II SA/Bk 160/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis (spr.) po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2008r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu B. W. wobec postanowienia referendarza sądowego z dnia [...] kwietnia 2008r. oddalającego wniosek B. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] stycznia 2008r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy p o s t a n a w i a przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego w kwocie powyżej 200 (dwustu) zł, 1. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. B. W. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku podał, że źródłem utrzymania rodziny jest gospodarstwo rolne o powierzchni 12,2134 ha. Wnioskodawca prowadzi nieprzynoszącą dochodu hodowlę bydła (6 sztuk) oraz trzody chlewnej (15 sztuk). Pozostaje w separacji z małżonką J. W., której miesięczny dochód stanowi minimalna emerytura sprzątaczki. Miesięczne wydatki wnioskodawcy stanowią opłaty za: prąd – 160 zł oraz wodę – około 50 zł. Nadto B. W. ponosi roczne wydatki na: składkę KRUS – 1000 zł; podatek gruntowy – ponad 1000 zł; odżywki dla roślin – 1000 zł oraz węgiel - około 2000 zł. Wnioskodawca zaakcentował również konieczność zakupu 2000 litrów oleju napędowego, ponad 2 ton nawozów, koncentratu i otrębów, a także 3 tony środków ochrony roślin. B. W. ma orzeczone 35% stałego uszczerbku na zdrowiu. W 2007 r. wnioskodawca otrzymał dopłaty unijne do prowadzonego gospodarstwa rolnego w wysokości około 7000 zł. W konkluzji B. W. wywiódł, iż nie prowadzi sprzedaży mleka i innych płodów rolnych (w okresie trzech ostatnich miesięcy nie osiągnął z tego tytułu dochodu) oraz, że do każdego wyhodowanego tucznika dopłaca 150 zł. Majątek wnioskodawcy stanowi dom w budowie o powierzchni 105 m² i 31-letni ciągnik rolniczy. Po rozpatrzeniu wniosku przez referendarza sądowego, postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008r. wniosek B. W. został oddalony. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że u podstaw rozstrzygnięcia leżał brak możliwości określenia wysokości środków finansowych uzyskiwanych przez wnioskodawcę z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego. B. W. bowiem w trakcie prowadzonego postępowania wpadkowego w zakresie przyznania prawa pomocy konsekwentnie uchylał się od podania tych danych, ograniczając się jedynie do stwierdzenia, iż prowadzona działalność rolnicza przynosi straty i jest nieopłacalna. Powyższa okoliczność zdaniem referendarza sądowego pozwalała na stwierdzenie, iż w złożonym oświadczeniu B. W. przedstawił jedynie okoliczności mogące świadczyć o jego złej sytuacji materialnej, co w konsekwencji prowadzi do wniosku, iż dysponuje on nieujawnionymi środkami finansowymi, które mogą być przeznaczone na pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Od powyższego postanowienia wnioskodawca wywiódł sprzeciw. W uzasadnieniu podniósł, że nie uchyla się od podania środków finansowych uzyskiwanych z tytułu prowadzenia gospodarstwa, gdyż prowadzone przez niego gospodarstwo nie przynosi dochodów, zawsze brakuje "koniec nie łapie końca". Brak jest pieniędzy na leki i na lekarza. Wnioskodawca podał, że nie handluje mlekiem, nie posiadał i nie posiada kwoty mlecznej. Bydło utrzymuje dla obornika i z bydła nie posiada dochodu, musi jeszcze dołożyć. To samo dotyczy trzody chlewnej, gdzie trzeba do każdego tucznika dołożyć około 150 zł. Odnośnie środków unijnych, wnioskodawca podał, że stanowiły one ratunek dla gospodarstwa a nie jego dochód. Wniesienie sprzeciwu zgodnie z przepisem art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) spowodowało utratę mocy postanowienia referendarza i konieczność rozpoznania sprawy będącej przedmiotem wniosku przez Sąd. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W treści złożonego przez B. W. oświadczenia wynika, że źródłem utrzymania rodziny pozostaje gospodarstwo rolne, które obecnie nie przynosi dochodu oraz emerytura uzyskiwana przez jego żonę J. W. Wyszczególnione wydatki miesięczne skarżącego wynoszą 210 zł (opłaty za wodę i prąd), wydatki roczne stanowią 5000 zł (składka KRUS; podatek gruntowy; odżywki dla roślin, węgiel). Dodatkowo B. W. ponosi opłaty związane z zakupem oleju napędowego, nawozów, koncentratu i otrębów, środków ochrony roślin. W skład majątku wnioskodawcy wchodzi dom o powierzchni 105 m², gospodarstwo rolne o powierzchni 12,2134 ha oraz 31-letni ciągnik rolniczy. Wnioskodawca prowadzi nieprzynoszącą dochodu hodowlę bydła (6 sztuk) oraz trzody chlewnej (15 sztuk). Z powodu braku opłacalności produkcji rolnej do każdego hodowanego tucznika skarżący dopłaca około 150 zł. B. W. ma orzeczone 35% stałego uszczerbku na zdrowiu, nie posiada zgromadzonych oszczędności, jest zadłużony na kwotę 1200 zł. Na obecnym etapie postępowania koszty sądowe ograniczają się do uiszczenia wpisu w wysokości 500 zł. W ocenie Sądu przywołane okoliczności stanowią dostateczne uzasadnienie do przyznania wnioskodawcy prawa pomocy jedynie w zakresie częściowym ponad kwotę 200 zł. W ocenie Sądu powyższe okoliczności faktyczne nasuwają poważne wątpliwości, co do rzeczywistej wysokości dochodów osiąganych przez wnioskodawcę albowiem w trakcie całego postępowania wpadkowego toczącego się w zakresie przyznania prawa pomocy uchylał się od podania wysokości uzyskiwanego dochodu. Wnioskodawca w swoich pismach ograniczał się jedynie do stwierdzenia, iż prowadzona działalność rolnicza przynosi straty i jest nieopłacalna. Z drugiej jednak strony wnioskodawca wskazał wydatki, które ponosi w związku z prowadzonym gospodarstwem, nie wyjaśniając skąd czerpie brakujące środki na ich pokrycie. Powyższe pozwala na stwierdzenie, iż w złożonym oświadczeniu oraz w sprzeciwie B. W. przedstawił jedynie okoliczności mogące świadczyć o jego złej sytuacji materialnej. W ocenie Sądu sytuacja materialna wnioskodawcy pozwala na przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego w kwocie powyżej 200 zł. Poniesienie przez niego pełnych kosztów sądowych, stanowiłoby zbyt duże obciążenie finansowe i mogłoby spowodować uszczerbek w utrzymaniu koniecznym jego oraz jego rodziny. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 3 i 4 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.