada 2007r., przedstawił w sposób wyczerpujący swoją sytuację majątkową. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 190 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Rozpoznając niniejszą sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny związany jest zatem wytycznymi zawartymi w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 września 2007 r., sygn. akt II OZ 770/07 wydanym w następstwie zażalenia J. B. Badając złożony przez skarżącego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów i ustanowienie adwokata z urzędu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uznał, że powyższy wniosek zasługuje na uwzględnienie w całości. Stosownie do art. art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych - gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie natomiast z art. 252 § 1 powołanej ustawy, wniosek o przyznanie prawa pomocy winien zawierać oświadczenie strony obejmujące, między innymi, dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Wskazane przez skarżącego we wniosku z dnia [...] grudnia 2006r. oraz oświadczeniu z dnia [...] listopada 2007r. - okoliczności są zdaniem Sądu wystarczające dla powzięcia przekonania o rzeczywistych możliwościach płatniczych skarżącego oraz o braku realnych możliwości ponoszenia we własnym zakresie kosztów postępowania w postaci opłat sądowych i wynagrodzenia adwokata bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie Sądu, skarżący dowiódł, iż nie jest w stanie ponieść w całości kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Ze złożonego wniosku oraz dołączonych do niego dokumentów wynika jednoznacznie, iż skarżący mimo posiadania znacznej wielkości gospodarstwa rolnego nie uzyskuje z niego dochodów. Otrzymywana renta inwalidzka, dochód ze sprzedaży mleka i brak innych, stałych źródeł dochodu oraz oszczędności wskazują, że skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania i wynagrodzenia zawodowego pełnomocnika procesowego. W związku z powyższym mając na uwadze okoliczności sprawy oraz stanowisko NSA wyrażone w sprawie należało uznać, że skarżący J. B. wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na marginesie należy jednocześnie wskazać, iż w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi brak jest przepisu, który uprawniałby stronę do żądania wyznaczenie przez Sąd w ramach przyznanego prawa pomocy – konkretnego adwokata. Stosownie do treści art. 253 powołanej ustawy o wyznaczenie adwokata Sąd zwraca się do właściwej okręgowej rady adwokackiej i to rada adwokacka wyznacza pełnomocnika. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 245 § 2 oraz art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.