II SA/Bk 159/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński, Sędziowie asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska (spr.), sędzia WSA Małgorzata Roleder, po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 kwietnia 2019 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. B. na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oddala skargę Decyzją z dnia [...] października 2018 r. nr [...] Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił W. B. potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Decyzja została doręczona W. B. w dniu [...] listopada 2018 r. (k. 18 akt adm.). W dniu [...] listopada 2018 r. (data nadania w urzędzie pocztowym widniejąca na kopercie, k. 22 akt adm.), strona złożyła pismo datowane na dzień [...] listopada 2018 r. zatytułowane "Prośba o ponowne rozpatrzenie sprawy". Pismo zawiera wyjaśnienie w jaki sposób i w jakich datach strona uczestniczyła w działalności opozycyjnej. W piśmie wskazano na trudną sytuację zdrowotną i finansową oraz sformułowano prośbę o "jakąkolwiek pomoc finansową". Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, orzekając na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: K.p.a.), stwierdził uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wyjaśnił, że w decyzji z dnia [...] października 2018 r. pouczono stronę o prawie złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w trybie art. 127 § 3 K.p.a. i wskazano sposób złożenia takiego wniosku. Decyzję doręczono w dniu [...] listopada 2018 r., co wynika z dokumentu wygenerowanego z systemu informatycznego Poczty Polskiej czyli tzw. operatora wyznaczonego. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy strona nadała w dniu [...] listopada 2018 r., a więc z uchybienie terminu 14-dniowego. We wniosku nie sformułowano prośby o przywrócenie terminu do jego złożenia. Dlatego orzeczono na podstawie art. 134 K.p.a. o uchybieniu terminu do złożenia tego środka zaskarżenia. Skargę na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych złożył do sądu administracyjnego W. B. W skardze przedstawił obszernie w jaki sposób w latach 1970 -1981 brał udział w działalności opozycyjnej przeciwko władzy komunistycznej, w jaki sposób po roku 1981 "walczył" z władzą komunistyczną oraz jakich organizacji był i jest członkiem. Wyjaśnił, że w 2007 r. przeprowadził się do województwa p., bowiem jest to miejsce urodzenia jego żony. Znajdują się wraz z żoną w trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej. Sformułował prośbę "o jakiekolwiek zadośćuczynienie". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga podlega oddaleniu, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Zgodnie z art. 134 K.p.a., organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Stosownie do treści art. 127 § 3 K.p.a., do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Dla wniosku tego obowiązuje termin 14-dniowy. Treść art. 134 K.p.a. nakazuje przyjąć, że organ obowiązany jest wydać postanowienie stwierdzające uchybienie terminu w każdym przypadku, gdy ustali, że odwołanie (wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy) zostało wniesione z przekroczeniem terminu. Nie jest to zatem uprawnienie organu ale obowiązek. Oprócz bowiem sprawdzenia, czy środek zaskarżenia spełnia warunki formalne, a więc czy został podpisany, należy ustalić, czy został wniesiony w ustawowym terminie od daty doręczenia decyzji organu pierwszej instancji. Poza jakąkolwiek oceną organu pozostają w takiej sytuacji okoliczności, z powodu których doszło do uchybienia terminu do wniesienia środka zaskarżenia. Organ nie może ich poszukiwać z urzędu, jeśli strona na takie okoliczności nie wskazuje i nie wnosi o przywrócenie terminu. Szerzej ujmując zagadnienie orzekania na podstawie art. 134 K.p.a. należy wyjaśnić, że stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) powinno mieć miejsce, jeśli ziszczą się następujące okoliczności: strona została prawidłowo pouczona o prawie, terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia; rozstrzygnięcie zawierające takie prawidłowe pouczenie zostało stronie prawidłowo doręczone; strona spóźni się z wniesieniem środka zaskarżenia, przy czym długość (ilość dni) spóźnienia nie ma znaczenia dla oceny uchybienia terminu; strona wraz ze spóźnionym środkiem zaskarżenia nie wniesie o przywrócenie terminu, jak też z okoliczności wskazanych w środku zaskarżenia nie wynika taka prośba. Zdaniem sądu, wszystkie powyższe okoliczności uzasadniające wydanie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu wystąpiły w sprawie niniejszej. Ustalenia organu w tym zakresie są prawidłowe, a wydane postanowienie zgodne z prawem. Z akt administracyjnych bezsprzecznie wynika, że skarżącemu doręczono decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w dniu [...] listopada 2018 r. Świadczy o tym wydruk z systemu elektronicznego Poczty Polskiej zawierający wyraźny, czytelny podpis skarżącego złożony przez niego w ww. dacie. Nie ulega zatem wątpliwości, że doszło do skutecznego osobistego doręczenia skarżącemu decyzji pierwszoinstancyjnej z dnia [...] października 2018 r. Doręczona w ten sposób decyzja zawierała pouczenie o prawie wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, ze wskazaniem czternastodniowego terminu oraz sposobu wniesienia (do Szefa Urzędu). Także pouczono skarżącego, że może zrezygnować z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i wystąpić od razu ze skargą do Sądu w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji. Z tej możliwości skarżący nie skorzystał i brak jest podstaw, aby potraktować pismo z dnia [...] listopada 2018 r. jako skargę do sądu administracyjnego. Jest ono zatytułowane "Prośba o ponowne rozpatrzenie sprawy" i jest adresowane do Szefa Urzędu. Doręczenie decyzji pierwszoinstancyjnej, które miało miejsce 2 listopada 2018 r. oznaczało, że skarżący najpóźniej [...] listopada 2018 r. (piątek) mógł złożyć wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Uczynił to w dniu [...] listopada 2018 r. i wniosek ten nie zawiera wskazania na okoliczności, z których wynikałyby powody spóźnienia. Także skarżący nie zakwestionował prawidłowości doręczenia decyzji w dniu [...] listopada 2018 r. Należy zatem przyjąć, że doręczenie w dniu [...] listopada 2018 r. było skuteczne. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy brak jest argumentów czy uwag do doręczenia decyzji pierwszoinstancyjnej oraz do terminu jej zaskarżenia i jego upływu. Stąd też wniosek o przywrócenie terminu jako niezłożony, nie mógł zostać rozpoznany przed wydaniem postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia środka zaskarżenia. Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych prawidłowo wydał na podstawie art. 134 K.p.a. postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu i postanowienie to, w okolicznościach sprawy niniejszej, nie narusza prawa. Sąd wyjaśnia, że trudna sytuacja materialna skarżącego, której ani organ, ani Sąd nie podważają, nie może w okolicznościach tej konkretnej sprawy spowodować przyjęcia (wbrew danym wynikającym ze znajdujących się aktach dokumentów), że skarżący nie spóźnił się ze złożeniem wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Z wyżej wskazanych względów, oceniając zaskarżone postanowienie jako prawidłowe i nienaruszające prawa, sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.).