II SA/Bk 171/07

PostanowienieWSA w Białymstoku2007-11-15

Skład orzekający: Referendarz sądowy Tomasz Oleksicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy stowarzyszenie, które wykazało stratę finansową w poprzednim roku obrotowym i posiada niewielkie środki na rachunku bankowym, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, mimo że w poprzednim roku obrotowym wykazało zysk?
Ratio decidendi
Stowarzyszenie, które wykazało stratę finansową w poprzednim roku obrotowym, mimo uzyskania zysku, który został skompensowany wcześniejszymi stratami, oraz posiada niewielkie środki na rachunku bankowym, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Kluczowe jest wykazanie, że obecna sytuacja finansowa nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania, co zostało udowodnione przez przedstawienie bieżących wpływów i wydatków oraz egzekucji komorniczej.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie S. F. Z. w B. wniosło o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Stowarzyszenie wykazało zadłużenie i stratę w poprzednich latach, a za rok 2006 uzyskało stratę w wysokości 1085,71 zł, mimo zysku księgowego. W bieżącym okresie stowarzyszenie miało niewielkie wpływy i poniosło znaczące wydatki statutowe, a także jest przedmiotem egzekucji komorniczej. Sąd odrzucił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych z uwagi na prawomocne postanowienie z maja 2007 r. przyznające to zwolnienie, ale przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego.
Rozstrzygnięcie
1. Odrzucono wniosek w części zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Referendarz sądowy Tomasz Oleksicki po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi S. F. Z. w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] grudnia 2006 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia p o s t a n a w i a 1. odrzucić wniosek w części zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. S. F. Z. w B. wniosło o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowychi ustanowienie radcy prawnego (k. 74 i k. 83). Stowarzyszenie działa na rzecz dobra publicznego, jest organizacją pożytku publicznego nienastawioną na osiąganie zysków. Celem działania Stowarzyszenia pozostaje m.in.: praca na rzecz ochrony środowiska, zdrowia, społeczeństwa; propagowanie zrównoważonego rozwoju, racjonalnego wykorzystania zasobów, świadomości konsumenta; wspieranie działań, postaw ekologicznych, pacyfistycznych, zrozumienia, poznania i zdobycia wiedzy o otoczeniu i świecie oraz wprowadzanie szczerych i uczciwych postaw życia zgodnie z głoszonymi przekonaniami (k. 31). Stowarzyszenie od kilku lat wykazuje zadłużenie i stratę, nie posiada środków trwałych i majątku, za rok obrotowy 2006 uzyskało stratę w wysokości 1085,71 zł. Stowarzyszenie posiada na rachunku bankowym 880,50 zł (k. 83). Zgodnie z przedstawionym sprawozdaniem finansowym Stowarzyszenie otrzymało w 2006 r. wpłaty o łącznej wysokości 57063,06 zł (k. 21), koszty działalności Stowarzyszenia we wzmiankowanym okresie wyniosły 17696,19 zł, stąd też uzyskany wynik finansowy za 2006 r. to zysk w wysokości 39366,87 zł. W rezultacie skompensowania strat poniesionych w latach ubiegłych w łącznej wysokości 40452,58 zł z osiągniętym zyskiem (39366,87 zł) Stowarzyszenie osiągnęło w 2006 r. stratę w wysokości 1085,71 zł, strata za 2007 r. wynosi 6000 zł (k. 83). W wezwaniu z dnia 09 października 2007 r. tut. Sąd wezwał stronę skarżącą do złożenia oświadczenia, w którym należało wskazać: dochody (wpływy) uzyskane przez Stowarzyszenie w bieżącym roku i źródła ich pochodzenia; wydatki poniesione przez Stowarzyszenie w bieżącym roku i dokumenty potwierdzające przeznaczenie i wysokość tych wydatków; źródła sfinansowania poniesionych wydatków (poza uzyskanymi dochodami) - należy wskazać czy jest to kredyt, pożyczka lub inne źródła i przedstawić dokumenty potwierdzające ten fakt np. oświadczenia pożyczkodawców (k. 91). W odpowiedzi na cytowane wezwanie Stowarzyszenie wskazało, iż w okresie od 01 stycznia 2007 r. do 05 listopada 2007 r. uzyskało wpływy w wysokości 880,50 zł, w tym 500 zł to darowizna od osoby prywatnej, a 330,50 zł to wpłaty z tytułu 1% dla organizacji pożytku publicznego. We wzmiankowanym okresie wydatki (strata) Stowarzyszenia wyniosły około 10.000 zł, zostały one w całości przeznaczone na działalność statutową. Stowarzyszenie nie zatrudnia ani nie wynagradza żadnej osoby, członkowie Stowarzyszenia nie otrzymują żadnych świadczeń, wszystkie prace wykonywane są nieodpłatnie w ramach wolontariatu. Stowarzyszenie nie ponosi wydatków związanych z ubezpieczeniami społecznymi i zdrowotnymi, podatkiem od osób fizycznych, obecnie także z powodu braku środków nie ponosi wydatków związanych z wynajęciem pomieszczenia, energią elektryczną i tym podobnych opłat eksploatacyjnych - korzysta z pomieszczeń użyczonych bezpłatnie do spotkań i przechowywania dokumentów, telefon Stowarzyszenia z powodu zaległości na kwotę ok. 300 zł został odłączony ( sprawa roszczeń z tego tytułu prawdopodobnie zostanie skierowana na drogę sądową). Komornik sądowy na wniosek wierzyciela złożył wniosek o zablokowanie rachunku Stowarzyszenia w celu egzekucji kwoty ok. 2.000 zł od utworzonego na bazie Stowarzyszenia - Komitetu Wyborczego S. F. Z. Stowarzyszenie od trzech miesięcy nie posiada na rachunku bankowym środków finansowych, przejściowy fakt obecności kwoty 880 zł na koncie Stowarzyszenia wynikał z opóźnienia rozliczenia zobowiązań i zadłużenia. Narastające zadłużenie Stowarzyszenia związane jest z kosztami działań statutowych, wnioskodawca nie ma możliwości zredukowania jego wysokości z uwagi na brak środków finansowych (k. 93). Ad 1) Zgodnie z art. 239 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) strona, której zostało przyznane prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych, w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa. W tym miejscu należy zauważyć, iż w obrocie prawnym funkcjonuje prawomocne postanowienie tut. Sądu z dnia 18 maja 2007 r. przyznające S. F. Z. w B. prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Strona skarżąca korzysta, zatem z przyznanego zwolnienia od kosztów sądowych w całym postępowaniu rozpoznawczym, a także w ewentualnym postępowaniu przed NSA wszczętym skargą kasacyjną. Dlatego też, mając na uwadze powyższe wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 64 § 3 i art. 239 pkt 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w części obejmującej zwolnienie od kosztów sądowych podlega odrzuceniu jako niedopuszczalny, o czym orzeczono jak w sentencji. Ad 2) Z uwagi na powyższe wniosek złożony przez S. F. Z. w B. podlegał rozpoznaniu w części przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje - gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zatem na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa. Ze złożonego wniosku wynika, że S. F. Z. w . znajduje się w sytuacji finansowej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego. W złożonych oświadczeniach S. F. Z. w B. wykazało, iż w 2006 r. pomimo uzyskanego zysku (39366,87 zł), po rozliczeniu strat poniesionych w ubiegłych latach (40452,58 zł) osiągnęło stratę w wysokości 1085,71 zł. W okresie od 01 stycznia 2007 r. do 05 listopada 2007 r. Stowarzyszenie uzyskało wpływy w wysokości 880,50 zł, w okresie tym wydatki (strata) Stowarzyszenia wyniosły około 10.000 zł, zostały one w całości przeznaczone na działalność statutową. Ponadto, wobec Stowarzyszenia prowadzona jest egzekucja komornicza na kwotę 2000 zł, fakt obecności kwoty 880 zł na koncie Stowarzyszenia wynikał z opóźnienia rozliczenia zobowiązań i zadłużenia – zgodnie ze złożonym oświadczeniem strona skarżąca od trzech miesięcy nie posiada na rachunku bankowym środków finansowych. Przedstawione okoliczności wskazują, że sytuacja materialna S. F. Z. w B. nie pozwala na poniesienie kosztów ustanowienia radcy prawnego w sprawie niniejszej. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie, art. 245 § 3 oraz art. 246 § 2 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło