II SA/Bk 163/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi S. S. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości p o s t a n a w i a wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji Zaskarżoną decyzją Wojewoda P. utrzymał w mocy decyzję Starosty S. z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ograniczającą sposób korzystania z nieruchomości położonych w obrębie S.- działka nr geod. [...]o pow. 9,2294 ha oraz N.– działka nr [...] o pow. 4,5117 ha, gmina B., stanowiących własność skarżącego, poprzez udzielenie Polskim Sieciom Elektroenergetycznym S.A. zezwolenia na założenie i przeprowadzenie poprzez powyższe działki dwutorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 400 kV E. - Granica RP, w tym na podwieszenie napowietrznych przewodów linii nad działką nr [...] na odcinku około 157 m, nad działką nr [...] na odcinku około 73 m, na wysokości nie mniejszej niż 13,4 od ziemi, wybudowanie jednego słupa na działce nr [...] a także na funkcjonowanie linii elektroenergetycznej 400 kV, po jej wybudowaniu w obszarze technologicznym o szerokości 70 m (po 35 metrów od osi linii w obie strony) o pow. około 10.918 m 2 na działce nr [...] i o pow. około 3.391 m 2 na działce o nr [...]. W skardze na tę decyzję do sądu administracyjnego zawarto wniosek o wstrzymanie jej wykonania, ponieważ organ nie uczynił tego z urzędu. Nadto podano, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest konieczne, gdyż działka nr [...] stanowi zaplecze żywieniowe dla ok. 120 sztuk trzody chlewnej. Skarżący corocznie pozyskuje z tej działki około 30% karmy dla zwierząt, a ponadto posiadanie tej działki oraz utrzymanie jej w dobrej kulturze rolnej gwarantuje mu płatności unijne w kwocie ponad 9.000 zł rocznie. Bezspornie zatem następstwa prawne i faktyczne kwestionowanej decyzji wywołają skutki powodujące istotną i trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego będzie albo w ogóle niemożliwy, albo też - dopiero po dłuższym czasie i stosunkowo dużym nakładzie sił i środków, bowiem wskutek wykonania decyzji na nieruchomości skarżącego zostaną położone ciągi elektryczne oraz pobudowany słup, pomimo że los zgodności z prawem skarżonej decyzji pozostaje niepewny aż do czasu zakończenia sprawy przed sądem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje. Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji podlega uwzględnieniu. Zgodnie z treścią art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 518 ze zm., dalej powoływana jako u.g.n.), stanowiącym podstawę prawną zaskarżonej decyzji starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Przepis art. 9 u.g.n. stanowi, że w sprawach, o których mowa w przepisach działu III, z wyłączeniem art. 97 ust. 3 pkt 1, art. 122, art. 124 ust. 1a, art. 124b ust. 1, art. 126 i art. 132 ust. 1a, wykonanie decyzji następuje po upływie 14 dni od dnia, w którym upłynął bezskutecznie trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi na decyzję do sądu administracyjnego. W przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego w tych sprawach organ, który wydał decyzję, wstrzymuje z urzędu jej wykonanie, w drodze postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie. Z kolei z treści art. 124 ust. 1a u.g.n. wynika, że w przypadkach określonych w art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji, o której mowa w ust. 1. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Z powyższej regulacji z jednej strony wynika, że skarga do sądu administracyjnego na decyzję wydaną na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. powoduje wstrzymanie jej wykonania z urzędu. Z drugiej strony pomimo regulacji zawartej w art. 9 u.g.n. nakazującej wstrzymanie wykonania z urzędu decyzji wydanej na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n., ustawodawca w określonych przypadkach przewidział możliwość udzielenia, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości z rygorem natychmiastowej wykonalności. W sprawie przedmiotowej nieruchomości zostały wydane obie decyzje, tj. zarówno decyzja w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n (zaskarżona w sprawie niniejszej) jak i wydana dzień później decyzja w trybie art. 124 ust. 1a u.g.n. z rygorem natychmiastowej wykonalności (stanowi ona przedmiot zaskarżenia w sprawie II SA/BK 164/15). Sąd podtrzymuje swoje stanowisko wypracowane na kanwie sprawy II SA/Bk 526/14 zgodnie z którym w takiej sytuacji priorytetowo powinna być potraktowana regulacja zawarta w art. 9 u.g.n. W przedmiotowej sprawie pomimo wniesienia do sądu administracyjnego skargi na decyzję wydaną na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. organ nie wstrzymał jej wykonania. W takiej sytuacji już sam wniosek strony skarżącej o wstrzymanie wykonania tej decyzji skierowany do sądu uzasadniał jego uwzględnienie. Z regulacji zawartej w art. 124 u.g.n. wynika, że skarga do sądu administracyjnego powoduje wstrzymanie wykonania decyzji z urzędu. Powód takiego uregulowania wydaje się być oczywisty - ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości przez organ poprzez udzielenie zezwoleń na zakładanie i przeprowadzanie systemów infrastruktury i wykonanie takiej decyzji powoduje i szkody i trudne do odwrócenia skutki, bowiem różnego rodzaju ciągi elektryczne, gazowe itp. mogą zostać położone na nieruchomości, zaś los zgodności z prawem decyzji pozostaje niepewny, aż do czasu zakończenia sprawy przed sądami administracyjnymi. Wniesienie skargi do sądu i związany z tym, nałożony na organ obowiązek wstrzymania z urzędu wykonania decyzji nie wymaga wniosku strony wobec oczywistości wyrządzenia szkody i trudnych do odwrócenia skutków. Regulacje dotyczące poniesienia tych szkód tylko potwierdzają ich oczywistość. W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że w sytuacji, gdy organ nie wykonał obowiązku nałożonego art. 9 u.g.n., to niezależnie od argumentacji powołanej we wniosku, czy też jej braku lub lakonicznych stwierdzeniach we wniosku uzasadnione jest wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na wniosek strony skarżącej (vide: postanowienia NSA z 8 października 2008 r., I OZ 770/08, Lex nr 1130771, z 29 września 2010 r., I OZ 717/10, Lex nr 741971). W świetle powyższego, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012., poz. 270 ze zm.) w zw. z art. 9 u.g.n. należało wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.