II SA/Bk 157/06
WyrokWSA w Białymstoku2006-06-01
Skład orzekający: Danuta Tryniszewska-Bytys, Stanisław Prutis, Małgorzata Roleder
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, która do dnia 12 stycznia 2002 r. spełniała warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego (w tym staż pracy), ale nadal była zatrudniona, może zostać uznana za osobę, która "spełniła warunki" do nabycia tego prawa w rozumieniu art. 150a ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przepis art. 150a ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, stanowiący, że prawo do zasiłku przedemerytalnego przysługuje osobie, która do dnia 12 stycznia 2002 r. "spełniła warunki" do jego nabycia, należy interpretować dosłownie. Oznacza to, że osoba ta musiała nie tylko posiadać wymagany staż pracy, ale również być w tym dniu zarejestrowana jako bezrobotna i nie być zatrudniona. Samo spełnienie warunków stażowych w przyszłości, w przypadku hipotetycznego rozwiązania umowy o pracę, nie jest wystarczające do nabycia prawa do zasiłku.Stan faktyczny
Skarżący R. H. złożył wniosek o przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego, który został odrzucony przez organy obu instancji. Powodem odmowy było niespełnienie warunku bycia osobą bezrobotną do dnia 12 stycznia 2002 r., mimo posiadania wymaganego stażu pracy. Skarżący argumentował, że w tym okresie zakład pracy przygotowywał się do zwolnień grupowych i gdyby umowa o pracę została rozwiązana przed wskazanym terminem, spełniłby wszystkie przesłanki. Skarżący podniósł również zarzut naruszenia zasady ochrony praw nabytych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis (spr.),, asesor WSA Małgorzata Roleder, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w dniu 01 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi R. H. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] stycznia 2006 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2006r. nr [...] Wojewoda P. utrzymał w mocy decyzję Starosty B. z dnia [...] grudnia 2005r. nr [...] na mocy której odmówiono R. H. przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego od dnia 9 grudnia 2005r.
W uzasadnieniu organ przedstawił następujący stan sprawy:
W dniu 9 grudnia 2005r. R. H. złożył w Powiatowym Urzędzie Pracy w B. wniosek o przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego. Decyzją z dnia [...] grudnia 2005r. nr [...] organ I instancji na podstawie art. 151 a, art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a, ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ( Dz. U. Nr 99, póz. 1001 z późn. zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówił przyznania R. H. prawa do zasiłku przedemerytalnego od dnia 9 grudnia 2005 r. Organ swoje rozstrzygnięcie uzasadnił tym, że R. H. do dnia 12 stycznia 2002r. nie spełnił warunków do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001r., ponieważ do dnia 12 stycznia 2002 r. nie spełnił określonych w/w ustawą przesłanek do posiadania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku z powodu pozostawania w zatrudnieniu.
W odwołaniu od powyższej decyzji R. H. wniósł o jej uchylenie i przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego. Odwołujący w uzasadnieniu podniósł, że do dnia 12 stycznia 2002 r. spełnił określone w przepisach warunki do uzyskania zasiłku przedemerytalnego, gdyż posiadał udokumentowany okres zatrudnienia wynoszący ponad 35 lat, w tym 15 - letni okres wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w warunkach szczególnych. Ponadto spełnił warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, gdyż już w listopadzie 2001 r. zakład pracy przygotowywał się do zwolnień grupowych w związku ze złożeniem w dniu 26 listopada 2001 r. w Sądzie Gospodarczym w B. wniosku o ogłoszenie upadłości. O zamierzonych zwolnieniach grupowych Powiatowy Urząd Pracy w B. został poinformowany. Sąd Gospodarczy postanowieniem wydanym dnia [...] lutego 2002 r. oddalił jednak wniosek o ogłoszenie upadłości firmy. Dlatego też, umowa o pracę została rozwiązana dopiero po rozpatrzeniu wniosku przez sąd. Z uwagi na powyższe okoliczności, odwołujący podniósł, że posiada nabyte uprzednio prawo do zasiłku przedemerytalnego, albowiem w przypadku ewentualnego rozwiązania umowy o pracę przed dniem 12 stycznia 2002 r. spełniłby wszystkie ustawowe przesłanki do uzyskania zasiłku przedemerytalnego. Zdaniem odwołującego, w sytuacji, gdy ustawodawca posługuje się pojęciem " warunków do spełnienia statusu bezrobotnego " jako kryterium przyznania zasiłku przedemerytalnego, to używa czasu przyszłego do oceny sytuacji prawnej pod względem spełnienia przesłanek do uzyskania statusu bezrobotnego, nie zaś faktycznego posiadania takiego statusu w określonym przedziale czasowym. Nie ma zatem podstaw do pozbawienia go możliwości uzyskania prawa do zasiłku przedemerytalnego w sytuacji, kiedy w dniu 31.12.2001 r. niewątpliwie spełniłby ustawowe kryteria do przyznania statusu bezrobotnego, gdyby już nie pracował.
Organ II instancji zważył co następuje:
R. H. zarejestrował się po raz pierwszy w Powiatowym Urzędzie Pracy B. w dniu 7 maja 2004r. i z tym dniem został uznany za osobę bezrobotną uprawnioną do zasiłku od dnia 15 maja 2004r. na okres nie przekraczający 6 miesięcy. Podczas rejestracji udokumentował okres zatrudnienia wynoszący 35 lat, 4 miesiące i 17 dni. Status osoby bezrobotnej R. H. utracił na swój wniosek od dnia 2 grudnia 2004r. W dniu 23 września 2005r. wnioskodawca ponownie zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w B. i uzyskał status bezrobotnego. Dnia 9 grudnia 2005 r. R. H. złożył wniosek o przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego.
Na podstawie art. 150a. ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, prawo do zasiłku przedemerytalnego na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu -w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001r.- przysługuje osobie, która do dnia 12 stycznia 2002r. spełniła warunki do jego nabycia, z zastrzeżeniem ust. 2. Na podstawie obowiązującego 31 grudnia 2001r. art. 37 lit. j) ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( Dz.U. z 2001r. nr 6, poz. 56 z późn. zm. ) zasiłek przedemerytalny przysługiwał osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania stausu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury, jeżeli:
-posiadała okres uprawniający do zasiłku wynoszący 35 lat dla mężczyzn,
lub
- posiadała okres uprawniający do zasiłku wynoszący 30 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach.
Organ odwoławczy stwierdził, że R. H. nie spełnia warunków do przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego z mocy art. 150a. ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Do dnia 12 stycznia 2002r. odwołujący nie spełnił bowiem podstawowych warunków z art. 37 lit. j ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r. Mianowicie do dnia 12 stycznia 2002 nie spełniał określonych w tejże ustawie warunków do uzyskania statusu bezrobotnego, a tym samym i prawa do zasiłku przysługującego osobom bezrobotnym.
Organ II instancji wyjaśnił przy tym, iż zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c) ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym dnia 31 grudnia 2001r. za bezrobotnego mogła zostać uznana osoba, o której mowa w art. 1 ust. 2 pkt 1 i 2 tejże ustawy, tj. nie zatrudniona i nie wykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującego w danym zawodzie lub służbie, z zastrzeżeniem lit. g) tejże ustawy, nie ucząca się w szkole w systemie dziennym, zarejestrowana we właściwym dla miejsca zamieszkania ( stałego lub czasowego ) powiatowym urzędzie pracy pod warunkiem, że nie nabyła prawa do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej albo po ustaniu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, zaprzestaniu prowadzenia pozarolniczej działalności nie pobierała zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego, świadczenia rehabilitacyjnego, zasiłku chorobowego, macierzyńskiego lub wychowawczego.
Organ odwoławczy wskazał, że R. H. warunków do uzyskania statusu osoby bezrobotnej do dnia 12 stycznia 2002 r. nie spełnił. Z przedłożonych do rozpatrzenia akt sprawy wynika bowiem, iż w okresie 3 kwietnia 1995r. – 31 marca 2002r. był on zatrudniony w przedsiębiorstwie Budowlano - Transportowym "[...]" spółka z o.o. w B. ( dowód: świadectwo pracy z w/w firmy z dnia 30 marca 2002r.). Wobec powyższego organ II instancji stwierdził, że zainteresowany nie spełnił istotnych warunków wynikających z art. 37 lit. j) ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. w całości zaskarżył R. H. Skarżący podniósł, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa i wskazując na powyższe wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi powtórzył argumentację przedstawioną w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd administracyjny został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, Sąd bada jej zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych -Dz. U. Nr 153, poz. 1269 oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270). W przedmiotowej sprawie zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a zarzuty i argumenty skargi nie podważają jej legalności, dlatego też skarga podlegała oddaleniu.
O bezzasadności żądań i argumentacji Skarżącego rozstrzygają mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa materialnego. Zgodnie z przepisem art. 150 lit. a ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, prawo do zasiłku przedemerytalnego albo świadczenia przedemerytalnego na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001r., przysługuje osobie, która do dnia 12 stycznia 2002r. spełniła warunki do jego nabycia z zastrzeżeniem ust. 2 ( dyspozycja przepisu ust. 2 nie dotyczy w żaden sposób niniejszej sprawy). Powołując przepis art. 150 lit. a ust. 1 w/w ustawy Sąd podkreślił sformułowanie "spełniła warunki", aby zwrócić uwagę Skarżącego, iż przepis został sformułowany w trybie dokonanym, a nie w trybie warunkowym, czy w czasie przyszłym, jak chce Skarżący. Na podstawie obowiązującego 31 grudnia 2001r., przepisu art. 37 lit. j ust. 1 ustawy z 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, zasiłek przedemerytalny przysługiwał osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej określony tymi przepisami staż pracy uprawniający do emerytury. Status bezrobotnego posiadała zaś osoba "nie zatrudniona i nie wykonująca innej pracy zarobkowej" ( art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z 14 grudnia 1994r.). A zatem za osobę, która "spełniła warunki" do dnia 12 stycznia 2002r. może być uznana osoba, która mając wymagany przepisem art. 37 lit. j ust. 1 staż pracy, była w tej dacie osobą bezrobotną, mającą prawo do zasiłku. Nie ulega zaś wątpliwości, że w dacie 12 stycznia 2002r. Skarżący był zatrudniony w przedsiębiorstwie budowlano- transportowym "[...]" Spółka z o.o. w B. A zatem skarżący spełniał tylko jeden z warunków do uzyskania zasiłku przedemerytalnego, a mianowicie posiadał wymagany staż pracy.
Błędne jest, zawarte w odwołaniu i skardze, stanowisko Skarżącego, które należy zacytować in extenso. "W dacie podejmowania decyzji o zwolnieniach grupowych w spółce przepisy o zasiłkach przedemerytalnych obowiązywały, a ja spełniałem wszystkie warunki do objęcia takim zasiłkiem w przypadku rozwiązania umowy o pracę. Uważam, że prawo do otrzymania zasiłku przedemerytalnego podlega ochronie jako prawo nabyte, co stanowi jeden z elementów zasady zaufania obywatela do państwa i do stanowionego przezeń prawa, wynikającej z zasady demokratycznego państwa prawnego ( art. 2 Konstytucji). Zasadą ochrony praw nabytych objęte są zarówno prawa nabyte w drodze skonkretyzowanych decyzji przyznających świadczenia, jak i prawa nabyte zgodnie z ustawą - przed zgłoszeniem wniosku o ich przyznanie". Skarżący sam stwierdza, że spełniałby wszystkie warunki do objęcia zasiłkiem przedemerytalnym " w przypadku rozwiązania umowy o pracę". Ponieważ umowa o pracę nie została rozwiązana do dnia 12 stycznia 2002r., skarżący nie może być uznany za osobę, która "spełnia warunki" w rozumieniu art. 150 lit. a ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Stanowiska tego nie zmienia, zaproponowana przez Skarżącego, konstrukcja "praw nabytych zgodnie z ustawą - przed zgłoszeniem wniosku o ich przyznanie", albowiem doktryna prawa i orzecznictwo sądowe nie zna takiej kategorii.
Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i orzekł, jak w sentencji, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło