II SA/Bk 157/12
WyrokWSA w Białymstoku2012-04-26
Skład orzekający: Wojciech Stachurski, Jacek Pruszyński, Urszula Barbara Rymarska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy niewypełnienie części B blankietu zezwolenia na międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy, dotyczącej państwa załadunku i rozładunku, stanowi podstawę do uznania przejazdu za wykonany bez wymaganego zezwolenia i nałożenia kary pieniężnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że niewypełnienie lub nieprawidłowe wypełnienie przez zagraniczny podmiot wykonujący międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy blankietu zezwolenia w części, w której wskazany obowiązek ciąży na tym podmiocie, oznacza "niewypełnienie lub nieprawidłowe wypełnienie blankietu zezwolenia", o którym stanowi art. 28a ust. 2 ustawy o transporcie drogowym. Wobec tego przejazd uznaje się za wykonany bez zezwolenia, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej. Nie ma znaczenia, czy niewypełnienie dotyczy wszystkich danych, czy tylko części z nich.Stan faktyczny
Komendant Placówki Straży Granicznej nałożył na przedsiębiorcę karę pieniężną za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy bez wymaganego zezwolenia. Kontrola wykazała, że kierowca przedstawił blankiet jednokrotnego zezwolenia niewypełniony w części B dotyczącej państwa załadunku i rozładunku. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, wskazując na obowiązek wypełnienia zezwolenia zgodnie z przepisami. Przedsiębiorca zaskarżył decyzję, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędną wykładnię art. 28a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Stachurski, Sędziowie sędzia WSA Jacek Pruszyński (spr.),, sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Protokolant Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi C. "P." w G. na decyzję Komendanta P. Oddziału Straży Granicznej w B. z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy bez wymaganego zezwolenia oddala skargę.
Decyzją z dnia [...].11.2011 r. nr [...] Komendant Placówki Straży Granicznej w K. B. nałożył na przedsiębiorcę C. "P." w G. karę pieniężną w kwocie 10.000 zł za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy bez wymaganego zezwolenia.
W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik strony skarżącej wniósł
o uchylenie powyższej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie
o uchylenie powyższej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 87 ust. 1 ust. 1 ustawy z dnia 06.09.2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r.
Nr 125, poz. 874 ze zm.), powoływanej dalej w skrócie: "u.t.d." oraz art. 7 i 107 § 3 k.p.a.
Komendant Podlaskiego Oddziału Straży Granicznej w B.
decyzją z dnia [...].12.2011 r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. Organ odwoławczy wskazał, że w dniu [...].11.2011 r. na drogowym przejściu granicznym w K. B. w kierunku wyjazdowym
z Rzeczpospolitej Polskiej przeprowadzono kontrolę graniczną pojazdu marki [...]o nr rej. [...]wraz z naczepą o nr rej. [...], którego kierowcą był obywatel B. V. N. Dokonywał on przewozu drogowego rzeczy na rzecz przedsiębiorcy białoruskiego C. "P.". Kierowca do kontroli przedstawił m.in. blankiet jednokrotnego zezwolenia na międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy nr [...]. niewypełniony w części B w zakresie dotyczącym państwa załadunku oraz państwa rozładunku.
Organ odwoławczy wskazał, że stosownie do art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a u.t.d. podczas przejazdu wykonywanego w ramach przewozu drogowego rzeczy kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać do kontroli na żądanie funkcjonariuszy Straży Granicznej, zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 4, dokumenty związane z przewożonym ładunkiem m.in. odpowiednie zezwolenie wymagane
w międzynarodowym transporcie drogowym. Obowiązek wypełnienia przez posiadacza blankietu zezwolenia na międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy na terytorium RP w części B wynika z § 4 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie zezwoleń na międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy oraz drogowy przewóz kabotażowy z dnia 17.09.2010 r. (Dz. U. z 2010 r. Nr 194, poz. 1292). Organ zaznaczył również, że stosownie do art. 28 a ust. 2 u.t.d. w przypadku niewypełnienia lub nieprawidłowego wypełnienia blankietu zezwolenia przejazd uznaje się za wykonywany bez zezwolenia.
Mając powyższe na względzie organ stwierdził, że niezasadne są zarzuty podniesione w odwołaniu odnośnie naruszenia, tj. art. 87 ust. 1 u.t.d. poprzez nieuwzględnienie posiadanego i okazanego zezwolenia oraz art. 7 k.p.a. poprzez niezasadne nieuwzględnienie ważnego zezwolenia, gdyż blankiet zezwolenia okazany do kontroli był niewypełniony w części B. Również za bezzasadny organ odwoławczy uznał zarzut naruszenia art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu przyczyn, dla których nie uznano wyjaśnień kierowcy w zakresie zaistniałego stanu faktycznego. W trakcie odprawy granicznej kierowca nie wnosił żadnych zastrzeżeń i uwag, co potwierdził własnoręcznym podpisem
w protokole kontroli nr [...].
Wobec stwierdzenia, iż kierujący przedmiotowym pojazdem wykonywał międzynarodowy przewóz rzeczy bez wymaganego zezwolenia stosownie do art. 92 ust. 1 u.t.d. oraz poz. nr 2.7 załącznika do tej ustawy prawidłowo nałożono na przedsiębiorcę C. "P." karę pieniężną w kwocie 10.000 zł.
W skardze do sądu administracyjnego strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji zarzucono:
1) naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy,
tj. art. 7 i 8 k.p.a. poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie dla wyjaśnienia sprawy i niepodjęcie kroków zmierzających do ustalenia jakie było państwo załadunku i rozładunku posiadacza zezwolenia nr[...]., a było to możliwe w oparciu o dokumenty kierowcy (paszport i inne dokumenty uprawniające go do przekroczenia granicy RP).
2) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.
art. 28 a ust. 1 u.t.d. polegające na jego błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu, tj. przyjęcie, że niepodanie dwóch informacji części B zezwolenia na przewóz stanowi niewypełnienie lub nieprawidłowe wypełnienie zezwolenia skutkujące uznaniem przejazdu za wykonany bez zezwolenia.
W uzasadnieniu strona skarżąca podniosła, że zgodnie z wykładnią literalną "niewypełnienie blankietu" oznacza całkowite niewypełnienie blankietu zezwolenia, tj. pominięcie wszystkich żądanych w nim informacji. Natomiast zgodnie z ww. wykładnią "nieprawidłowe wypełnienie blankietu" oznacza podanie niewłaściwych, błędnych danych, np. wpisanie błędnej daty wjazdu. Inne rozumienie art. 28a u.t.d., zdaniem pełnomocnika, oznaczałoby niejasność w stosowaniu przepisów zagrożonych tak poważną sankcją.
Strona skarżąca podniosła także, że organy dokonały jedynie kontroli dokumentów związanych z przewozem, a nie wszystkich dokumentów posiadanych przez kierowcę. Zaznaczyła również, że skoro blankiet nie zawiera żadnego pouczenia na temat sposobu jego wypełnienia, to kierowca nie musiał mieć wiedzy
o skutkach jego niewypełnienia, bądź nieprawidłowego wypełnienia. Ponadto pełnomocnik podniósł, że kierowca nie wypełnił przedmiotowych rubryk przez pomyłkę.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Istota powstałego w tej sprawie sporu sprowadza się do stwierdzenia,
czy niewypełnienie w części blankietu zezwolenia na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego, mieści się w pojęciu "niewypełnienia lub nieprawidłowego wypełnienia blankietu zezwolenia", sformułowanym w art. 28a ust. 1 u.t.d., a w konsekwencji skutkuje uznaniem przejazdu za wykonywany bez zezwolenia.
Zdaniem strony skarżącej "niewypełnienie blankietu" oznacza całkowite niewypełnienie blankietu zezwolenia, tj. pominięcie wszystkich żądanych w nim informacji, natomiast "nieprawidłowe wypełnienie blankietu" oznacza podanie niewłaściwych, błędnych danych, np. wpisanie błędnej daty wjazdu. Z kolei organy stwierdziły, że skoro kontrolowany kierowca wykonywał międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy i nie wypełnił blankietu jednokrotnego zezwolenia w części B
w zakresie dotyczącym państwa załadunku oraz państwa rozładunku, to wykonywał on ten przewóz bez wymaganego zezwolenia, co skutkowało koniecznością nałożenia kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł.
Sąd uznał za słuszne stanowisko organów z następujących względów.
Zgodnie z art. 28 ust. 1 u.t.d. wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez zagraniczny podmiot wymaga zezwolenia ministra właściwego do spraw transportu, o ile umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej.
Stosownie do art. 28a ust. 1 u.t.d. zagraniczny podmiot wykonujący międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy jest obowiązany wypełnić blankiet zezwolenia, o którym mowa w art. 28 ust. 1, najpóźniej przed wjazdem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej pojazdu samochodowego, którym przewóz ten jest wykonywany. Należy zatem podkreślić, że podmiot zagraniczny wykonujący międzynarodowy przewóz drogowego ma obowiązek wypełnienia blankietu zezwolenia najpóźniej przed wjazdem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej pojazdu samochodowego. W stanie faktycznym sprawy kierowca został poddany kontroli już na wyjeździe z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
W art. 29b u.t.d. ustawodawca zawarł delegację dla ministra właściwego do spraw transportu do określenia, w drodze rozporządzenia m.in. sposobu wypełniania blankietów zezwoleń, o których mowa w art. 28 ust. 1 i art. 29 ust. 1 (pkt 3) oraz wzorów zezwoleń, o których mowa w art. 28 ust. 1 i art. 29 ust. 1 (pkt 4) - uwzględniając warunki wykorzystania zezwoleń określone w dwustronnych umowach międzynarodowych o wykonywaniu przewozów drogowych oraz zakres niezbędnych danych umieszczonych w zezwoleniach. W oparciu o to umocowanie Minister Infrastruktury wydał rozporządzenie z 17 września 2010 r. w sprawie zezwoleń na międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy oraz drogowy przewóz kabotażowy. W § 4 określa ono, kto wypełnia poszczególne części zezwolenia. I tak według pkt 3) blankiet zezwolenia na międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wypełnia w części B - posiadacz zezwolenia, wpisując nazwę i adres przedsiębiorcy, numer rejestracyjny pojazdu, datę wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, państwo załadunku i rozładunku - w przypadku jazdy z ładunkiem.
Przepis art. 28a w ust. 2 precyzuje, że w przypadku niewypełnienia lub nieprawidłowego wypełnienia blankietu zezwolenia przejazd uznaje się za wykonywany bez zezwolenia.
Analiza powyższych przepisów, w ocenie Sądu, prowadzi do jednoznacznego wniosku, że niewypełnienie lub nieprawidłowe wypełnienie przez zagraniczny podmiot wykonujący międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy blankietu zezwolenia w części, w której wskazany obowiązek ciąży na tym podmiocie oznacza "niewypełnienie lub nieprawidłowe wypełnienie blankietu zezwolenia", o którym stanowi art. 28a w ust. 2 u.t.d. Nie ma przy tym znaczenia, czy niewypełnienie lub nieprawidłowe wypełnienie odnosi się do wszystkich danych ujętych w części B blankietu zezwolenia (tj. nazwy i adresu przedsiębiorcy, numeru rejestracyjnego pojazdu, daty wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, państwa załadunku
i rozładunku), czy też części tych danych. Niewypełnienie nawet jednej z tych rubryk oznacza niewypełnienie blankietu, co należy odpowiednio odnieść do nieprawidłowego wypełnienia. Przepisy nakładając na wskazane podmioty precyzyjnie określone w tym zakresie obowiązki, co do sposobu wypełnienia blankietu zezwolenia, nie dają podstaw do różnicowania sytuacji niewypełnienia tego obowiązku w całości lub w części. W obu przypadkach niewypełniony lub nieprawidłowo wypełniony blankiet zezwolenia oznacza naruszenie wymogów ustawowych, a w konsekwencji uznanie, że przejazd wykonywany jest bez zezwolenia.
W świetle art. 92 ust. 1 u.t.d. kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych. Biorąc pod uwagę wykaz naruszeń określony w załączniku do ustawy uchybienie to sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 10.000 zł (poz. 2.7. załącznika).
Z tych względów, zdaniem Sądu, organy prawidłowo ustaliły, że skarżący wykonywał transport drogowy rzeczy bez posiadania wymaganego zezwolenia. Zachodziły zatem przesłanki do nałożenia kary pieniężnej przewidzianej w ustawie.
Za bezzasadne Sąd uznał zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj.
art. 7 i art. 8 k.p.a. poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie dla wyjaśnienia sprawy i niepodjęcie kroków zmierzających do ustalenia jakie było państwo załadunku i rozładunku posiadacza zezwolenia. W kontrolowanym postępowaniu, organy jednoznacznie ustaliły, że kierowca przedstawił do kontroli niewypełniony w całości blankiet zezwolenia na międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy. Biorąc pod uwagę przytoczone regulacje prawne, powyższe stwierdzenie w pełni uprawniało do zastosowania orzeczonej
w sprawie kary pieniężnej. Ustawodawca sankcjonuje bowiem niewypełnienie lub nieprawidłowe wypełnienia blankietu zezwolenia. W tym kontekście nie miało znaczenia dla podjętego rozstrzygnięcia ustalanie skąd i dokąd jest dokonywany przewóz, wobec braku tych danych w blankiecie zezwolenia.
Ponadto, wbrew zarzutom skargi, należy zaznaczyć, że pouczenie
o obowiązku wypełnienia zezwolenia i o skutkach jego niewypełnienia, znajduje się na odwrocie blankietu, co potwierdza wzór zezwolenia na międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej określony w załączniku nr 1 do rozporządzenia z 17 września 2010 r. Odpowiada mu dokument podany kontroli
w niniejszej sprawie (k. 17 akt adm.). Treść blankietu zezwolenia jest sformułowana w języku polskim, angielskim i rosyjskim, co niewątpliwie umożliwiało skarżącemu jej poznanie. Przy czym na zagranicznym podmiocie wykonującym międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy ciąży obowiązek znajomości przepisów obowiązujących na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i to te przepisy określają wymogi dotyczące tego rodzaju działalności oraz konsekwencje ich niewypełnienia.
Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest zarzutów, które z urzędu należało wziąć pod rozwagę, skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło