II SA/Bk 157/18

PostanowienieWSA w Białymstoku2018-03-21

Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Tomasz Oleksicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej świadczenia wychowawczego skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, a jeśli tak, czy wniosek o zwolnienie od kosztów jest bezprzedmiotowy, oraz czy wniosek o ustanowienie adwokata powinien zostać uwzględniony?
Ratio decidendi
W sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej, do których zalicza się świadczenie wychowawcze, strona skarżąca jest ustawowo zwolniona z ponoszenia kosztów sądowych na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. a PPSA. W związku z tym, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w takiej sprawie jest bezprzedmiotowy i podlega umorzeniu. Jednocześnie, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata powinno zostać przyznane.
Stan faktyczny
N M złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł dotyczącą świadczenia wychowawczego. Wniosła również o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, wskazując na niskie dochody (alimenty) i wysokie wydatki związane z utrzymaniem czteroosobowej rodziny oraz brak majątku. Sąd rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
1. umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi N M na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł z dnia [..] stycznia 2018 r. Nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego p o s t a n a w i a 1. umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. N M wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata (k. 2) podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z trójką niepełnoletnich dzieci. Źródło miesięcznego utrzymania skarżącej stanowią alimenty na dwójkę dzieci w łącznej wysokości 1.000 zł. Wykazane wydatki stałe to: czynsz za mieszkanie, media i opał, w łącznej wysokości 800 zł. Wnioskodawczyni nie posiada majątku, w tym: zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych. N M wraz z dziećmi zajmuje wynajmowane mieszkanie (k. 9 - 10). Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 239 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), strona skarżąca działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Niniejsza sprawa dotyczy świadczenia wychowawczego. W konsekwencji skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych i nie musi uiszczać tych kosztów w sprawie niniejszej z mocy samej ustawy. Postępowanie zatem w tym zakresie jest bezprzedmiotowe i zasadnym jest jego umorzenie (vide postanowienie NSA z dnia 14 czerwca 2013 r. sygn. akt I OZ 482/13 publ. www.cbois.nsa.gov.pl). Dlatego też, na podstawie art. 249 a w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 239 § 1 pkt 1 lit. a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w punkcie I sentencji. Z uwagi na powyższe wniosek złożony przez N M podlegał rozpoznaniu w części przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W rozpatrywanym przypadku N M dowiodła, iż nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia adwokata. W złożonym oświadczeniu wnioskodawczyni wykazała, iż wysokość miesięcznego dochodu czteroosobowej rodziny to 1.000 zł (alimenty). Wykazane wydatki miesięczne skarżącej wynoszą łącznie około 800 zł (czynsz za mieszkanie, media i opał), podkreślenia wymaga jednak, iż opłaty te nie obejmują kosztów zakupu żywności i środków czystości. N M nie posiada majątku, wraz z dziećmi zajmuje wynajmowane mieszkanie. W tej sytuacji biorąc pod uwagę przede wszystkim, iż jedynym źródłem dochodu rodziny skarżącej są alimenty oraz mając na uwadze ich wysokość, to należy zatem stwierdzić, iż N M nie jest w stanie zgromadzić dostatecznej ilości środków finansowych do równoczesnego zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych oraz pokrycia kosztów ustanowienia adwokata w sprawie niniejszej. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło