II SA/Bk 160/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Referendarz sądowy Tomasz Oleksicki po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] stycznia 2008 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia - oddalić wniosek B. W. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż pozostaje w separacji z małżonką J. W. Wnioskodawca prowadzi gospodarstwo rolne o powierzchni [...] ha – hodowla trzody chlewnej. Majątek skarżącego stanowi dom w budowie o powierzchni [...] m² oraz [...] ciągnik rolniczy. W uzasadnieniu B. W. podniósł, iż prowadzona produkcja rolna jest nieopłacalna (do każdego wyhodowanego tucznika skarżący dopłaca 150 zł). Pismem z dnia [...] marca 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wezwał B. W. do złożenia oświadczenia, w którym należało wskazać: źródła utrzymania rodziny wnioskodawcy, należało przy tym określić wysokość uzyskiwanego miesięcznego dochodu z jednoczesnym określeniem z jakiego tytułu jest ten dochód; rodzaj prowadzonej działalności rolniczej (w tym stan inwentarza żywego) oraz faktyczny dochód miesięczny uzyskiwany z tego tytułu; czy małżonka J. W. osiąga dochód miesięczny, należało podać z jakiego tytułu i w jakiej wysokości; ponoszone miesięczne wydatki związane z bieżącym utrzymaniem rodziny skarżącego, z jednoczesnym podaniem ich wysokości (np. opłaty ponoszone za prąd, wodę, telefon, czynsz, zakup żywności, lekarstwa, opiekę medyczną itp.); czy na określoną we wniosku nieruchomość rolną skarżący otrzymał w roku bieżącym dopłaty z Unii Europejskiej - należało określić w jakiej wysokości i kiedy. Skarżący został również zobligowany do nadesłania: zaświadczenia o wysokości miesięcznego dochodu uzyskiwanego z tytułu sprzedaży mleka (lub ostatnią fakturę) i faktury ze sprzedaży trzody chlewnej oraz innych płodów rolnych (np. zbóż, ziemniaków) za okres trzech ostatnich miesięcy (k. 17). W odpowiedzi na powyższe wezwanie B. W. stwierdził, iż źródło utrzymania rodziny stanowi gospodarstwo rolne. Wnioskodawca prowadzi nieprzynoszącą dochodu hodowlę bydła ([...] sztuk) oraz trzody chlewnej ([...] sztuk). J. W. pozostaje w separacji ze skarżącym, jej dochód stanowi minimalna emerytura sprzątaczki. Miesięczne wydatki skarżącego stanowią opłaty za: prąd – 160 zł oraz wodę – około 50 zł. Dodatkowo wnioskodawca ponosi roczne wydatki na: składkę KRUS – 1000 zł; podatek gruntowy – ponad 1000 zł; odżywki dla roślin – 1000 zł oraz węgiel - około 2000 zł. B. W. zaakcentował również konieczność zakupu 2000 litrów oleju napędowego, ponad 2 ton nawozów, koncentratu i otrębów, a także 3 tony środków ochrony roślin. Wnioskodawca ma orzeczone [...]% stałego uszczerbku na zdrowiu. W 2007 r. skarżący otrzymał dopłaty unijne do prowadzonego gospodarstwa rolnego w wysokości około 7000 zł. W konkluzji B. W. wywiódł, iż nie prowadzi sprzedaży mleka i innych płodów rolnych (w okresie trzech ostatnich miesięcy nie osiągnął z tego tytułu dochodu) – k. 19-20. Do akt sprawy skarżący dołączył: wypis orzeczenia lekarza rzeczoznawcy KRUS z dnia [...] września 2007 r. (k. 21). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądamiadministracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). W złożonym oświadczeniu B. W. wykazał, iż źródłem utrzymania rodziny pozostaje gospodarstwo rolne, które obecnie nie przynosi dochodu oraz emerytura uzyskiwana przez pozostającą we wspólnym gospodarstwie domowym J. W. Wyszczególnione wydatki miesięczne skarżącego wynoszą 210 zł (opłaty za wodę i prąd), wydatki roczne stanowią 5000 zł (składka KRUS; podatek gruntowy; odżywki dla roślin, węgiel). Dodatkowo B. W. ponosi opłaty związane z zakupem oleju napędowego, nawozów, koncentratu i otrębów, środków ochrony roślin. W skład majątku wnioskodawcy wchodzi dom o powierzchni [...] m², gospodarstwo rolne o powierzchni [...] ha oraz [...] ciągnik rolniczy. Wnioskodawca prowadzi nieprzynoszącą dochodu hodowlę bydła ([...] sztuk) oraz trzody chlewnej ([...] sztuk). Z powodu braku opłacalności produkcji rolnej do każdego hodowanego tucznika skarżący dopłaca około 150 zł. B. W. ma orzeczone [...]% stałego uszczerbku na zdrowiu, nie posiada zgromadzonych oszczędności, jest zadłużony na kwotę 1200 zł (k. 15). W sprawie niniejszej należało stwierdzić, iż treść złożonego przez B. W. oświadczenia dotyczącego sytuacji majątkowej rodziny w połączeniu z brakiem oświadczenia wnioskodawcy w zakresie wysokości dochodu uzyskiwanego z tytułu prowadzonego gospodarstwa rolnego oraz emerytury uzyskiwanej przez J. W. budzi uzasadnione wątpliwości, co do jego zgodności ze stanem rzeczywistym. Przede wszystkim należy podkreślić, iż u podstaw przedmiotowego rozstrzygnięcia leży brak możliwości określenia wysokości środków finansowych uzyskiwanych z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego. Skarżący w trakcie prowadzonego postępowania wpadkowego w zakresie przyznania prawa pomocy konsekwentnie uchylał się od podania tych danych, ograniczając się jedynie do stwierdzenia, iż prowadzona działalność rolnicza przynosi straty i jest nieopłacalna. Wnioskodawca obok prowadzonej hodowli zwierząt prowadzi również produkcję roślinną (ponoszone wydatki na zakup odżywki dla roślin, nawozów oraz środków ochrony roślin). Ponadto skarżący w złożonym oświadczeniu podkreślił, iż ponosi wydatki związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego oraz utrzymaniem własnym nie wykazując, jednocześnie źródła ich finansowania (wysokości środków finansowych, którymi dysponuje). Podobnie B. W. uchylił się od odpowiedzi na pytanie czy w roku bieżącym otrzymał dopłaty unijne, ograniczając się jedynie do stwierdzenia, że dofinansowanie takie otrzymał w 2007 r. w kwocie 7000 zł. Powyższe okoliczności pozwalają na stwierdzenie, iż w złożonym oświadczeniu B. W. przedstawił jedynie okoliczności mogące świadczyć o jego złej sytuacji materialnej, co w konsekwencji prowadzi do wniosku, iż dysponuje on nieujawnionymi środkami finansowymi, które mogą być przeznaczone na pokrycie kosztów sądowych w sprawie niniejszej. Należy również zaakcentować, iż wypełniony przez wnioskodawcę formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy dawał jedynie ogólnikowe informacje o sytuacji materialnej skarżącego (np. treść rubryki nr 5 i 11), stąd został on wezwany do złożenia oświadczenia w trybie art. 255 u.p.s.a. B. W. nie wywiązał się w pełni z nałożonego obowiązku w złożonych oświadczeniach nie wskazał wysokości środków finansowych uzyskiwanych z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego oraz emerytury uzyskiwanej przez współmałżonkę J. W. stanowiące źródła utrzymania rodziny, co w konsekwencji uniemożliwia pełną ocenę sytuacji majątkowej wnioskodawcy. W tym miejscu należy wskazać, iż w postępowaniu sądowoadministracyjnym wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega rozpatrzeniu w oparciu o złożone oświadczenia strony oraz ewentualne dokumenty potwierdzające zawarte w nich dane. W sprawie niniejszej z przedstawionych wyżej przyczyn wniosek B. W. uznano za niewiarygodny. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.