II SA/Bk 168/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący asesor sądowy WSA Marta Joanna Czubkowska (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 maja 2024 r. sprawy ze skargi A. D. na czynność Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku w przedmiocie udostępnienia informacji zawartych w aktach spraw podatkowych p o s t a n a w i a odrzucić skargę Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności. W piśmie z 11 grudnia 2023 r. (data wpływu do organu - 3 stycznia 2024 r.) S. i A. D. złożyli skargę do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku na czynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w Augustowie, polegającą na bezprawnym ujawnieniu danych wrażliwych z bazy danych urzędu skarbowego, komornikowi sądowemu. W odpowiedziach udzielonych w pismach z 26 stycznia 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku uznał skargę za bezzasadną. W uzasadnieniu stanowiska wskazano, że Naczelnik Urzędu Skarbowego udostępniając dane komornikowi sądowemu postąpił zgodnie z przepisami obowiązującego prawa. Przepis art. 299 § 3 pkt 8 O.p. zobowiązuje Naczelnika Urzędu Skarbowego do udostępnienia danych dotyczących podatnika komornikowi sądowemu w odpowiedzi na jego wniosek. Przetwarzanie danych osobowych przez urząd skarbowy jest zgodne z prawem, jeżeli wynika z przepisów prawa i jest niezbędne do wypełnienia ciążącego na nim obowiązku wynikającego z przepisów prawa, co bezpośrednio wynika z art. 6 ust. 1 pkt c rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (RODO). Podniesiono, że po udostępnieniu danych Naczelnik Urzędu Skarbowego nie ma wpływu na sposób ich wykorzystania przez odbiorcę, tj. komornika sądowego. W dniu 19 lutego 2024 r. skarżący ponownie złożyli skargi w tej samej sprawie. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku przekazał skargi do rozpatrzenia Szefowi Krajowej Administracji Skarbowej w piśmie z 22 lutego 2024 r. Pismami z 7 marca 2024 r. Ministerstwo Finansów zwróciło powyższe skargi wyjaśniając, że adresatem pisma zatytułowanego "skarga" jest sąd administracyjny. W związku z tym skargi zostały przekazane do sądu administracyjnego. Skarga dotyczy czynności organu podatkowego polegającej na bezprawnym ujawnieniu danych wrażliwych z bazy danych urzędu skarbowego komornikowi sądowemu, który następnie rozesłał te dane osobom trzecim. Skutkowało to tym, że dane wrażliwe stały się publicznymi a osoby trzecie poznały pesel, datę i miejsce urodzenia, miejsce zamieszkania skarżącego. Skarżący wniósł o ukaranie winnych rozpowszechniania danych wrażliwych potrzebnych dla przestępców. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie jako niepodlegającej kognicji sądu administracyjnego. Organ zgłosił także wniosek alternatywny o oddalenie skargi jako bezzasadnej z tego powodu, że przepisy art. 299 § 3 pkt 8 O.p. w zw. z art. 6 ust. 1 pkt c RODO legalizują udostępnienie danych przez organ podatkowy komornikowi sądowemu. Ponadto wskazano, że z informacji zawartych w skargach z 19 lutego 2024 r. wynika, że pismo komornika sądowego, tj. zajęcie wierzytelności, skierowane do podmiotu gospodarczego, zostało przez ten podmiot ujawnione znajomym skarżących. Odnosząc się do tego organ podniósł, że podmiot ten posiada obowiązek ochrony danych osobowych, jaki zgodnie z art. 32 RODO ciąży na administratorze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje. Skarga podlega odrzuceniu. Badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedzone jest każdorazowo analizą jej dopuszczalności mającą na celu stwierdzenie, czy nie zachodzą podstawy do jej odrzucenia. Analiza przeprowadzona przez sąd w sprawie niniejszej doprowadziła do wniosku, że skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634; dalej: P.p.s.a.), bowiem sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Przedmiot skargi do sądu administracyjnego został ściśle określony przepisami prawa. Sąd administracyjny kontroluje legalność działalności organów administracji publicznej sprawowanej we władczych formach wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-7 P.p.s.a. Chodzi tu o: decyzje administracyjne (pkt 1), określone postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym (pkt 2), a także w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym (pkt 3), inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z pewnymi wyłączeniami (pkt 4), pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających (pkt 4a), akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (pkt 5), a także inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6) oraz akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego (pkt 7). Ponadto sąd administracyjny jest właściwy do rozpoznania skarg na bezczynność lub przewlekłość postępowania organów w przypadkach, gdy mają one obowiązek działania, natomiast nie czynią tego w ustawowym terminie wyznaczonym do załatwienia sprawy (art. 3 § 2 pkt 8 i 9 P.p.s.a.). Sądy administracyjne orzekają również sprawach sprzeciwów od decyzji wydawanych na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i § 3 P.p.s.a.). Skarga w sprawie niniejszej nie jest objęta żadnym z powyższych punktów art. 3 § 2 P.p.s.a., dlatego sąd administracyjny nie może uczynić jej przedmiotem swojego rozpoznania. Sąd skargę zakwalifikował jako czynność organu podatkowego polegającą na udostępnieniu komornikowi sądowemu informacji zawartych w aktach spraw podatkowych. Nie ulega wątpliwości, że czynność polegająca na udostępnieniu takich informacji nie stanowi decyzji administracyjnej (art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a.), ani postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończącego postępowanie, ani postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a.), czy też postanowienia wydanego w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (art. 3 § 2 pkt 3 P.p.s.a.). Oczywistym jest też, że nie jest to również żaden z aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4a do 7 P.p.s.a. W rozpatrywanej sprawie sąd rozważał, czy zaskarżona czynność mieści się w kategorii "innych aktów i czynności" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. W doktrynie przyjmuje się, że stosowanie tego przepisu może mieć miejsce, gdy spełnione są następujące przesłanki: 1) akty i czynności mają charakter władczy, chociaż nie są decyzjami lub postanowieniami; 2) są podejmowane w sprawach indywidualnych; 3) mają charakter publicznoprawny; 4) dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa (vide: J. Drachal, J. Jagielski, R.Stankiewicz, (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, 3.wydanie, Warszawa 2015, s. 61-72). Zdaniem sądu zaskarżona czynność nie spełnia tych warunków. Udostępnienie informacji przez organ podatkowych z akt spraw podatkowych w trybie art. 299 § 3 pkt 8 O.p. komornikowi sądowemu nie jest czynnością podejmowaną w sprawie indywidulanej konkretnego podmiotu i nie dotyczy jego uprawnień i obowiązków o charakterze publicznym. Zaskarżona czynność nie ma charakteru władczego, rozstrzygającego o sytuacji prawnej skarżącego. Pomiędzy tą czynnością a sferą praw i obowiązków skarżącego nie ma bezpośredniego związku. Jest to czynność o charakterze informacyjno-wewnętrznym dokonywana pomiędzy organami. Z uzasadnienia skargi wynika, że główny jej zarzut dotyczy nieprawidłowego wykorzystania danych przez komornika. Jeżeli, zdaniem skarżącego, dane przekazane przez organ podatkowy zostały wykorzystane w sposób wadliwy przez komornika, to przysługuje mu skarga na działanie komornika w trybie art. 767 § 1 K.p.c. Zgodnie z tą regulacją na czynności komornika przysługuje skarga do sądu rejonowego, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Dotyczy to także zaniechania przez komornika dokonania czynności. Skargę rozpoznaje sąd właściwy ze względu na siedzibę kancelarii komornika. W konsekwencji należało uznać, że przedmiotowa sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Wobec powyższego sąd działając w oparciu o treść art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.