II SA/Bk 164/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), sędzia WSA Marek Leszczyński, Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 maja 2015 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości poprzez udzielenie zezwolenia na założenie napowietrznej linii elektroenergetycznej oraz na funkcjonowanie linii oddala skargę Decyzją z dnia [...].02.2015r. Wojewoda P. utrzymał w mocy decyzję Starosty S. z dnia [...].11.2014r.w sprawie udzielenia P. S.A. z siedzibą w K. zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości położonej w obrębie S. i N. gm. B. , oznaczonej jako działki nr geod. [...], o pow. 9,2294 ha i nr [...] o pow. 4,5117, stanowiących własność S. S., w celu założenia i przeprowadzenia przez w/w działki dwutorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 400 kV E.-granica RP, w tym na podwieszenie przewodów przy minimalnej odległości od ziemi 13,4m i posadowienia słupa na działce o nr [...]. Stan faktyczny przedstawiał się następująco: Wnioskodawca P. S.A. z siedzibą w K. wystąpił do Starosty S. z dwoma wnioskami: o wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania przez S. S. z działek o nr [...] i [...] (opisanych powyżej) oraz o wydanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie w/w nieruchomości z rygorem natychmiastowej wykonalności w oparciu o art. 124 ust. 1a ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2014., poz. 518 ze zm.). Decyzją z dnia [...].11.2014r. Starosta S. orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewodę P. decyzją z dnia [...].02.2015r., a skarga na tą decyzję została oddalona wyrokiem WSA w Białymstoku z dnia 26.05.2015r. (sygn. akt II SA/Bk 727163/15). Decyzją z dnia [...].11.2014r. Starosta S. udzielił wnioskodawcy zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości (opisanej powyżej). Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności, uzasadniając to wyjątkowo ważnym interesem społecznym, gospodarczym i interesem inwestora, mającym zrealizować linie elektroenergetyczną 400 kV E.-granica RP o zasięgu międzynarodowym. W wywiedzionym przez skarżącego do Wojewody P. odwołaniu od powyższej decyzji zostały podniesione zarzuty naruszenia: - art. 6, 7, 8, 9, 77 par. 1 i 80 K.p.a. poprzez dowolne ustalenie, ze potrzeba zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami, interes społeczny i wyjątkowo ważny interes wnioskodawców uzasadniają niezwłoczne zajęcie całej nieruchomości skarżącego, - art. 11 K.p.a. w związku z art. 107 par. 3 K.p.a. poprzez brak realnego i adekwatnego uzasadnienia decyzji, w szczególności pozbawionego analizy jak najmniejszej uciążliwości decyzji dla chronionego konstytucyjnie prawa własności, - art. 124 ust. 1 "a" ustawy o gospodarce nieruchomościami w związku z art. 108 K.p.a. poprzez: a) zezwolenie wnioskodawcy na niezwłoczne zajęcie całej nieruchomości skarżącego o pow. 13,7411 ha podczas gdy decyzja wydana na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości dotyczy wyłącznie jej części, tj. 1,4309 ha, b) wszczęcie postępowania dotyczącego zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości przed wydaniem decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości. Podnosząc powyższe zarzuty odwołujący wniósł o uchylenie decyzji i odmowę udzielenia zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości oraz o wstrzymanie wykonania decyzji. Odwołanie nie zostało uwzględnione. Wojewoda P. po jego rozpoznaniu decyzją z dnia [...].02.2015r. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej. W uzasadnieniu decyzji odwoławczej podkreślone zostało, że przepis art. 124 ust. 1 "a" ustawy o gospodarce nieruchomościami dodany został do ustawy o gospodarce nieruchomościami na mocy ustawy zmieniającej z 5.11.2009r. na skutek zgłaszanych przez organy i podmioty realizujące cele publiczne potrzeb ukierunkowanych na przyśpieszenie rozpoczynania inwestycji celu publicznego, zwłaszcza liniowych. Ustawodawca przesądził o obligatoryjnym wydaniu decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości w przypadkach, gdy wywłaszczenie polega na czasowym ograniczeniu korzystania z nieruchomości. Rozszerzył też katalog przesłanek uprawniających do wydania decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości o przypadki uzasadnione ważnym interesem gospodarczym. Organ II instancji nawiązując do orzecznictwa sądów administracyjnych zaakcentował, że istnieje obowiązek wydania decyzji zezwalającej inwestorowi realizującemu cel publiczny na niezwłoczne zajęcie nieruchomości w przypadkach określonych art. 108 K.p.a. lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym. Podkreślił też, że warunkiem formalnym wydania decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości jest istnienie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości dla realizacji konkretnego celu publicznego. Ten warunek w sprawie niniejszej został spełniony, ponieważ [...].11.2014r. została wydana decyzja w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości skarżącego poprzez zezwolenie na przeprowadzenie na tej nieruchomości, składającej się z dwóch działek, dwutorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 400 kV E.-granica RP w tym na podwieszenie przewodów i posadowienie słupa elektroenergetycznego. Wojewoda P. podzielił stanowisko organu I instancji, uzasadniające zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości skarżącego na potrzeby realizacji inwestycji objętej decyzją ograniczającą sposób korzystania z nieruchomości. Wojewoda nawiązał do zapisów ustawowych ustawy Prawo energetyczne odnoszących się do obowiązku przedsiębiorstwa energetycznego odpowiedzialności i dbałości o sprawny, ciągły i bezpieczny przesył energii. Podkreślił doniosłość inwestycji, mającej znaczenie międzynarodowe i priorytetowe w Unii Europejskiej, która też partycypuje w kosztach przedsięwzięcia. W wywiedzionej do sądu administracyjnego skardze na powyższą decyzję ostateczną, skarżący podtrzymali zarzuty sprecyzowane w odwołaniu podważające co do zasady potrzebę udzielenia zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości oraz zakres udzielonego zezwolenia na zajęcie nieruchomości, odbiegający od zakresu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Zdaniem strony skarżącej organy obu instancji naruszyły zasady procesowe oraz art. 77 par. 1 i 80 K.p.a. poprzez dowolne i nie znajdujące potwierdzenia w materiale dowodowym przyjęcie, że niezwłoczne zajęcie całej nieruchomości, jest uzasadnione koniecznością zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami, interesem społecznym oraz wyjątkowo ważnym interesem strony. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania. Wojewoda P. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga podlegała oddaleniu. Z art. 124 ust. 1 "a" ustawy o gospodarce nieruchomościami wynika, że starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela - po wydaniu decyzji zezwalającej na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości dla inwestycji liniowej celu publicznego, opisanej art. 124 ust. 1 ustawy – w drodze decyzji zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości w przypadkach określonych art. 108 K.p.a. lub w przypadku uzasadnionego ważnym interesem gospodarczym. Nawiązanie w treści przepisu do decyzji wydanej w oparciu o art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami wskazuje niezbicie na subsydiarny charakter decyzji opartej na przepisie art. 124 ust. 1 "a" ww. ustawy wobec decyzji opartej o przepis art. 124 ust. 1 ww. ustawy. Decyzja o niezwłocznym zajęciu nieruchomości jest podporządkowana decyzji o zezwoleniu na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. Decyzja o niezwłocznym zajęciu nieruchomości daje możliwość rozpoczęcia robót inwestycyjnych na nieruchomości wyłącznie w zakresie rozstrzygniętym w decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, o czym świadczy wynikające z art. 124 ust. 1 "a" ustawy o gospodarce nieruchomościami zastrzeżenie, że decyzja o niezwłocznym zajęciu nieruchomości może zostać wydana tylko po wydaniu decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości. Nierozerwalny związek decyzji o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości z decyzją, o której mowa w art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, oznacza, że zezwolenie na zajęcie nieruchomości dotyczyć może jedynie powierzchni objętej ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości, nawet wtedy, gdy w samej decyzji o zezwoleniu na zajęcie nieruchomości zakres zajęcia nie został powtórzony. Z tych przyczyn bezzasadny jest zarzut naruszenia uprawnień właścicielskich skarżących brakiem powtórzenia w sentencji decyzji zakresu zajęcia nieruchomości. Niewątpliwym jest, że wydanie zaskarżonej decyzji o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości poprzedziła decyzja Starosty S. z dnia [...].11.2014r. w sprawie ograniczenia sposobu korzystania przez skarżącego z nieruchomości położonej w obrębie S. oznaczonej numerem geodezyjnym [...] oraz N. o nr [...], poprzez założenie i przeprowadzenie przez działki napowietrznej linii elektroenergetycznej 400 kV E.-granica RP polegające na podwieszeniu przewodów oraz posadowieniu słupa elektroenergetycznego. Decyzję o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości uzasadniać powinny szczególne okoliczności wskazujące na potrzebę niezwłocznego rozpoczęcia prac budowlanych realizujących cel publiczny, dla którego ograniczony został właścicielom nieruchomości sposób korzystania z niej. Te szczególne okoliczności opisuje art. 108 K.p.a. obejmujący przyczyny dla których decyzja administracyjna opatrzona być może rygorem natychmiastowej wykonalności oraz wymienia art. 124 ust. 1 "a" pod postacią okoliczności "uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym" . Rygor natychmiastowej wykonalności – jak wynika z art. 108 par. 1 K.p.a. może być decyzji nadany, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. W okolicznościach kontrolowanej sprawy organy obu instancji uznały, że udzielenie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości skarżącego podyktowane jest interesem społecznym, wyjątkowo ważnym interesem wnioskodawcy oraz ważnym interesem gospodarczym. Skład orzekający trafność tej oceny podziela. Realizowane przez wnioskodawcę przedsięwzięcie polegające na budowie sieci elektroenergetycznej o znaczeniu międzynarodowym jest istotnym elementem w tworzeniu wspólnego rynku energii poprzez zamkniecie tzw. pierścienia bałtyckiego. Projektowi temu Unia Europejska nadała status priorytetowy i partycypuje w jego kosztach. Realizacja całego projektu czyni koniecznym przeprowadzenie odcinka linii m.in. przez działki skarżącego. Uzyskanie decyzji uzasadnione jest więc ważnym interesem gospodarczym ponieważ pozyskane na realizację międzynarodowej inwestycji środki finansowe należą do środków publicznych. Trafnie również zwraca uwagę organ odwoławczy, że pilna potrzeba budowy linii energetycznej 400 kV wynika także z ustawowego obowiązku dbałości przez przedsiębiorstwo energetyczne o utrzymanie zdolności urządzeń, instalacji i sieci do realizacji zaopatrzenia w energię w sposób ciągły, niezawodny i przy zachowaniu wymagań jakościowych a zatem słuszny interes wnioskodawcy przemawiał także za udzieleniem zezwolenia. Zarzuty skargi skutecznie nie podważają prawidłowości ustaleń i oceny organu. Zajęcie nieruchomości docelowo służyć ma ograniczeniu korzystania z nieruchomości do minimum zakreślonego granicami koniecznego pasa technologicznego, w obszarze po 35m od osi linii w każdą stronę. Ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości a w konsekwencji i zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości jest następstwem zlokalizowania inwestycji celu publicznego na nieruchomości skarżącego, co nastąpiło w oparciu o decyzję wcześniejszą o ostatecznym charakterze. Podważanie na etapie udzielania zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości wyników wcześniejszych koniecznych etapów procesu inwestycyjnego, z których każdy podlegał możliwości poddania kontroli zgodności z prawem, jest bezskuteczne. Mając powyższe na uwadze Sąd skargę oddalił (art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).