II SA/Bk 159/08
PostanowienieWSA w Białymstoku2008-08-28
Skład orzekający: Referendarz sądowy Tomasz Oleksicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, gdy ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewiduje ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych w danej kategorii spraw?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, gdy ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 239 pkt 1 lit. a) przewiduje ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych dla spraw dotyczących pomocy i opieki społecznej, takich jak odmowa przyznania zasiłku pielęgnacyjnego. W takiej sytuacji postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu. Natomiast prawo pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika może zostać przyznane, jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, biorąc pod uwagę jej dochody i majątek.Stan faktyczny
H. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika do sporządzenia skargi kasacyjnej od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającej przyznania zasiłku pielęgnacyjnego. Wnioskodawca wykazał niskie dochody i posiadanie majątku w postaci domu i nieruchomości rolnej oddanej w użytkowanie. Sąd wezwał do uzupełnienia informacji o dochodach z nieruchomości rolnej i innych. Po otrzymaniu odpowiedzi, sąd umorzył postępowanie w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych ze względu na ustawowe zwolnienie, a przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, uznając, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania.Rozstrzygnięcie
1. umorzył postępowanie w części dotyczącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznał prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Referendarz sądowy Tomasz Oleksicki po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika do sporządzenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi H. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] stycznia 2008 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku pielęgnacyjnego postanawia 1. umorzyć postępowanie w części dotyczącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.
H. K. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika do sporządzenia skargi kasacyjnej (k. 29 i k. 39). Wnioskodawca pozostaje sam w gospodarstwie domowym, nie posiada zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych. W skład majątku skarżącego wchodzi dom usytuowany w miejscowości S. oraz nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha. Źródło miesięcznego utrzymania H. K. stanowi łączna kwota 1329,64 zł, w tym emerytura – 1176,64 zł oraz zasiłek [...] – 153 zł. W uzasadnieniu wnioskodawca podkreślił, iż wymaga stałego leczenia oraz, że w okresie od [...] września 2004 r. do [...] maja 2007 r. nie pobierał zasiłku pielęgnacyjnego (k. 39 - 40).
Pismem z dnia [...] sierpnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Białymstoku wezwał H. K. do złożenia oświadczenia, w którym należało wskazać: tytuł prawny do zajmowanego mieszkania przy ul. W. [...] w S. (np. własność, najem, użyczenie itp.), przy czym należało wskazać jego powierzchnię w m²; czy skarżący osiąga dochód z tytułu posiadania nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha (np. z prowadzonej rolniczej działalności produkcyjnej); rodzaj prowadzonej przez wnioskodawcę działalności rolniczej przy czym należało podać stan inwentarza żywego oraz posiadane maszyny rolnicze; czy na określoną we wniosku nieruchomość rolną skarżący otrzymał w roku bieżącym dopłaty z Unii Europejskiej - należało określić w jakiej wysokości i kiedy. Dodatkowo wnioskodawca został zobowiązany do nadesłania: zaświadczenia o wysokości miesięcznego dochodu uzyskiwanego z tytułu sprzedaży mleka (lub faktury) oraz faktury ze sprzedaży innych płodów rolnych za okres trzech ostatnich miesięcy
(k. 42).
W odpowiedzi na powyższe wezwanie H. K. oświadczył,
iż nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha została oddana w użytkowanie. Wnioskodawca nie posiada maszyn rolniczych i zwierząt hodowlanych, nie składał wniosku o przyznanie dopłat z U.E. Skarżący czasowo przebywa u córki
w S. H. K. podkreślił, iż opłaca podatek od posiadanych nieruchomości (k. 44). Do akt sprawy skarżący dołączył: wypis z orzeczenia Obwodowej Komisji Lekarskiej do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia nr [...]
w B. z dnia [...] stycznia 1997 r. (k. 46); decyzję Urzędu Miejskiego
w S. z dnia [...] lutego 2008 r. w sprawie ustalenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego za 2008 r. (k. 47-48).
Ad. 1) Na wstępie należy odnieść się do wniosku H. K. w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych.
Zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy
i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych.
Niniejsza sprawa dotyczy odmowy przyznania zasiłku pielęgnacyjnego, należy zatem do kategorii spraw wymienionych w powołanym przepisie.
W związku z tym, iż skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy.
Postępowanie wszczęte tym wnioskiem na podstawie art. 161 § 1 pkt 3
w zw. z art. 239 pkt 1 lit. a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podlega umorzeniu, o czym orzeczono jak w sentencji.
Ad. 2) Z uwagi na powyższe wniosek złożony przez H. K. podlegał rozpoznaniu w części przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika do sporządzenia skargi kasacyjnej.
Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W rozpatrywanym przypadku H. K. dowiódł, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego – ustanowienia adwokata, bez uszczerbku utrzymania koniecznego.
Należy bowiem stwierdzić, iż w złożonym oświadczeniu H. K. wykazał, iż źródłem jego miesięcznego utrzymania pozostaje łączna kwota
1329,64 zł uzyskiwana z tytułu emerytury i zasiłku pielęgnacyjnego. Majątek wnioskodawcy stanowi dom usytuowany w miejscowości S. oraz nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha - oddana w użytkowanie. Skarżący nie posiada zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych, obecnie przebywa
u córki w S.
Powyższe okoliczności, a w szczególności wysokość dochodu wnioskodawcy w zestawieniu z wykazanym majątkiem, brakiem oszczędności oraz złym stanem zdrowia pozwalają na stwierdzenie, iż H. K. nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia adwokata w sprawie niniejszej.
Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3
w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło