II SA/Bk 165/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: , Przewodniczący asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 czerwca 2021 r. w sprawie ze skargi M. P. na działanie Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w B. w przedmiocie informacji publicznej p o s t a n a w i a: odrzucić skargę , M. P. wniósł do tutejszego sądu pismo z 10 lutego 2021 r. zatytułowane "Skarga na działanie Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w B.". Z akt sprawy wynika, że w piśmie z [...] czerwca 2020 r. złożonym [...] lipca 2020r. do Dyrektora Zakładu Karnego w C. M. P. sformułował wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Odpowiedzi na powyższy wniosek Dyrektor Zakładu Karnego w C. udzielał dwukrotnie: w piśmie z [...] lipca 2020 r. oraz w piśmie z [...] sierpnia 2020r., z tym że w nagłówku pisma z [...] lipca 2020 r. organ wskazał jako jednostkę penitencjarną "Zakład Karny w K." zamiast własną jednostkę, tj. Zakład Karny w C. W piśmie z [...] sierpnia 2020 r. M. P. sformułował – adresowaną do Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w B. – "Skargę na działanie" Dyrektora Zakładu Karnego w C. W skardze tej zakwestionował błędne wskazanie jednostki penitencjarnej w piśmie z [...] lipca 2020 r. i wskazał, że "przedmiot niniejszej skargi nie dotyczy udostępnionej informacji publicznej", bowiem w zakresie informacji publicznej złożył odrębną skargę na bezczynność do sądu administracyjnego. Odpowiedzi na "Skargę na działanie" z [...] sierpnia 2020 r. udzielił Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w B. w piśmie z [...] października 2020 r. – uznając skargę za bezzasadną z uwagi na oczywiście omyłkowe wskazanie jednostki penitencjarnej w piśmie z [...] lipca 2020 r. W tych okolicznościach M. P. wywiódł w piśmie z [...] lutego 2021 r. do sądu administracyjnego "Skargę na działanie Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w B." i zarzucił błędne uznanie jego pisma z [...] sierpnia 2020 r. jako bezzasadnej skargi załatwionej w trybie przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 13 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (Dz. U. poz. 647). Wywiódł, że doszło do naruszenia przepisu art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, bowiem rozpoznano jego skargę z 2 sierpnia 2020 r. jako skargę na działanie w trybie przepisów ww. rozporządzenia, podczas gdy przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej wyłączają możliwość takiego procedowania przewidując właściwość sądów administracyjnych. Następnie skarżący przedstawił obszernie treść dotychczasowej korespondencji z organami penitencjarnymi zainicjowanej jego wnioskiem z [...] lipca 2020 r. oraz sposób procedowania przez te organy jego skargi na działanie zawartej w piśmie z [...] sierpnia 2020 r. Konkludując wywiódł, że tylko sąd administracyjny jest uprawniony do rozpoznania jego skargi z [...] sierpnia 2020 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie. Wyjaśnił, że pismo M. P. z [...] sierpnia 2020 r. stanowiło skargę na działanie złożoną w trybie § 3 ust. 1 pkt 2 w związku z § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 13 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych, a przepisy prawa nie przewidują właściwości sądów administracyjnych w takich sprawach. Zdaniem organu, skarga ta nie ma nic wspólnego z wcześniejszym wnioskiem strony o udostępnienie informacji publicznej, bowiem dotyczy wyłącznie nieprawidłowości w oznaczeniu jednostki penitencjarnej w piśmie z [...] lipca 2020 r. W piśmie procesowym z 6 czerwca 2021 r. skarżący złożył oświadczenie o wycofaniu skargi z dnia 10 lutego 2021 r. i wniósł o umorzenie postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, zważył co następuje. Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Zakres kognicji sądów administracyjnych wynika ściśle z przepisów prawa, tj. z art. 3 § 2 pkt 1 – 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej: P.p.s.a. Zgodnie ze wskazaną regulacją, sąd administracyjny kontroluje legalność działalności organów administracji publicznej sprawowanej we władczych formach, którymi są: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Nadto, sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 §2 K.p.a. oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i § 3 P.p.s.a.). Jak wynika z powyższego, skarga do sądu administracyjnego może być wniesiona na akt lub czynność wymienioną w art. 3 § 2 pkt 1 – 7 P.p.s.a. lub na bezczynność (zaniechanie) w podjęciu konkretnego aktu bądź czynności (art. 3 § 2 pkt 8 – 9 P.p.s.a.). Natomiast kontrola sprawowana przez sąd administracyjny nie obejmuje spraw zainicjowanych skargami na działalność organów czy ich pracowników, a więc takich skarg, których przedmiotem nie jest konkretny akt lub czynność oraz zaniechanie stanowiące przejaw władczej działalności administracji publicznej, skierowanej do podmiotu niepodporządkowanego organizacyjnie czy służbowo organowi - ale krytyka nienależytego wykonywania lub organizacji zadań przez organy i ich pracowników, skarg zawierających zarzuty wadliwej działalności organu, wyrażających niezadowolenie z jego pracy, wytykających zaniechania i inne nieprawidłowości. Sąd administracyjny nie jest właściwy w takich sprawach, w szczególności gdy obowiązują przepisy wewnętrzne regulujące sposób załatwienia takich skarg. Z takim przypadkiem mamy do czynienia w sprawie niniejszej. Skarżący kwestionuje sposób załatwienia przez Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w B. skargi M. P. na działanie Dyrektora Zakładu Karnego w C. polegające na wpisaniu w nagłówku jednego z pism Dyrektora Zakładu Karnego – nazwy Zakładu Karnego w K. a nie w C. Jak wynika z akt, Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej załatwił skargę (pismo z [...] sierpnia 2020 r.) w trybie nadzoru, tj. na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 13 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (Dz. U. z 2013 r., poz. 647 ze zm.). Należy zauważyć, że przepisy te nie regulują procedury, w której byłyby wydawane akty podlegające kognicji sądu administracyjnego. Wskazany wyżej akt normatywny, wydany na podstawie art. 249 § 3 pkt 3 Kodeksu karnego wykonawczego, wymienia organ właściwy w sprawach załatwienia skarg na działalność Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej, a następnie Centralnego Zarządu Służby Więziennej (vide: § 3 ust. 1 pkt 2 i 4 ww. rozporządzenia). Z kolei zgodnie z art. 7 § 1 K.k.w. skazany może zaskarżyć do sądu decyzje organów postępowania wykonawczego wymienione w art. 2 pkt 3-6 i 10 K.k.w., w tym decyzje dyrektora zakładu karnego, aresztu śledczego, a także dyrektora okręgowego i Dyrektora Generalnego Służby Więziennej, które to skargi rozpoznaje stosownie do art. 7 § 2 K.k.w. właściwy sąd powszechny (sąd okręgowy miejsca pobytu skazanego - zgodnie z art. 3 K.k.w.). Mając na uwadze powyższe stwierdzić należało, że złożona na działanie Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie sprawuje bowiem kontroli nad sposobem załatwiania skarg i wniosków osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych. Dlatego orzeczono jak w sentencji. Wskazać również należy, że nie budzi wątpliwości, iż skarga do sądu zawarta w piśmie z 10 lutego 2021 r. pozostaje jedynie w faktycznym związku ze złożonym wnioskiem o informację publiczną (błąd we wskazaniu właściwego zakładu karnego popełniono w piśmie stanowiącym odpowiedź na taki wniosek). Natomiast kwestionowanie tego błędu przez skarżącego pozostaje bez związku prawnego z procedurą udzielania informacji publicznej i nie ma znaczenia dla sposobu załatwienia przez sąd pisma z 10 lutego 2021 r. Jak wskazał NSA w postanowieniu w sprawie III OZ 71/21, przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 sierpnia 2003 r. oraz przepisy Kodeksu karnego wykonawczego nie dotyczą bowiem w ogóle skarg wnoszonych na podstawie przepisów P.p.s.a., w tym także w związku z ustawą o dostępie do informacji publicznej. Nie mogło prowadzić do umorzenia postępowania oświadczenie skarżącego o wycofaniu skargi w sytuacji, gdy skarga jest niedopuszczalna.