II SA/Bk 167/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych sprawy ze skargi Cz. M. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] stycznia 2016 r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich p o s t a n a w i a odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. , Cz. M. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając we wniosku, iż z uwagi na wiek i stan zdrowia nie może ponosić kosztów sądowych. Podkreślił także, że ma [...] lat, słaby wzrok i słuch (15%) oraz porusza się o kulach, a także jest osobą schorowaną. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, iż samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Skarżący uzyskuje dochody z emerytury w wysokości 2.100 zł. Wnioskodawca posiada jednorodzinny dom o powierzchni [...] m2 oraz samochód F. U. (...), a także oszczędności odłożone na pochówek w kwocie 10.000 zł. Na miesięczne wydatki związane z bieżącym utrzymanie wydaje kwotę około 1500 zł. Ponadto spłaca ratę za pralkę (2.250 zł) (k. 10-11). Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa, zatem ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania. W tym stanie rzeczy rozstrzygniecie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądamiadministracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi bowiem w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W złożonym oświadczeniu skarżący Cz. M. wykazał, iż prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Skarżący jest osobą starszą (... lat), schorowaną, ze słabym wzrokiem i słuchem. Źródło miesięcznego utrzymania skarżącego stanowi wynagrodzenie w wysokości 2.100 zł (k. 11). Skarżący posiada jednorodzinny dom o powierzchni [...] m2 oraz samochód F. U. (...), a także oszczędności odłożone na pochówek w kwocie 10.000 zł. Na miesięczne wydatki związane z bieżącym utrzymanie skarżący wydaje kwotę około 1500 zł. Ponadto spłaca ratę za pralkę (2.250 zł). Na podstawie danych zawartych we wniosku należy stwierdzić, iż posiadanie przez skarżącego stałego źródła dochodu w wysokości 2.100 zł, przy ponoszonych wydatkach na bieżące utrzymanie w kwocie około 1.500 zł pozwala na uznanie, iż Cz. M. jest w stanie pokryć pełne koszty sądowe w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, które na obecnym etapie postępowania sprowadzają się do uiszczenia wpisu w kwocie 100 zł (k. 7). Co do zasady bowiem prawo pomocy nie powinno być udzielane osobom, które otrzymują stałe miesięczne dochody i posiadają zgromadzone oszczędności, w wysokości znacznie przewyższającej kwotę ewentualnych kosztów sądowych. Niewątpliwie koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania, dlatego też część posiadanych dochodów powinna być przeznaczona na ich poniesienie. Prawo pomocy stanowi bowiem instytucję szczególną, zarezerwowaną wyłącznie dla podmiotów znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, uniemożliwiającej pokrycie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Wnioskodawca natomiast nie udowodnił zaistnienia takiej okoliczności. W tym stanie rzeczy pokrycie przez skarżącego kosztów sądowych w niniejszej sprawie nie doprowadzi do powstania niedostatku w jego utrzymaniu, przeciwnie mieści się w możliwościach płatniczych wnioskodawcy. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.