II SA/Bk 153/07
WyrokWSA w Białymstoku2007-05-08
Skład orzekający: Anna Sobolewska-Nazarczyk, Małgorzata Roleder, Elżbieta Trykoszko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba podlegająca dobrowolnemu ubezpieczeniu społecznemu rolników, którego gospodarstwo rolne obejmuje obszar poniżej 1 ha przeliczeniowego, spełnia warunek do przyznania pomocy w formie jednorazowego zasiłku celowego w związku z suszą, jeśli przepisy rozporządzenia wymagają podlegania ubezpieczeniu z mocy ustawy?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżący nie spełniał przesłanki do przyznania pomocy w związku z suszą. Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy wymaga, aby co najmniej jedna osoba w rodzinie była rolnikiem podlegającym ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy. Skarżący, którego gospodarstwo rolne obejmuje obszar poniżej 1 ha przeliczeniowego, nie podlegał ubezpieczeniu z mocy ustawy, a podleganie ubezpieczeniu dobrowolnemu nie spełniało tego warunku, nawet gdyby skarżący był nim objęty.Stan faktyczny
Skarżący J.M. złożył wniosek o przyznanie jednorazowego zasiłku celowego w związku z suszą. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej odmówił przyznania zasiłku, uznając, że skarżący nie jest rolnikiem w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, ponieważ nie podlegał on ubezpieczeniu z mocy ustawy, a jedynie dobrowolnie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wskazując, że KRUS potwierdził brak podlegania ubezpieczeniu z mocy ustawy od 1 stycznia 1997 r. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, podtrzymując swoje stanowisko.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Sędziowie asesor WSA Małgorzata Roleder,, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 08 maja 2007 r. sprawy ze skargi J.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] lutego 2007 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy w formie jednorazowego zasiłku celowego w związku z suszą oddala skargę
Decyzją z dnia [...] grudnia 2006r. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z., powołując się na §2 Rozporządzenia RM z 29 sierpnia 2006r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy (Dz.U. nr 155, poz. 1109) orzekł o odmowie przyznania skarżącemu J.M. zasiłku celowego w związku z suszą w 2006r. Powodem odmowy przyznania pomocy było ustalenie, iż skarżący nie jest rolnikiem w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, któremu to ubezpieczeniu podlega z mocy ustawy, albowiem z informacji KRUS w Z. wynika, że skarżący nie podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników. Tym samym skarżący nie spełnia warunku określonego w §2 pkt 1 rozporządzenia wskazanego wyżej, koniecznego dla przyznania pomocy.
W odwołaniu od tej decyzji skarżący podniósł, ze błędne jest ustalenie organu jakoby nie podlegał on ubezpieczeniu społecznemu rolników albowiem podlega on takiemu ubezpieczeniu dobrowolnie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. po zasięgnięciu uzupełniającej informacji z KRUS Oddziału w Z. co do podlegania skarżącego i jego brata K.M. ubezpieczeniu społecznemu rolników, decyzją z dnia [...] lutego 2007r. orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji pierwszoinstnacyjnej. Kolegium przytoczyło treść §2 rozporządzenia w sprawie pomocy łagodzącej skutki suszy i stwierdziło, że w świetle punktu 1 §2 pomoc może być udzielona rodzinie rolniczej jeżeli co najmniej jedna osoba w tej rodzinie jest rolnikiem, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, który podlega temu ubezpieczeniu z mocy ustawy. Oddział Regionalny KRUS w Z. udzielił informacji, iż J.M. był objęty ubezpieczeniem społecznym rolników w okresie od 1 stycznia 1991r. do 31 grudnia 1996r. W związku ze zmianą klasyfikacji gruntów na terenie miasta Z. nastąpiła zmiana powierzchni gospodarstwa rolnego poniżej 1 ha przeliczeniowego, ponieważ J.M. nie złożył wniosku o objęcie go ubezpieczeniem dobrowolnym na wniosek w pełnym zakresie, od 1 stycznia 1997r. nie podlega ubezpieczeniu. Informacja KRUS nie pozwala uznać skarżącego za uprawnionego do otrzymania pomocy finansowej w oparciu o Rozporządzenie RM z 29 sierpnia 2006r. organ odwoławczy dodał przy tym, że nawet gdyby skarżący podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników na wniosek tj. dobrowolnie to i tak nie spełniłby warunku określonego w pkt 1 powyższego rozporządzenia albowiem warunek ten spełnia wyłącznie osoba podlegająca ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy tj. rolnik, którego gospodarstwo obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego lub dział specjalny produkcji rolnej.
W skardze na tę decyzję wywiedzionej do WSA w B., J.M. podtrzymał twierdzenie o błędności ustalenia, iż nie podlega on dobrowolnemu ubezpieczeniu społecznemu rolników. Przepisy – jak stwierdził- rozporządzenia w sprawie zasiłku suszowego nie nakładają na stronę obowiązku potwierdzenia podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników a jedynie wymagają podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy a takim jest ubezpieczenie obowiązkowe lub dobrowolne. Stąd skarżący wniósł o uchylenie decyzji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył co następuje:
Stosownie do treści art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji, to jest jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej i oceny tej dokonuje w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w sprawie.
Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. nie dopatrzył się, aby w zaskarżonej decyzji zostało naruszone prawo materialne oraz przepisy postępowania administracyjnego.
Zgodnie z treścią przepisu §2 pkt 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy (Dz.U. nr 155, poz. 1109) pomocy udziela się rodzinie rolniczej, jeżeli:
- co najmniej jedna osoba w tej rodzinie jest rolnikiem, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, który podlega temu ubezpieczeniu z mocy ustawy,
- w gospodarstwie rolnym, w rozumieniu przepisów o podatku rolnym, w którym szkody w uprawach rolnych spowodowane suszą, oszacowane przez komisję powołaną przez wojewodę na podstawie §20 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1996r. w sprawie szczegółowych kierunków działań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz sposobów ich realizacji ( Dz.U. nr 16, poz. 82 ze zm.), wynoszą średnio powyżej 30%.
Z treści ustawy z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (DZ.U. nr 7 poz. 25 ze zm.) wynika, że w ubezpieczeniu społecznym rolnika wyodrębnia się następujące rodzaje ubezpieczeń: wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie oraz emerytalno-rentowe - art. 2 pkt 1 i 2 ustawy. Jak stanowi art. 3 ust. 1 powyższym ubezpieczeniom rolnik może podlegać z mocy ustawy lub na wniosek. Z mocy ustawy ubezpieczeniu wypadkowemu, chorobowemu i macierzyńskiemu oraz ubezpieczeniu emerytalno- rentowemu podlega rolnik, którego gospodarstwo obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego lub dział specjalny – art. 7 ust. 1 pkt 1 oraz art. 16 ust. 1 pkt 1 przedmiotowej ustawy.
Jeżeli chodzi o pojęcie gospodarstwa rolnego w rozumieniu ustawy o podatku rolnym z dnia 15 listopada 1984r. ( Dz.U. nr 136, poz. 969 ze zm.) to pod tym pojęciem należy rozumieć grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nieposiadającej osobowości prawnej – art. 1 w zw. z art. 2 ust. 1 ustawy.
Przesłanki określone w §2 pkt 1 i 2 w/w rozporządzenia muszą być spełnione łącznie.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt przedmiotowej sprawy podnieść należy, że skarżący J.M. z uwagi na to, że jego gospodarstwo obejmuje obszar użytków rolnych poniżej 1 hektara przeliczeniowego nie podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy i tym samym nie spełnia przesłanki określonej w pkt 1 §2 rozporządzenia. Podnoszona przez skarżącego okoliczność dotycząca tego, że podlega on ubezpieczeniu społecznemu rolników dobrowolnie, które to ubezpieczenie jego zdaniem jest ubezpieczeniem wystarczającym dla przyjęcia, że spełnia on przesłankę z pkt 1 § 2 pozostaje w sprawie bez znaczenia. Po pierwsze dlatego, że jak wynika z informacji nadesłanej przez KRUS to nie jest on objęty dobrowolnym rolniczym ubezpieczeniem społecznym. Po wtóre nawet gdyby podlegał takiemu ubezpieczeniu to w sprawie o przyznanie zasiłku w celu złagodzenia skutków suszy nie ma to znaczenia, gdyż jak wykazano powyżej przedmiotową przesłanką objęci są jedynie rolnicy, którzy podlegają ubezpieczeniu z mocy ustawy. Sam fakt powstania szkody, spowodowanej suszą, w rozmiarze powyżej 30% w uprawach rolnych skarżącego bez posiadania przez niego gospodarstwa obejmującego obszar użytków rolnych powyżej 1 hektara przeliczeniowego lub działu specjalnego produkcji rolnej a w konsekwencji nie podleganie z mocy ustawy ubezpieczeniu społecznemu rolników, nie wystarcza aby mógł być mu przyznany wnioskowany zasiłek.
Dlatego też skarga na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr. 153, poz. 1270 ze zm.) podlegała oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło