II SA/Bk 169/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys (spr.), Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński, sędzia NSA Mieczysław Markowski, Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 czerwca 2017 r. wniosku O. W. o uzupełnienie wyroku z dnia 26 kwietnia 2017 roku w sprawie II SA/Bk 169/17 ze skargi O. W. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] stycznia 2017 r. Nr [...] w przedmiocie nakazania zaniechania określonych robót budowlanych p o s t a n a w i a odmówić uwzględnienia wniosku o uzupełnienie wyroku. , Wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2017 r. w sprawie II SA/Bk 169/17 na skutek rozpoznania skargi O. W. zostały uchylone: decyzja P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. (dalej: PWINB) z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] oraz poprzedzająca jej wydanie decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. (dalej: PINB) z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...]. Wyrok z uzasadnieniem sporządzonym z urzędu został doręczony stronom. Skarżąca pokwitowała jego odbiór w dniu 16 maja 2017 r. W dniu 29 maja 2017 r. (data stempla pocztowego) złożyła wniosek o uzupełnienie wyroku przez dodanie rozstrzygnięcia dotyczącego zawartego w skardze wniosku o uchylenie, na podstawie art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej: p.p.s.a., postanowienia zażaleniowego PWINB z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] oraz poprzedzającego go postanowienia PINB w S. z dnia [...] października 2016 r. nr [...] nakazującego wstrzymanie wykonania robót budowlanych na budynku mieszkalnym w S. przy ul. [...]. Wskazywała, że w skardze domagała się również uchylenia postanowień obydwu instancji nakazujących wstrzymanie robót budowlanych na spornym budynku mieszkalnym położonym w S. przy ul. [...]. Sąd w tym przedmiocie nie orzekł, objął swoim rozstrzygnięciem jedynie wnioskowane w skardze decyzje dwóch instancji, zatem nie orzekł o całości "wnioskowanego w skardze wniosku". Dlatego, jak wskazała, zasadne pozostaje żądanie uzupełnienia wyroku. Dodatkowo w piśmie uzupełniającym (z dnia 5 czerwca 2017 r.) skarżąca przedstawiła zarzuty merytoryczne do postanowień wstrzymujących roboty budowlane. Pisma procesowe złożyli także M. D. oraz A. D. – uczestnicy postępowania. M. D. wnioskowała także o "uzupełnienie" wyroku poprzez odniesienie się do jej twierdzeń zawartych w piśmie procesowym z dnia 7 kwietnia 2017 r. i ocenę zgodności spornej inwestycji z prawem zagospodarowania przestrzennego. A. D. oponował uwzględnieniu wniosku skarżącej w przedmiocie żądania uzupełnienia wyroku. Pełnomocnik organu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2017 r. wnosił o odmowne załatwienie wniosku skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 157 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej: p.p.s.a., strona może w ciągu 14 dni od doręczenia wyroku z urzędu, a gdy nie podlega on doręczeniu – od dnia jego ogłoszenia, zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. Skoro skarżącej wyrok był doręczany z urzędu jako uwzględniający skargę w dniu 16 maja 2017 r. a wniosek o uzupełnienie wyroku złożyła w dniu 29 maja 2017 r. to termin ustawowy został zachowany. Nie ulega też wątpliwości podmiotowe prawo skarżącej (legitymacja) do złożenia przedmiotowego wniosku, co nie oznacza jego zasadności. Jak wyżej wskazano, ustawodawca przewidział dwie możliwości żądania uzupełnienia wyroku: jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi oraz gdy nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które miał obowiązek zamieścić z urzędu. W sprawie niniejszej skarżąca powołuje się na pierwszą przesłankę uważając, że w sytuacji, gdy w skardze domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji PWINB w B. z dnia [...] stycznia 2017 r. a z mocy art. 135 p.p.s.a. (przepis ten podała) także decyzji pierwszoinstancyjnej oraz postanowień organów obydwu instancji w przedmiocie wstrzymania wykonania robót budowlanych, zaś sąd uchylił tylko decyzje obydwu instancji – to nie orzekł o całości skargi. Tego toku rozumowania nie można podzielić, w przedmiocie złożonej skargi sąd orzekł bowiem w całości. Zaskarżeniu do sądu administracyjnego podlega bowiem decyzja po wyczerpaniu środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym. W sprawie niniejszej jest to ostateczna decyzja PWINB z dnia [...] stycznia 2017 r. utrzymująca w mocy decyzję PINB w S. z dnia [...] grudnia 2016 r. nakazującą O. W. zaniechanie wykonywania robót budowlanych polegających na wymianie części dyli na ścianach, belek stropowych, krokwi i pokrycia dachowego w drewnianym budynku mieszkalnym zlokalizowanym na działce nr [...] przy ul. [...] w S. Sąd administracyjny z mocy art. 134 p.p.s.a. nie jest związany granicami skargi a z mocy art. 135 p.p.s.a. stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Skorzystanie z możliwości rozszerzenia orzeczenia sądu na podstawie ostatnio powołanego przepisu także do innych aktów administracyjnych wydanych w granicach danej sprawy nie jest zależne od woli strony – sąd może skorzystać z regulacji art., 135 p.p.s.a niezależnie od tego, czy domagano się takiego rozstrzygnięcia w skardze – a jednocześnie nie jest związany żądaniem skargi ingerencji także w inne akty wydane w danej sprawie (uchylenia ich na podstawie art. 135 p.p.s.a.) Zatem nieuwzględnienie żądania skargi w przedmiocie uchylenia, w trybie art. 135 p.p.s.a., wszystkich wydanych w postępowaniu administracyjnym orzeczeń lub ich części nie podlega uzupełnieniu wyroku w trybie art. 157 § 1 p.p.s.a. nawet, jeśli w uzasadnieniu sąd nie podał powodów nieuwzględnienia tego żądania. W orzecznictwie przyjmuje się, że wniosek o uzupełnienie wyroku nie może zmierzać do zmiany czy też uzupełnienia treści merytorycznej uzasadnienia a ewentualne braki uzasadnienia mogą być kwestionowane w drodze postępowania odwoławczego (vide postanowienia w sprawach: II FSK 2344/10 z dnia 13 czerwca 2011 r., II FSK 2067/09 z dnia 27 maja 2011 r., dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej w skrócie jako CBOSA). Z uzasadnienia postanowienia NSA z dnia 11 maja 2009 r. w sprawie I OZ 467/09 wynika wprost, że nierozpoznanie wszystkich zarzutów skargi nie podlega wnioskowi o uzupełnienie wyroku bowiem wykracza poza instytucję uzupełnienia wyroku. Skład orzekający w sprawie niniejszej podziela to stanowisko. Dodać należy, że także doktryna pozostaje w zgodzie z tym stanowiskiem uznając, że nieorzeczenie przez sąd w trybie art. 135 p.p.s.a. nie podlega uzupełnieniu wyroku w trybie art. 157 § 1 p.p.s.a. (vide komentarze do art. 157 p.p.s.a. dostępne w Systemie Informacji Prawnej Lex Omega, autorstwa T. Wosia, J.P. Tarno oraz B. Dautera). W sprawie niniejszej sąd uznał za wystarczające uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji pierwszoinstancyjnej. Jak wskazał w uzasadnieniu wyroku – "skarga podlegała uwzględnieniu z powodu częściowej zasadności zarzutów jak i wobec nieprawidłowości dostrzeżonych przez sąd z urzędu". Co prawda sąd nie podał przyczyn braku objęcia uchyleniem także postanowień obydwu instancji dotyczących wstrzymania robót budowlanych, ale brak takiego rozstrzygnięcia mógł wynikać (i wynikał) z jednej wyłącznie przyczyny – sąd nie znajdował powodów do uchylenia tych postanowień. Jest to oczywiste w kontekście ustaleń sądu, iż należy praktycznie od początku dokonać kwalifikacji robót skarżącej aby ocenić, czy zaistniała, a jeśli tak – w jakiej postaci samowola budowlana. Uchylenie także postanowień organów dotyczących wstrzymania robót budowlanych nie było niezbędne dla załatwienia sprawy, a taki wymóg przewiduje przepis art. 135 p.p.s.a. Tylko marginalnie podnieść należy, że skarżącej przysługiwało prawo zaskarżenia postanowienia PWINB w B. z dnia [...] listopada 2016 r. utrzymującego w mocy postanowienie pierwszoinstancyjne z dnia [...] października 2016 r. Z tego uprawnienia nie skorzystała. Samodzielne skarżenie tych postanowień w skardze w sprawie niniejszej na decyzję z dnia [...] stycznia 2017 r. byłoby spóźnione i podlegałoby odrzuceniu. Dlatego mogło być (i zostało) objęte w skardze żądaniem uchylenia na podstawie art. 135 p.p.s.a., jednakże sąd nie miał obowiązku uwzględnienia tego żądania i objęcia go treścią wyroku. Końcowo zauważyć należy, odnośnie wniosku M. D. zawartego w jej piśmie z dnia [...] czerwca 2017 r. stanowiącym odpowiedź na wniosek O. W. o uzupełnienie wyroku, że rozpatrując wniosek o uzupełnienie wyroku skarżącej, sąd nie jest uprawniony do oceny zgodności robót budowlanych z planem kwestionowanej przez uczestniczkę postępowania oraz do oceny ewentualnych zagrożeń dla zdrowia i życia uczestników postępowania. Z wyżej wskazanych powodów wniosek skarżącej z dnia 29 maja 2017 r. podlegał odmownemu załatwieniu na podstawie art. 157 p.p.s.a. o czym orzeczono jak wyżej.