II SA/Bk 152/16
WyrokWSA w Białymstoku2016-05-05
Skład orzekający: Małgorzata Roleder, Grażyna Gryglaszewska, Anna Sobolewska-Nazarczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. w sytuacji, gdy organ pierwszej instancji umorzył postępowanie w sprawie rekultywacji gruntów, opierając się jedynie na oględzinach i lakonicznych wyjaśnieniach stron, nie stosując przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz nie wyjaśniając rozbieżności z dokumentacją projektowo-kosztorysową?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo zastosowało art. 138 § 2 k.p.a., uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Organ pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania, nie stosując właściwej ustawy materialnoprawnej (o ochronie gruntów rolnych i leśnych) i opierając się na niepełnym materiale dowodowym, co uniemożliwiło merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Konieczność wyjaśnienia istotnych okoliczności uzasadniała zastosowanie trybu kasacyjnego.Stan faktyczny
Wnioskodawcy domagali się wszczęcia postępowania w sprawie rekultywacji gruntów zdegradowanych przez F. SA w związku z budową obwodnicy. Starosta umorzył częściowo postępowanie, uznając, że działki zostały zrekultywowane przez właścicieli. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło tę decyzję, wskazując na naruszenie przepisów postępowania i konieczność zastosowania ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. F. SA zaskarżyła decyzję SKO, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i brak podstaw do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant sekretarz sądowy Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 maja 2016 r. sprawy ze skargi F. SA w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji umarzającej w części postępowanie w sprawie rekultywacji gruntów i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oddala skargę.
U podstaw podjętego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia.
Wnioskiem z dnia [...] lipca 2015 r. Z. W., H. W., A. B., R. W., R. S., J. J., S. P., P. G.- reprezentowani przez adwokata D. R. wystąpili o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie rekultywacji na własny koszt przez F. S.A. w B. gruntów stanowiących ich własność, położonych na terenie obrębu ewidencyjnego miasto S., gmina S. na działkach: nr [...],[...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] oraz położonych na terenie obrębu ewidencyjnego J. gmina S. na działkach: nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...]. Wnioskodawcy podali, że zawodowo zajmują się prowadzeniem gospodarstwa rolnego, a wskazane działki mają przede wszystkim charakter użytków rolnych oraz gruntów leśnych. Grunty zostały zdegradowane w wyniku działania wykonawcy F. S.A. w B. przy realizacji inwestycji "Budowa obwodnicy miejscowości S. w ciągu drogi ekspresowej S-61 od S-8 (...) wraz z budową i przebudową niezbędnej infrastruktury technicznej".
W wyniku rozpoznania powyższego wniosku, Starosta G. decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] na podstawie art. 105 § 1 kpa umorzył w części postępowanie w przedmiocie rekultywacji gruntów w stosunku do działek oznaczonych nr [...], [...], [...] i [...] położonych w obrębie ewidencyjnym miasto S., oraz działek nr [...] , [...] i części działek nr [...] i [...]położonych na terenie obrębu ewidencyjnego J., gmina S. W uzasadnieniu decyzji podano, że w dniu [...] listopada 2015 r. dokonano oględzin ww. działek i ustalono, że zostały one zrekultywowane we własnym zakresie przez ich właścicieli, wobec czego postępowanie należało umorzyć jako bezprzedmiotowe.
Z decyzją tą nie zgodzili się R. W., P. G., S. P. i złożyli odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. Odwołania złożyli też Z. W., H. W., A. B., R. W., R. S., J. J., S. P., P. G. - reprezentowani przez adwokata D. R.
Odwołujący podnieśli, że "próby rozrównania nawiezionego gruntu nie można uznać za jego rekultywację". Na ich działkach "wciąż i niezmiennie składowany jest grunt będący urobkiem z placu budowy obwodnicy". Jest to ziemia nieurodzajna. Grubość warstwy gliny i iłów uniemożliwia jakąkolwiek uprawę i rolnicze wykorzystanie gruntów (dotyczy to działek [...], [...] i [...], oraz [...]). Wnieśli o zmianę niekorzystnej dla nich decyzji i "przywrócenie" działek do toczącego się postępowania administracyjnego. Nadto wskazali, że decyzja organu I instancji narusza szereg przepisów proceduralnych, tj. art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. przez niewyjaśnienie istoty sprawy i przedwczesne uznanie, że wskazane w decyzji działki zostały zrekultywowane, podczas gdy na tych działkach zostały przeprowadzone prace o charakterze wyłącznie porządkującym ich teren oraz w konsekwencji naruszenie także art. 8 i art. 10 k.p.a.; art. 10 w zw. z art. 75 § 1 i w zw. z art. 79 k.p.a.; art. 105 § 1 k.p.a.; art. 107 § 1 i 107 § 3 k.p.a.. Wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Po rozpatrzeniu powyższych odwołań, Samorządowe Kolegium Odwoławcze
w Ł. decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] uchyliło w całości zaskarżone rozstrzygnięcie i sprawę przekazało do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że decyzja organu I instancji została wydana w oparciu o ustalenia poczynione w toku oględzin, które miały miejsce w dniu [...] listopada 2015 r. Organ wydając tę decyzję oparł się w całości
i zarazem wyłącznie na lakonicznych wyjaśnieniach skarżących, uczestniczących
w oględzinach. Tymczasem postępowanie w przedmiocie rekultywacji powinno być prowadzone na podstawie przepisów ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 909 ze zm.), których organ nie zastosował. Wskazując na ustawową definicję pojęcia rekultywacji gruntów zawartą w art. 4 pkt 18 ww. ustawy, Kolegium wskazało, że skoro przedmiotowe grunty mają charakter gruntów rolnych, to nie sposób uznać, że rekultywacja tych gruntów mogła polegać jedynie na zaoraniu i wykorzystaniu w pobocznym nierolniczym celu. Takie poboczne wykorzystanie wynika w ocenie Kolegium wyłącznie z faktu obiektywnej nieurodzajności działek skarżących, na co wskazują w odwołaniu wnioskodawcy.
Nadto w ocenie Kolegium rację maja skarżący, że ustalenia organu I instancji stoją w sprzeczności z ustaleniami wynikającymi z dokumentacji projektowo-kosztorysowej. Jak podano w przypadku każdej z działek, co do których organ wydał decyzję umarzającą postępowanie, biegły wycenił koszt koniecznej do przeprowadzenia rekultywacji (w przypadku działki [...] - 10.952,00 zł; działki [...]- 12.733.00 zł; działki [...] oraz [...] - 20.988,00 zł ). Organ przed wydaniem decyzji powinien był więc przynajmniej wyjaśnić rozbieżności pomiędzy treścią protokołu oględzin a ww. dokumentacją. Ponadto w przypadku działek [...] i [...], co do których postępowanie umorzono w części, nie wiadomo które części działek zostały zrekultywowane, a które wymagają jej nadal. Decyzja bez stosownego wskazania tych części jest niewykonalna. Ponadto fakt, że działki skarżących zostały rozplantowane przez ich właścicieli nie oznacza, że mogą być uważane za pełnowartościowy użytek rolny. W ocenie organu odwoławczego skutkiem wykonanych prac było jedynie uporządkowanie działek, nie zaś ich rekultywacja. Jak podali skarżący jest to obecnie ziemia nieurodzajna. Grubość warstwy gliny i iłów uniemożliwia jakąkolwiek uprawę i rolnicze wykorzystanie gruntów (działki [...], [...] i [...] oraz [...]).
Końcowo Kolegium podkreślono, że stosownie do art. 20 ww. ustawy, to osoba powodująca utratę albo ograniczenie wartości użytkowej gruntów jest obowiązana do ich rekultywacji na własny koszt. Już więc tylko z tego powodu, że skarżący sami rozplantowali działki, postępowanie nie mogło być umorzone i to bez względu na zakres prac wykonanych na gruntach przez ich właścicieli.
W tym stanie rzeczy Kolegium uznało, że decyzja zapadła bez wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy, mającego wpływ na jej wynik, co w konsekwencji skutkowało uchyleniem decyzji
i przekazaniem sprawy do ponownego jej rozpoznania organowi I instancji, albowiem ta wymagała wyjaśnienia w całości (art. 138 § 2 kpa).
Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem, F. SA w B. wywiodła skargę do tutejszego Sądu, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, a mianowicie:
- art. 10 § 1 kpa w związku z art. 7, 77 § 1 kpa oraz art. 81 kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na zaniechaniu przez SKO w Ł. poinformowania Spółki o wszczęciu i zakończeniu postępowania odwoławczego
i braku zapewnienia Spółce możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, przez co: Spółka została pozbawiona czynnego udziału w postępowaniu odwoławczym, które to uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie czynności procesowej w postaci przedstawienia na piśmie własnego stanowiska i złożenia wniosku o zawieszenie postępowania
a okoliczności faktycznie ustalone w postępowaniu odwoławczym nie mogą być uznane za udowodnione;
- art. 107 § 3 kpa w związku z art. 6, 8 i 11 kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na: braku precyzyjnego wskazania wszystkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy, które Kolegium uznało za ustalone i udowodnione; braku jakiegokolwiek wyjaśnienia, dlaczego niektóre twierdzenia wnioskodawców zostały zaakceptowane przez Kolegium oraz braku wyjaśnienia zasadności zastosowania w niniejszej sprawie przepisu będącego podstawą rozstrzygnięcia, czyli art. 138 § 2 kpa, co uniemożliwia odtworzenie rozumowania przeprowadzonego przez Kolegium, a tym samym nie daje możliwości dokonania kontroli legalności zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny;
- art. 80 kpa w związku z art. 105 § 1 kpa, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na dokonaniu wadliwej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego przez: bezzasadne odmówienie wiarygodności i mocy dowodowej protokołowi z oględzin przeprowadzonych przez Starostę G. w dniu [...] listopada 2015 r. na okoliczność ustalenia, że działki o numerach ewidencyjnych [...], [...], [...] i [...] z obrębu S. oraz działki [...], [...], [...] (w części) oraz [...] (w części) z obrębu J. nie wymagają rekultywacji oraz błędne uznanie, że przedłożona wraz z wnioskiem o wszczęcie postępowania dokumentacja projektowo – kosztorysowa jest dowodem w sprawie, nie zaś wyłącznym elementem twierdzeń wnioskodawców, w związku z czym informacje w niej zawarte nie mogą podważać ustaleń poczynionych w wyniku zastosowania innych środków dowodowych, w szczególności oględzin; co w konsekwencji doprowadziło do błędnego ustalenia, że istnieją przesłanki do uchylenia decyzji organu I instancji i skierowania sprawy do ponownego rozpatrzenia stosownie do art. 138 § 2 kpa, podczas gdy w rzeczywistości ustalenia Starosty G. były poprawne, a rozstrzygnięcie o umorzeniu w części postępowania w I instancji
z uwagi na jego bezprzedmiotowość należało utrzymać w mocy,
- art. 138 § 2 kpa w związku z art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uchyleniu decyzji Starosty i skierowania sprawy do ponownego rozpoznania pomimo, że nie została ona wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a okoliczności istotne dla treści rozstrzygnięcia (tj. brak konieczności rekultywacji działek, w odniesieniu do których Starosta G. umorzył postępowanie) zostały wyjaśnione w postępowaniu I instancji.
Ponadto, na podstawie art. 106 § 1 p.p.s.a. Skarżąca wniosła o przeprowadzeniu dowodu z dokumentów – pozwów złożonych przez wnioskodawców przeciwko Spółce o odszkodowanie, na okoliczność wykazania, że na gruncie tego samego stanu faktycznego, który jest przedmiotem postępowania administracyjnego, toczy się również postępowanie cywilne, którego wynik może stanowić zagadnienie w postępowaniu administracyjnym, uzasadniając jego zawieszenie na zasadzie art. 97 § 1 pkt 4 kpa.
Rozbudowując w uzasadnieniu skargi argumentację w powyższym zakresie Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania temu organowi.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał dotychczasowe stanowisko wyrażone w sprawie i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. uchylająca decyzję Starosty G. w przedmiocie umorzenia w części postępowania w sprawie rekultywacji gruntów i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Podstawę prawną wydanego przez Kolegium rozstrzygnięcia stanowił art. 138 § 2 kpa. Zgodnie z tym przepisem, gdy organ odwoławczy stwierdzi, że decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Tak więc przedmiotem niniejszej skargi jest decyzja kasacyjna, a zatem nie decyzja rozstrzygająca merytorycznie sprawę co do istoty, a jednie przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji Sąd bada zatem czy zachodziły przesłanki uprawniające organ do uchylenia rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji
i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 kpa nie jest natomiast władny odnosić się do meritum sprawy.
W tym miejscu wyjaśnić należy, że brzmienie przepisu art. 138 § 2 kpa zostało zmienione w wyniku nowelizacji Kodeksu postępowania administracyjnego, dokonanej ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2011 r. Nr 6, poz. 18). Do dnia 11 kwietnia 2011 r. decyzję kasacyjną można było wydać w przypadku, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymagało przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, tj. wtedy, gdy w postępowaniu pierwszoinstancyjnym w sposób zasadniczy naruszono przepisy regulujące postępowanie wyjaśniające i to w takim stopniu, że organ odwoławczy nie mógł tego uchybienia sanować w drodze uzupełniającego postępowania wyjaśniającego prowadzonego w oparciu o art. 136 kpa., gdyż prowadziłoby to do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania.
Zgodnie z nowym brzmieniem art. 138 § 2 kpa, zdanie pierwsze, decyzję kasacyjną można wydać tylko wówczas, gdy decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygniecie. Przepis wyróżnia zatem dwie przesłanki warunkujące wydanie decyzji kasacyjnej: wydanie decyzji organu
I instancji z naruszeniem przepisów postępowania oraz wystąpienie konieczności wyjaśnienia sprawy w takim zakresie, że ma to istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W nowym brzmieniu art. 138 § 2 kpa, zdanie pierwsze, nadal więc chodzi
o naruszenie przez organ I instancji przepisów regulujących postępowanie wyjaśniające przed organem I instancji w stopniu uniemożliwiającym sanowanie
w drodze uzupełniającego postępowania wyjaśniającego, gdyż prowadziłoby to do naruszenia zasady dwuinstancyjności. Niewątpliwie przesłankę wydania decyzji kasacyjnej wyczerpuje całkowity brak przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przez organ I instancji, jak też takie naruszenie przepisów postępowania, które pozwala uznać sprawę za niewyjaśnioną całkowicie, takie jak brak przeprowadzenia obligatoryjnej rozprawy, brak dopuszczenia obligatoryjnego dowodu czy niezapewnienie udziału w postępowaniu wszystkim stronom postępowania.
Odnosząc powyższe rozważania do zaskarżonej decyzji, uznać należy, że organ odwoławczy prawidłowo zastosował w konkretnym przypadku tryb przewidziany w art. 138 § 2 kpa. Na gruncie niniejszej sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. prawidłowo bowiem stwierdziło, że organ I instancji naruszył normy prawa procesowego w powyższym zakresie. Z treści zaś uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wbrew twierdzeniom Skarżącej wynika, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygniecie.
Przede wszystkim słuszne jest stanowisko organu odwoławczego, że
postępowanie w przedmiocie rekultywacji powinno być prowadzone na podstawie przepisów ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
(Dz. U. z 2015 r. poz. 909 z późn. zm.), których organ I instancji nie zastosował. Starosta G. wydając na podstawie art. 104 i 105 § 1 kpa decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie rekultywacji gruntów oparł się jedynie na wyjaśnieniach stron uczestniczących w oględzinach o wykonaniu rekultywacji gruntów przez ich właścicieli na własny koszt. Tymczasem przepis art. 105 § 1 kpa ma zastosowanie tylko w tych sytuacjach, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania. Tym przedmiotem jest konkretna sprawa, w której organ administracji jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego. Postępowanie w konkretnym przypadku zostało wszczęte przez Starostę w sprawie rekultywacji gruntów, więc powinno być prowadzone zgodnie
z przepisami ww. ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, czego jednakże organ I instancji nie uczynił. W tym stanie rzeczy decyzja organu I instancji
o umorzeniu postępowania w sprawie rekultywacji zapadła co najmniej przedwcześnie, nie został bowiem wykazany brak przedmiotu wszczętego postępowania administracyjnego. Uzasadnienie decyzji organu I instancji nie zawiera przekonywującego wyjaśnienia motywów takiego rozstrzygnięcia. W tym miejscu zauważyć należy, za organem odwoławczym, że stosownie do art. 20 ww. ustawy, to osoba powodująca utratę albo ograniczenie wartości użytkowej gruntów jest obowiązana do ich rekultywacji na własny koszt, już więc tylko z tego powodu, że wnioskodawcy sami rozplantowali działki, postępowanie nie mogło być umorzone i to bez względu na zakres prac wykonanych na gruntach przez ich właścicieli. Podstawą materialnoprawną decyzji uznającej rekultywację za zakończoną jest art. 22 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Organ przed wydaniem decyzji powinien był również wyjaśnić rozbieżności pomiędzy treścią protokołu oględzin a dokumentacją projektowo – kosztyrysową, znajdującą się
w aktach sprawy, a wskazującą na koszt rekultywacji działek, co do których umorzono postępowanie. Wskazane dokumenty wbrew stanowisku strony Skarżącej niewątpliwie mogą przyczynić się do właściwego wyjaśnienia stanu sprawy. Zgodnie zaś z zasadą równej mocy środków dowodowych wyrażonej w art. 75 § 1 kpa, jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy,
a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny.
Powyższe ustalenia organu II instancji uznać zatem należy za prawidłowe.
W istocie bowiem, jak dowodzi materiał sprawy, organ I instancji nie przeprowadził postępowania we wskazanym przez organ odwoławczy zakresie. Skoro zaś ustalenie stanu faktycznego jest obowiązkiem organu pierwszej instancji – Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając jako organ odwoławczy, nie mogło zastąpić w tym zakresie organu I instancji, stosując choćby przepis art. 136 kpa. Takie działanie naruszyłoby bowiem zasadę dwuinstancyjności, której istota polega na dwukrotnym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy (art. 15 kpa). Podjęcie decyzji przez organ
I instancji bez przeprowadzenia wyczerpującego postępowania wyjaśniającego nie może być sanowane w postępowaniu odwoławczym, gdyż naruszałoby to zasadę dwuinstancyjności, której istota polega na dwukrotnym rozpoznaniu sprawy
(por. Adamiak B., (w:) Adamiak/Borkowski, KPA. Komentarz, 8. wyd., Warszawa 2006, str. 612). Podniesiona zaś w skardze kwestia pozwów o odszkodowania nie była uwzględniona w decyzji Starosty, a tym samym nie mogła być oceniana pod względem wpływu na wynik sprawy w postępowaniu odwoławczym, także ze względu na brak w tym postępowaniu wiedzy organu o takim aspekcie sprawy. Dlatego również ta kwesta musi być wyjaśniona w ponownym postępowaniu przed organem I instancji i uwzględniona przy ponownym rozstrzyganiu, co dodatkowo potwierdza konieczność przeprowadzenia ponownego postępowania w całości, stosownie do wskazanej wyżej regulacji prawnej, przy zapewnieniu zasady dwuinstancyjności postępowania.
Końcowo zaakcentować należy, iż decyzja kasacyjna podjęta w granicach
art. 138 § 2 kpa nie może być uważana za decyzję legalnie ograniczającą prawo strony do merytorycznej oceny dokonywanej przez organ odwoławczy. Wręcz przeciwnie, decyzja taka, jeżeli spełnione są przesłanki określone w art. 138 § 2 kpa - co zostało wykazane wyżej - stanowi wymagane tym przepisem rozstrzygnięcie organu odwoławczego. W przypadku bowiem, gdy sprawa nie została wyjaśniona przez organ pierwszej instancji w stopniu dostatecznym dla potrzeb rozstrzygnięcia
(w całości lub w znacznej części), organ odwoławczy nie może podjąć rozstrzygnięcia merytorycznego.
W przedstawionych okolicznościach sprawy nie można uznać, że wydanie decyzji kasatoryjnej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. w oparciu o art. 138 § 2 kpa nie miało podstaw prawnych, a decyzja Starosty G. odpowiadała prawu, więc należało ją utrzymać w mocy, na co wskazuje Skarżący. Nie są także uzasadnione zarzuty naruszenia pozostałych wskazanych w skardze przepisów proceduralnych.
Wbrew twierdzeniom Skarżącej wydanie kwestionowanej decyzji poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu odniesiono się do tego materiału i dokonano rzetelnej i wszechstronnej jego oceny, jak również wyjaśnienia przesłanek, którymi organ kierował się przy wydawaniu decyzji (art. 7 i 77 § 1 kpa). Ocena ta nie nosi cech dowolności (art. 80 kpa). Zgodnie zaś z art. 107 kpa w decyzji zawarto podstawowe jej elementy, wskazano także uzasadnienie faktyczne i prawne. W szczególności uzasadniono stanowisko organu, wyjaśniono podstawy prawne decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Wbrew twierdzeniom strony Skarżącej Sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 10 kpa. Organ odwoławczy nie uzupełniał materiału dowodowego, stąd też nie zapoznanie stron z aktami sprawy przed wydaniem decyzji w II instancji, nie stanowiło o naruszeniu art. 10 § 1 kpa
w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy Sąd uznając skargę za nieuzasadnioną, na podstawie
art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło