II SA/Bk 16/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.),, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 marca 2007 r. sprawy ze skargi G. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] października 2006 r., nr [...] w przedmiocie środowiskowego uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę W wyniku rozpoznania wniosku C. D. i M. M., decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. Nr [...] Burmistrz W. określił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na stworzeniu zakładu demontażu odpadów elektronicznych i elektrycznych oraz punktu ich zbiórki i magazynowania na działkach o nr ew. [...] i [...] przy ul. S. w W. W uzasadnieniu decyzji podkreślił, że inwestycja wykonana i eksploatowana zgodnie z przepisami prawa oraz przy uwzględnieniu warunków podanych w sentencji niniejszej decyzji oraz ustaleń zawartych w raporcie o oddziaływaniu na środowisko nie będzie stanowić zagrożenia dla środowiska i zdrowia ludzi. Podkreślił, że ze sporządzonego przez dr inż. L. M. raportu wynika, iż po uwzględnieniu rozwiązań minimalizujących, mających na celu ograniczenie negatywnych oddziaływań przedsięwzięcia na środowisko, planowana inwestycja nie będzie pogarszać stanu środowiska przyrodniczego i oddziaływać negatywnie na zdrowie człowieka w rozumieniu spełniania obowiązujących norm. W związku z powyższym, zdaniem organu protest okolicznych mieszkańców przeciwko realizacji planowanej inwestycji nie ma uzasadnienia w zebranym materiale dowodowym. Końcowo organ, po przeanalizowaniu kompletu dokumentów pod względem wpływu przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko, rozpatrzeniu uwag i wniosków od społeczeństwa, biorąc pod uwagę zgodność przedmiotowego zamierzenia z obowiązującymi przepisami oraz przewidziane rozwiązania chroniące środowisko oraz uwzględnieniu uwag organów uzgadniających stwierdził, że przy zastosowaniu się do warunków niniejszej decyzji oraz ustaleń raportu o oddziaływaniu na środowisko spełnione będą wymagania z zakresu ochrony środowiska. Punkt zbiórki i demontażu odpadów sprzętu elektrycznego i elektronicznego przyczyni się do zmniejszenia oddziaływania tych odpadów na środowisko naturalne oraz zapewni odpowiedni poziom odzysku i unieszkodliwiania. Z powyższą decyzją nie zgodzili się okoliczni mieszkańcy planowanej inwestycji w osobach K. M., A. D., J. Dz., S. D., S. S., M. S., K. N., J. R., J. W., A. P., G. K., A. L., E. I., B. P. –P., J. D. którzy złożyli odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. Skarżonej decyzji zarzucili niewłaściwe zastosowanie szeregu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, art. 8, art. 7 w zw. z art. 77, art. 89 §2, art. 75§1 w zw. z art. 85, art.80, art. 84§1, art. 107§3. Zarzucili również naruszenie prawa materialnego w postaci art. 47 pkt. 1 lit. a, art. 52, art. 73 ust. 3 ustawy Prawo ochrony środowiska, art. 4 ustawy o ochronie przyrody oraz art. 54 ust. 1 pkt 7-9 ustawy Prawo wodne. Wskazując na powyższe zarzuty Skarżący wnieśli o uchylenia zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy bądź umorzenie postępowania w I instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżone decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji bądź o uznanie, że decyzja jest nieważna z mocy prawa (art. 11 ustawy Prawo ochrony środowiska). Część ze skarżących kwestionowała również pominięcie ich udziału w postępowaniu poprzez nie przyznanie im statusu strony postępowania. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] października 2006 r. Nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że podniesione w odwołaniu zarzuty są niezasadne. Zaznaczył przy tym, że część zarzutów postawionych w odwołaniu nie dotyczy tylko kwestionowanej decyzji, ale również postanowień uzgodnieniowych organów administracji biorących udział w prowadzonym postępowaniu, w tym też zarzutów związanych z kwestią lokalizacji planowanej inwestycji. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego pominięcia części osób jako stron postępowania zaznaczył, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia jest decyzją z zakresu ochrony środowiska zaś postępowanie zmierzające do jej wydania jest prowadzone z udziałem społeczeństwa. Z załączonej do akt sprawy mapy ewidencyjnej wynika obszar miejsca realizacji przedsięwzięcia jak również obszar jego oddziaływania, z którego wynika, że krąg stron, przy zastosowaniu art. 49 kpa nie został przez organ I instancji w żaden sposób zawężony, a zatem powyższego zarzutu nie można uznać za trafny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie zgodziło się również z zarzutem, jakoby organ I instancji nie dokonał żadnej analizy i oceny bezpośredniego i pośredniego wpływu planowanego przedsięwzięcia na środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi. W sprawie miały miejsce uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia z organem ochrony środowiska i Państwowym Wojewódzkim Inspektorem Sanitarnym. Jednocześnie podkreślił, że uzgodnienie oznacza najsilniejszą formę współdziałania, polegającą na konieczności uzyskania "zgody" organu współdziałającego na powzięcie rozstrzygnięcia określonej treści. Stanowisko wyrażone przez organ współdziałający jest wówczas wiążące dla organu wydającego rozstrzygnięcie w sprawie a brak zgody stanowi przeszkodę do wydania decyzji pozytywnej – uchwała 5 sędziów NSA z 15.02.1999 r. OPK 14/98, ONSA 1999/3/80. Zaznaczył, że postanowienia obu organów uzgadniających zostały wydane z uwzględnieniem zakresu ich działania, zaś Kolegium – jako organ wyższego stopnia wyłącznie w stosunku do organu wydającego zaskarżoną decyzję – nie posiada kompetencji ich kwestionowania i oceny w ramach niniejszego postępowania odwoławczego, lecz - identycznie jak organ I instancji – jest bezwzględnie związane podjętymi rozstrzygnięciami. Powołał się na stanowisko NSA, który w jednym z wyroków stwierdził, iż zakresem postanowienia organów sanitarnych nie może być objęta kwestia lokalizacji danej inwestycji, ale jedynie wskazanie wymogów i warunków niezbędnych do zminimalizowania niekorzystnego oddziaływania inwestycji na środowisko oraz zdrowie ludzi do granic nieprzekraczających dopuszczalnych norm – wyrok NSA z 5.01.2001 r. IV SA 2226/98. Organ nie podzielił także zarzutu naruszenia art. 84§1 i 89§2 kpa. W sprawie nie było obowiązku powołania biegłego, zaś przeprowadzenie rozprawy administracyjnej zgodnie z art. 32 ust. 1 pkt. 2 ustawy ma charakter fakultatywny. Postępowanie wyjaśniające nie zawsze musi być prowadzone w formie rozprawy. Stwierdził, że z uwagi na sprzeciw kierowany przeciwko samej lokalizacji (usytuowania) a nie przeciwko środowiskowym uwarunkowaniom – stanowią one realizację prawa składania uwag i wniosków w postępowaniu prowadzonym z udziałem społeczeństwa w rozumieniu art. 31 ustawy. Jednocześnie redakcja przepisu art. 89§2 kpa nasuwa pewne wątpliwości interpretacyjne ze względu na to, że przesłanka pierwotna (uzgodnienie interesów stron) jest połączona z drugą (wyjaśnienie sprawy przy udziale świadków lub biegłych) spójnikiem "oraz". Wynikałoby z tego, że rozprawę organ musi przeprowadzić gdy obie przesłanki wystąpią łącznie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie podzieliło również zarzutów kierowanych wobec raportu o oddziaływaniu na środowisko. Zdaniem organu raport z kwietnia 2006 r. spełnia wszystkie wymagania określone zakresem art. 52 ustawy, co czyni bezzasadnymi zarzuty naruszenia norm procesowych wskazanych przez skarżących. Podkreślił, że raport zawiera wymagane opisy, analizy, oceny i uzasadnienia. Na powyższą decyzję G. K., reprezentowana przez pełnomocnika, złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie prawa w postaci: - błędnej wykładni art. 89§2 kpa poprzez uznanie, iż rozprawa w toku postępowania administracyjnego powinna być przeprowadzona, gdy nastąpi konieczność uzgodnienia interesów stron, a przy tym sprawa jest wyjaśniana przy udziale świadków i biegłych, podczas gdy konieczność uzgodnienia interesów stron jest samodzielną, autonomiczną przesłanką uzasadniającą przeprowadzenie rozprawy a w konsekwencji błędne przyjęcie, iż nie przeprowadzenie rozprawy w niniejszej sprawie nie naruszało art. 89 § 2 kpa, - art. 107§3 kpa wskutek lakonicznego uzasadnienia przedmiotowej decyzji, - art. 7 w zw. z art. 77 kpa wskutek nie zebrania i nie rozpatrzenia całego materiału dowodowego i błędnego ustalenia, że właściciele działek od nr [...] do nr [...] nie muszą być stronami w sprawie, a teren oznaczony na mapie linią przerywaną to teren oddziaływania inwestycji, a nie teren inwestycji, - art. 7 w zw. z art. 28 kpa poprzez nie wskazanie okoliczności uzasadniających odmowę uznania części ze skarżących za strony, - art. 8 kpa poprzez dokonanie niewłaściwej i niekorzystnej dla strony interpretacji art. 89 § 2 kpa, - art. 48 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska poprzez uznanie, iż treść aprobującego stanowiska wyrażonego przez organ współdziałający jest wiążący w sprawie. Powołując się na powyższe naruszenia Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji ewentualnie o stwierdzenie jej nieważności oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zarzuty skargi sprowadzają się do stwierdzenia naruszenia przez organy orzekające przepisów postępowania administracyjnego. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia jest wydawania w oparciu o przepisy ustawy z dnia 27.04.2001r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U. z 2006r. nr 129, poz. 902). Unormowania tej ustawy zawierają oprócz przepisów materialnych, także przepisy procesowe, a w niektórych kwestiach odsyłają do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 i art. 28 kpa skarżąca upatruje w tym, że SKO nie zebrało i nie rozpatrzyło całego materiału dowodowego przyjmując błędnie zawężony krąg stron postępowania. Sąd nie podziela tego zarzutu, zważywszy na analizę przebiegu postępowania. Zgodnie z art. 53 ustawy Prawo ochrony środowiska organ I instancji zapewnił możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu poprzez dokonanie publicznego obwieszczenia o możliwości zapoznania się z decyzją i dokumentacją dotyczącą środowiska i jego ochrony. Głównym dokumentem był sporządzony "Raport oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na magazynowaniu, zbiórce i demontażu odpadów sprzętu elektrycznego i elektronicznego na działkach o nr [...] i [...]". Udział szerokiego gremium został zapewniony poprzez zastosowanie przez organ I instancji przepisów art. 49 kpa w związku z art. 46a ust. 5 i art. 32 ustawy Prawo ochrony środowiska. Stąd też pojawił się protest mieszkańców z dnia [...].02.2006r. Niezależnie od powyższego o toczącym się postępowaniu powinny być powiadomione osoby posiadające interes prawny, które z mocy art. 28 kpa posiadają przymiot stron postępowania. O kręgu podmiotów zainteresowanych bezpośrednio postępowaniem decyduje zasięg oddziaływania przyszłej inwestycji na środowisko. Obowiązkiem organu jest więc ustalenie, w oparciu o raport oddziaływania inwestycji na środowisko, kto jest stroną postępowania. W sprawie niniejszej organ ustalił na podstawie raportu, że oddziaływanie inwestycji na środowisko zamknie się w granicach działek inwestora o nr [...] i [...] (obszar oznaczony na załączniku graficznym linią przerywaną A-J). Przyjmując takie założenie organ (przyznać należy) nie był konsekwentny w swoim postępowaniu, gdyż uznał formalnie za strony właścicieli działek graniczących z terenem inwestycji od północy i wschodu (działki o nr: [...], [...], [...], [...], [...],[...]), zaś pominął właścicieli działek graniczących od południa przez ulicę z terenem inwestycji, o nr [...]. Jednakże właściciele działek od nr [...]do [...] de facto nie zostali pozbawieni możliwości działania, albowiem złożyli odwołanie z dnia [...].07.2006r. od decyzji pierwszoinstancyjnej, zaś odwołanie to zostało przyjęte i rozpatrzone przez SKO (jedynie skargę do Sądu wywiodła jedna osoba – G.K.). Zatem zarzut naruszenia art. 28 kpa nie jest w ocenie Sądu słuszny tym bardziej, że żaden z właścicieli działek o nr [...]nie wniósł skargi do sądu. Trudno zgodzić się z zarzutem skargi dotyczącym naruszenia przepisu art. 89 § 2 kpa mówiącym o powinności przeprowadzenia rozprawy administracyjnej, m.in. "gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron". O możliwości przeprowadzenia rozprawy stanowi też art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska. Należy zwrócić uwagę, że w obydwu przepisach zawarte jest sformułowanie o fakultatywności przeprowadzenia rozprawy. Zatem organ prowadzący postępowanie ocenia, czy przeprowadzenia rozprawy administracyjnej jest potrzebne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wypowiedziało się na ten temat w sposób logiczny i wyczerpujący podkreślając, że pisma kierowane do organu wyrażały sprzeciw co do samej lokalizacji inwestycji, nie zawierając konkretnych argumentów oddziaływania jej na środowisko. Stąd też słusznie przyjęto, iż nie wystąpiły na tym etapie postępowania takie przesłanki, które świadczyłyby o potrzebie zawarcia konsensusu między organem a stronami postępowania. Należy zwrócić uwagę, że o lokalizacji inwestycji przesądza dopiero decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (bądź plan miejscowy), nie zaś zaskarżona decyzja. Ocena wpływu planowanego przedsięwzięcia na środowisko została dokonana w raporcie sporządzonym przez fachowca z dziedziny ochrony środowiska – dr inż. L. M. z listy biegłych Wojewody P.. Nadto, zanim zapadła skarżona decyzja, dokonano uzgodnień z Państwowym Wojewódzkim Inspektorem Sanitarnym w B. (postanowieniem z dnia [...].06.2006r.) oraz z Wojewodą P. (postanowienie z [...].05.2006r.), a więc z organami kompetentnymi do wyrażania opinii w rzeczonej sprawie. W aspekcie art. 48 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska, uzgodnienia podjęte przez w/w organy są niezbędne do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Wbrew zarzutowi skargi nie oznacza to, że organy uzgadniające zobligowały organ w niniejszej sprawie do wydania zaskarżonej decyzji pozytywnej dla przyszłego inwestora. Całość postępowania dowodowego, w tym treść raportu oddziaływania na środowisko, przesądziła o wydaniu decyzji, a nie tylko postanowienia organów uzgadniających. Skarżąca, negując decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, nie zawarła w skardze żadnych zarzutów merytorycznych w zakresie ewentualnego negatywnego oddziaływania przyszłej inwestycji na środowisko, zaś ogólnikowe uwagi nie zostały poparte dowodami (choćby zaprezentowaniem opinii biegłego z zakresu ochrony środowiska, przeciwstawną do istniejącego raportu). Sąd nie zgadza się z zarzutem braku wyczerpującego uzasadnienia zaskarżonej decyzji (art. 107 § 3 kpa) stwierdzając, iż motywy zostały podane przez SKO w sposób należyty, rzeczowy, uwzględniający całość odwołania. Należy zauważyć, że skarga skierowana do Sądu zawiera tylko część zarzutów w porównaniu z zarzutami z odwołania. Mając na względzie powyższe okoliczności i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji.