II SA/Bk 167/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Dudar, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), sędzia WSA Marek Leszczyński, Protokolant sekretarz sądowy Renata Kryńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 maja 2022 r. sprawy ze skargi A. F. na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku w sprawie II SAB/Bk 68/14 ze skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie 1. wymierza Burmistrzowi R. grzywnę w kwocie 3000 (trzech tysięcy) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Burmistrza R. na rzecz skarżącego A. F. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Skarżący – A. F. wniósł do sądu administracyjnego kolejną skargę na niewykonanie wyroku z 4 listopada 2014 r. wydanego w sprawie II SAB/Bk 68/14, zobowiązującego Burmistrza R. do przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego na wniosek A. F. z [...] kwietnia 2014 r., zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w terminie 2 miesięcy od daty zwrotu organowi akt administracyjnych, w sprawie zakończonej ostateczną i prawomocną decyzją z [...] lutego 2014 r. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza R. z [...] grudnia 2013 r. nr [...] nakazującą K. i W. R., właścicielom działki nr ewid. [...] w R., przywrócenie stanu pierwotnego, przez pogłębienie rowu na tej działce, biegnącego wzdłuż drogi powiatowej (dz. nr. ewid. [...]) oraz odsłonięcie wlotu przepustu pod drogą powiatową w km 3+677 oraz nakazującą Powiatowi G., będącego właścicielem działki nr ewid. [...] w R., stanowiącej drogę powiatową, przywrócenie stanu poprzedniego, poprzez udrożnienie istniejącego przepustu pod tą droga w k. 3+667 i odsłonięcie wylotu tego przepustu. Doręczenie odpisu prawomocnego wyroku wraz ze zwrotem akt administracyjnych organowi nastąpiło w dniu [...] stycznia 2016 r. Skarżący w sprawie niniejszej wniósł o nałożenie na organ kary pienięznej i zasądzenie na jej rzecz od organu kosztów postępowania. Poprzednim wyrokiem z 27 marca 2018 r. wydanym w sprawie II SA/Bk 922/17 w przedmiocie niewykonania ww. wyroku wymierzono organowi grzywnę w kwocie 1.500 zł (pkt 1 wyroku) i stwierdzono, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 wyroku). Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Podał, że na przełomie roku 2017/2018 Gmina R. prowadziła z A. K. właścicielem działki nr ewid. [...] rozmowy w sprawie wyrażenia zgody na wykonanie rowu otwartego na jego nieruchomości kierującego wody od przepustu pod drogą powiatową docelowo do cieku A. W dniu [...] czerwca 2018 r. złożył on w siedzibie Urzędu Miejskiego w R. oświadczenie o nie wyrażeniu zgody na wykonywanie prac na ww. działce związanych z urządzeniami regulującymi gospodarkę wodną w postaci rowu otwartego lub rurociągu kierującego wody od przepustu pod droga powiatową docelowo do cieku A. Gmina R. we wniosku z [...] września 2018 r. wystąpiła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] grudnia 2013 r. z uwagi na wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w piśmie z [...] września 2018 r. stwierdziło, że nie znalazło podstaw prawnych do wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia jej nieważności. W 2021 r. Gmina R. ponownie rozpoczęła proces związany z uregulowaniem stosunków wodnych w miejscowości R.. W dniu 14 kwietnia 2021 r. odbyło się spotkanie, w którym uczestniczył Burmistrz R., pracownicy urzędu i skarżący. W trakcie spotkania ustalono, że planowana w przyszłych latach inwestycja Zarządu Dróg Powiatowych w G. polegająca na przebudowie drogi powiatowej w m. R., w tym wykonanie rowu krytego w celu odprowadzania wód opadowych doprowadzi do rozwiązania jego problem. Pomimo tych ustaleń skarżący w dniu [...] stycznia 2022 r. złożył wezwanie do wykonania wyroku II SAB/Bk 68/14. Organ w odpowiedzi na wezwanie w piśmie z [...] lutego 2022 r. poinformował o podjętych ustaleniach w trakcie spotkania w dniu [...] kwietnia 2021 r. jednocześnie wskazując, że prace związane z przebudową drogi powiatowej w m. R. rozpoczną się w 2023 r. W dniu [...] lutego 2022 r. wpłynęła skarga na bezczynność organu. Organ podniósł, że w związku z tym, że A. F. wycofał się z ustaleń podjętych na ww. spotkaniu składając skargę na bezczynność organu, w dniu [...] lutego 2022 r. przez Zarząd Dróg Powiatowych w G. zostały wykonane prace polegające na udrożnieniu istniejącego przepustu pod drogą powiatową w km 3+677 oraz odsłonięcie wylotu tego przepustu zgodnie z wydaną decyzją Burmistrza R. z [...] grudnia 2013 r. i udokumentowane zdjęciami z tych czynności. Organ podniósł, że zgodzić się należy ze skarżącym, że wykonanie decyzji przedłużyło się, lecz nie wynikało to ze złej woli Burmistrza R., lecz było to wynikiem konfliktów sąsiedzkich. Skarżący na rozprawie w dniu [...] maja 2022 r. wyjaśnił, że w dniu [...] lutego 2022 r. został wykonany przepust przez drogę przez służbę drogową. Jednakże po 15 minutach A. K.z powrotem go zasypał i w chwili obecnej nie jest on drożny. W dalszym ciągu jego posesja jest zalewana. Jeśli chodzi o spotkanie [...] kwietnia 2021 r. to nie jest prawdą, że odłożył on wykonanie robót do 2023 r. Końcowo skarżący zarzucił, że Burmistrz zwleka z wykonaniem decyzji i twierdzi, że żadne wyroki sądowe go nie obowiązują. Z kolei pełnomocnik organu potwierdził wykonanie prac zgodnie z decyzją w zakresie pkt 1. Zdaniem pełnomocnika decyzja została wykonana w pkt 2 przez udrożnienie przepustu pod drogą w dniu [...] lutego 2022 r. Nie było wszczęcia egzekucji wobec Zarządu Dróg Powiatowych, ponieważ Burmistrz R. nie chciał zadrażniać stosunków z tym organem, gdyż Zarząd Dróg Powiatowych jest inwestorem innych dróg powiatowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje. Skarga po raz kolejny zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli sądu w sprawie niniejszej jest sprawa dotycząca niewykonania przez organ administracji publicznej – Burmistrza R. wyroku z 4 listopada 2014 r. wydanego w sprawie II SAB/Bk 68/14. Jest to kolejna skarga w tym zakresie, uprzednio WSA w Białymstoku wyrokiem z 27 marca 2018 r. wydanym w sprawie II SA/Bk 922/17 uwzględnił już raz skargę na niewykonanie tego wyroku i wymierzył organowi grzywnę w kwocie 1. 500 zł oraz stwierdził, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Przedmiotowa skarga wniesiona została w trybie art. 154 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329), powoływanej dalej jako: "P.p.s.a." Przepis ten w § 1 stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa w tym przepisie, stosownie do § 6 art. 154 P.p.s.a., wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie odrębnych przepisów. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 2 art. 154). Uwzględniając skargę sąd, w myśl § 7 art. 154 P.p.s.a., może ponadto przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku prawomocnym wyrokiem z 4 listopada 2014 r., II SAB/Bk 68/14 zobowiązał Burmistrza R. do rozpoznania w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu organowi akt administracyjnych wniosku z [...] kwietnia 2014 r. w przedmiocie egzekucji decyzji dotyczącej przywrócenia stosunków wodnych na gruncie. Akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem wpłynęły do organu w dniu [...] stycznia 2016 r. i od tej daty, zgodnie z art. 286 § 2 P.p.s.a., rozpoczął swój bieg termin wyznaczony wyrokiem w jakim sprawa, w której organ pozostawał bezczyny, winna być rozpoznana. W konsekwencji upłynął on [...] marca 2016 r. Niekwestionowaną okolicznością jest przy tym, że do dnia wydania niniejszego orzeczenia, mimo uprzedniego wezwania przez stronę do wykonania powyższego wyroku, jak też wymierzenia już organowi z tytułu zaistniałej zwłoki w jego wykonaniu grzywny (vide: wyrok z 27 marca 2018 r., II SA/Bk 922/17), organ sprawę rozstrzygnął w dniu [...] lutego 2022 r. dopiero po wniesieniu przez skarżącego skargi do sądu administracyjnego. Oznacza to, że prawie 6 lat organ pozostawał przy wykonywaniu powyższego wyroku w stanie bezczynności, która w tych okolicznościach przybiera postać kwalifikowaną, a więc rażąco narusza prawo, w tym przede wszystkim narusza w ten sposób przepisy art. 153 P.p.s.a. i art. 286 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 12 K.p.a. Nie sposób bowiem usprawiedliwić konfliktami sąsiedzkimi tak znacznej zwłoki w wykonaniu prawomocnego wyroku i to mimo wymierzenia organowi grzywny z tego tytułu kilka lat wcześniej. Okoliczność wykonania wyroku po wniesieniu skargi nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy niniejszej, albowiem jak podnosi się w orzecznictwie skuteczność skargi zależy od tego, czy organ podął czynności zmierzające do wykonania wyroku bez zbędnej zwłoki i wykonał wytyczne sądu, a nie od końcowego efektu tych czynności (vide: wyrok WSA w Warszawie z 21 września 2017 r., VIII SA/Wa 150/17, Lex nr 2366456; wyrok WSA w Kielcach z 27 czerwca 2019 r., II SA/Ke 333/19, Lex nr 2695305). Ocena zasadności skargi wniesionej na podstawie art. 154 § 1 P.p.sa.. dokonywana jest według stanu postępowania administracyjnego istniejącego w dniu jej wniesienia (vide: Dauter B., Kabat A., Niezgódka-Medek M,, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, pub. LEX/el.). Jak stwierdził WSA w Łodzi niewykonanie wyroku, ma miejsce także wtedy, gdy organ wprawdzie wykonał wyrok, lecz z przekroczeniem wyznaczonego terminu. Stwierdzenie tej okoliczności następuje zaś zawsze według stanu na dzień wniesienia skargi (wyrok z 24 maja 2017 r., III SA/Łd 278/17, Lex nr 2308594). Niewykonanie wyroku ma więc miejsce zarówno wtedy, gdy organ nie wykonał orzeczenia w ogóle, jak i wtedy, gdy organ wykonał orzeczenie, ale z przekroczeniem wyznaczonego terminu (vide: postanowienie NSA z 28 listopada 2000 r., IV SA 2001/98, Lex nr 77621). W sprawie niniejszej na dzień wniesienia skargi wyrok nie był wykonany. Został wykonany prawie 4 lata po wydaniu pierwszego wyroku w sprawie skargi na niewykonanie wyroku II SAB/Bk 68/14. Aktywność organu miała miejsce dopiero po złożeniu ponownej skargi na niewykonanie tego wyroku. To z kolei czyni zasadnym żądanie wymierzenia organowi, z tytułu niewykonywania prawomocnego wyroku, kolejnej grzywny w kwocie 3.000 zł. Jej wysokość uwzględnia zarówno okres zwłoki, jak i wymiar uprzednio z tego tytułu nałożonej sankcji w kwocie 1500zł., która okazała się nieskuteczna Mając powyższe na uwadze sąd, na podstawie art. 154 § 1 w zw. z § 6 oraz art. 154 § 2 zd. drugie P.p.s.a. orzekł jak w punktach 1-2 wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. Koszty te obejmują wpis uiszczony przez skarżącego w kwocie 200 zł.