II SA/Bk 159/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), Sędziowie asesor WSA Jacek Pruszyński,, sędzia NSA Stanisław Prutis, Protokolant Beata Rusiecka, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi H. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku pielęgnacyjnego oddala skargę Decyzją z dnia [...].01.2008r. o nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy decyzję Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. z dnia [...].11.2007r. w przedmiocie odmowy przyznania H. K. zaległego zasiłku pielęgnacyjnego za okres od 12.10.2004r. do 31.05.2007r. Stan faktyczny sprawy przedstawiał się następująco: W dniu [...].09.2004r. Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B. wydał orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, w którym określił u H. K. znaczny stopień niepełnosprawności. W dniu [...].06.2007r. H. K. wystąpił z wnioskiem o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego, dołączając w/w orzeczenie. Kierownik MOPS w S. decyzją z dnia [...].07.2007r. przyznał H. K. zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153 zł miesięcznie, poczynając od dnia 1.06.2007r. – na stałe. Następnie H. K. złożył w dniu [...].10.2007r. wniosek o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego za okres wcześniejszy tj. od 12.10.2004r. do 31.05.2007r. Organ I instancji powołując się m.in. na treść art. 16, 24, 48 ustawy z dnia 28.11.2003r. o świadczeniach rodzinnych wydał decyzję odmowną. W odwołaniu od tej decyzji H. K. stwierdził, że po otrzymaniu orzeczenia o niepełnosprawności, nie wiedział o potrzebie złożenia wniosku w celu otrzymania zasiłku pielęgnacyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, wyjaśniło H. K. (w motywach decyzji) zasady przyznawania zasiłku pielęgnacyjnego, w powołaniu się na przepisy te kwestie regulujące. SKO wskazało w szczególności przepis art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, z którego wynika, że prawo do zasiłku pielęgnacyjnego ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek o jego przyznanie. Skoro H. K. złożył taki wniosek wraz z dokumentacją w dniu [...].06.2007r., to zasiłek został mu przyznany od dnia 1.06.2007r., a za okres wcześniejszy świadczenie mu nie przysługuje. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem H. K. wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Przyznał, że nie był świadomy tego, iż w celu otrzymania zasiłku pielęgnacyjnego powinien złożyć wniosek do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. Uważał, że taki wniosek w jego imieniu powinien "napisać Urząd Powiatowy", bo dobrze wiedział o jego niepełnosprawności. Wniósł o przychylne załatwienie odwołania. W odpowiedzi na skargę SKO w B. wnioskowało o jej oddalenie. Podtrzymując dotychczasową argumentację SKO zwróciło uwagę na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23.10.2007r. (sygn. akt P 28/07), który uznał niekonstytucyjność art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, jednakże zdaniem Kolegium, wyrok ten nie znajduje zastosowania do stanu faktycznego niniejszej sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny właściwy jest do kontroli decyzji administracyjnych tylko w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi może nastąpić w przypadku naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego lub istotnych wad postępowania administracyjnego. W rozpoznawanej sprawie Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa, a zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśniło Skarżącemu w sposób drobiazgowy zarówno cel, jak i terminy przyznawania zasiłków pielęgnacyjnych. Kwestię sporna stanowiła w sprawie niniejszej data początkowa, od której Skarżący był uprawniony do pobierania zasiłku pielęgnacyjnego. Art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 28.11.2003r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2006r. nr 139, poz. 992 ze zm.) stanowi, że "prawo świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami...". Nie ulega wątpliwości, że Skarżący złożył wniosek w dniu [...].06.2007r. pomimo, że orzeczenie o niepełnosprawności zostało wydane z datą [...].09.2004r. Zgodnie z przepisem ustawy, przyznanie zasiłku nie mogło nastąpić wcześniej, niż od dnia 1.06.2007r.. Ani Sąd, ani też organy administracji nie mogą orzekać dowolnie, niezgodnie z przepisem prawnym. Wbrew twierdzeniom Skarżącego "Urząd Powiatowy" nie miał obowiązku występowania z urzędu o przyznanie mu zasiłku pielęgnacyjnego, natomiast niewiedza Skarżącego nie mogła stanowić przesłanki do uwzględnienia wniosku w świetle obowiązującego prawa tj. art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Stanowiska zajętego przez organy nie zmienia okoliczność wydania wyroku przez Trybunał Konstytucyjny z dnia 23.10.2007r. (sygn. akt P 28/07) w brzmieniu następującym: "Art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim stanowi, że w wypadku wniosku o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 lat, legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, uzyskanym w wyniku rozpoznania przez wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności jej odwołania od orzeczenia powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 69 Konstytucji RP". Powyższy wyrok nie spowodował wyeliminowania z obrotu prawnego w ogólności przepisu art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Dotyczy on bowiem, jak słusznie podkreśla SKO w odpowiedzi na skargę, odmiennej sytuacji, niż zaistniała w sprawie niniejszej. Niekonstytucyjność przepisu może wystąpić wówczas, gdy wskutek toczącego się długotrwałego postępowania przed organami do spraw orzekania o niepełnosprawności, uniemożliwia się osobie złożenie wniosku o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego zanim zapadnie końcowe orzeczenie o niepełnosprawności. Tymczasem H. K. uzyskał orzeczenie o niepełnosprawności już w 2004r., zaś wniosek o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego złożył prawie 3 lata później, nie napotykając w tym czasie żadnych przeszkód prawnych, które uniemożliwiłyby mu wcześniejsze wystąpienie z takim wnioskiem. Mając na względzie powyższe okoliczności i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądem administracyjnym (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji.