II SA/Bk 165/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, asesor WSA Małgorzata Roleder (spr.), Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi A. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] lutego 2006 r. Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie o odmowę przyznania zaliczki alimentacyjnej 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.- II SA/Bk 165/06 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia [...] lutego 2006r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji wydanej przez Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B. w dniu [...] listopada 2005 r. (Nr [...]), dotyczącej odmowy przyznania zaliczki alimentacyjnej na M., A. i R. D. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, iż kopię zaskarżonej decyzji A. D. odebrała osobiście w siedzibie organu w dniu [...] grudnia 2005 r., co zostało potwierdzone własnoręcznym podpisem na znajdującym się w aktach sprawy egzemplarzu decyzji. Ustalono, iż czternastodniowy termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu [...] stycznia 2006r. Natomiast odwołanie zostało złożone przez skarżącą w Miejskim Ośrodku Pomocy Rodzinie w B., osobiście w dniu [...] stycznia 2006r, a zatem po terminie ustawowo przewidzianym do jego złożenia. Powyższe odwołanie zostało zarejestrowane w księdze kancelaryjnej pod nr [...] w dniu [...] stycznia 2006r. – czyli już po upływie przewidzianego terminu. Nie godząc się z tym rozstrzygnięciem A. D. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, w której zakwestionowała datę doręczenia decyzji. Podniosła, że kserokopię decyzji sporządzono w dniu [...] grudnia 2005 r., lecz wydanie jej skarżącej miało miejsce następnego dnia – [...] grudnia 2005 r. Powyższe uzasadniała brakiem - w tym dniu - dowodu osobistego, koniecznego do odbioru decyzji. W świetle powyższego, zdaniem skarżącej, termin do złożenia odwołania powinien biec od daty faktycznego odbioru decyzji, to jest od [...] grudnia 2005r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. podtrzymało dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniosło o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga podlegała uwzględnieniu. Zgodnie z treścią w art. 3 ustawy z dn. 30.08.2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu prawnego, to jest jego zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej i oceny tej dokonuje w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy. Rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku dopatrzył się w zaskarżonym postanowieniu naruszenia przepisów prawa procesowego w sposób, który może mieć istotny wpływ na wynik sprawy ta, bowiem nie została dostatecznie wyjaśniona. Stosownie do art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny obywateli. W przedmiotowej natomiast sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. ograniczyło się jedynie do stwierdzenia, że skarżąca odebrała osobiście kserokopię decyzji (poświadczoną za zgodność z oryginałem) w siedzibie organu I instancji w dniu [...]12.2005r., co potwierdziła własnoręcznym podpisem. Organ odwoławczy nie podjął natomiast najmniejszych prób wyjaśnienia, dlaczego kserokopia decyzji dołączona wraz z odwołaniem od niej została opatrzona zapisem skarżącej "Otrzymałam [...]12.2005r." Takie ustalenia w ocenie Sądu są niezbędne w świetle twierdzeń skarżącej zawartych zarówno w skardze jak i złożonych na rozprawie w dniu [...]kwietnia 2006 r., w których A. D. podkreśla, iż w dniu [...]12.2005r. zapoznała się z treścią kopii decyzji (oryginału organ nie mógł odnaleźć), lecz jej odbioru dokonała dopiero następnego dnia, to jest w dniu [...]12.2005r. po okazaniu dowodu osobistego. Skarżąca nie kwestionuje faktu, iż w dniu [...]12.2005r. podpisała, że odbiera decyzję, ale podkreśla, iż faktycznie do jej wydania nie doszło, gdyż w tym dniu nie dysponowała dowodem osobistym, bez którego organ nie chciał wydać przedmiotowej decyzji. Dopiero następnego dnia po przyniesieniu i po okazaniu dowodu wydano jej decyzję. Mając na uwadze powyższe okoliczności podnieść należy, iż w przedmiotowej sprawie niewątpliwie doszło do naruszenia skodyfikowanej w art. 7 kpa zasady dokonania niezbędnych ustaleń tak, aby w sposób nie budzący wątpliwości wyjaśnić stan faktyczny sprawy i pogłębić zaufanie obywateli do organów Państwa. Przepis art. 46 kpa dotyczący pokwitowania doręczenia odróżnia od siebie dwa elementy: potwierdzenie doręczenia pisma oraz datę jego doręczenia. Godzi się zauważyć, iż data doręczenia jest istotnym elementem pokwitowania, szczególnie z punktu widzenia proceduralnego, z data tą wiązane są różnego rodzaju skutki prawne. Stąd też w doktrynie prawa podkreśla się, iż dokument doręczenia nie jest wyłącznym dowodem okoliczności w nim zawartych. W razie wątpliwości, czy okoliczności zawarte w dowodzie doręczenia odpowiadają rzeczywistości, organ powinien z urzędu podjąć czynności sprawdzające (za komentarzem do art. 39 kodeksu postępowania administracyjnego, G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Tom I i II, Zakamycze 2005). Także w orzecznictwie zwraca się uwagę na to, że nawet w przypadku własnoręcznie wpisanej przez odbiorcę pisma daty odbioru nie powinna ona być traktowana w sposób bezwzględny, jako jedyna wiarygodna, a należy dopuścić dowód ją podważający, uwzględniając okoliczności sprawy oraz inne dowody (vide: postanowieniu SN z 11.11.1995r, III ARN 73/94, OSN 1995, Nr 9, poz. 105). W konkretnej sprawie uchybienie ustawowego terminu do wniesienia odwołania powoduje jego bezskuteczność, czego następstwem jest ostateczność decyzji. Nie można też nie zauważyć, iż przedmiotem postępowania jest żądanie przyznania zaliczki alimentacyjnej na troje dzieci. Dlatego też zdaniem Sądu dokonując wstępnej oceny czy odwołanie zostało wniesione z przewidzianym przepisami terminie organ odwoławczy powinien zbadać w sposób niebudzący żadnych wątpliwości wszystkie istotne fakty mające znaczenie dla sprawy. Właściwe ustalenie stanu faktycznego sprawy jest niezbędnym elementem prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego. W ocenie Sądu w konkretnej sprawie powinno to dotyczyć wyjaśnienia okoliczności rzeczywistej daty doręczenia decyzji. Istniejące rozbieżności pomiędzy datą odbioru wpisaną przez skarżącą na egzemplarzu decyzji znajdującego się w aktach sprawy a jej twierdzeniami dotyczącymi faktycznego wydania jej decyzji przez organ nie zostały wyjaśnione w sposób zasadniczy, co z pewnością miałoby miejscy w przypadku przesłuchanie na tę okoliczność pracownika dokonującego czynności potwierdzenia za zgodność z oryginałem kopii decyzji oraz jej wydawania. W tym stanie rzeczy wobec stwierdzonego uchybienia przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżone postanowienie. Rozpoznając ponownie sprawę organ powinien mieć na uwadze przedstawione naruszenie przepisów procesowych. Orzeczenie o niewykonywaniu zaskarżonego postanowienia wydano na podstawie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. -