II SA/Bk 171/16
PostanowienieWSA w Białymstoku2016-03-31
Skład orzekający: Barbara Romanczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna wnioskodawców, polegająca na posiadaniu emerytury w wysokości 3.027,04 zł netto, braku zatrudnienia skarżącej i jej syna, posiadaniu domu i niewielkiej działki, zaciągniętym kredycie konsolidacyjnym i debecie, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sytuacja materialna wnioskodawców, obejmująca niskie dochody netto z emerytury, bezrobocie członków rodziny, posiadanie zobowiązań kredytowych oraz brak oszczędności, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawcy wykazali, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania rodziny.Stan faktyczny
B. K. i E. K. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wskazali, że ich dochód stanowi emerytura jednego z nich w wysokości 3.027,04 zł netto, a pozostali członkowie rodziny są bezrobotni. Rodzina posiada dom i niewielką działkę, zaciągnięty kredyt konsolidacyjny oraz debet, a miesięczne wydatki wraz ze spłatą zobowiązań wynoszą około 2.600 zł.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. K. i E. K. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] stycznia 2016 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie dotyczącej nielegalnej budowy silosu na zboże p o s t a n a w i a przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
B. K. i E. K. wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym z bezrobotnym synem. Dochód rodziny stanowi emerytura skarżącego w wysokości 3.027,04 zł netto. Skarżąca jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, tak samo jak jej dorosły syn. Rodzina wnioskodawców posiada dom o powierzchni [...] m2 oraz nieruchomość pod tym domem, o powierzchni [...] ha. Poza tym skarżący nie posiadają żadnych oszczędności czy też innych przedmiotów wartościowych. Dochód męża wnioskodawcy nie zawsze wystarcza na zaspokojenie bieżących potrzeb życiowych rodziny, co przekłada się na to, iż jej rodzina ma zaciągnięty kredyt konsolidacyjny w kwocie 20.000 zł oraz ma debet na kwotę 8.500 zł, z ratą miesięczną 1.100 zł. Ponadto na bieżące opłaty, w tym energię elektryczną, wodę, ścieki, gaz, telefon, transport, ubezpieczenia i podatki skarżąca wydaje kwotę około 1.485 zł. Rodzina nie korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej (k.12-15).
Do wniosku skarżący dołączyli dokumenty potwierdzające ponoszone wydatki i uzyskiwane dochody (k. 16-27).
Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r.,
poz. 270 ze zm.) – prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania.
Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Biorąc pod uwagę powyższe, sytuacja materialna B. K. i E. K. uzasadnia tezę, iż nie są oni w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowo – administracyjnego.
Należy bowiem stwierdzić, iż w złożonym oświadczeniu wnioskodawcy wykazali, iż pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym z bezrobotnym synem. Praktycznie jedynym stałem źródłem utrzymania rodziny skarżących jest emerytura wnioskodawcy w wysokości 3.027,04 zł netto (k. 15). Wnioskodawcy poza domem o powierzchni [...] m2 oraz niewielką działką siedliskową nie posiadają żadnych zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Ponadto z uwagi na złą sytuację materialną, w tym bezrobocie skarżącej i jej syna mają zaciągnięty kredytów konsolidacyjny. Bieżące wydatki rodziny wraz ze spłatą zaciągniętych kredytów zamykają się kwotą około 2.600 zł. Pozostała kwota około 500 zł przeznaczana jest na zakup żywności, odzieży oraz niezbędnych środków czystości trzyosobowej rodziny.
Powyższe okoliczności, a w szczególności wysokość miesięcznego dochodu trzyosobowej rodziny skarżących, w zestawieniu z ponoszonymi wydatkami, a także brak zgromadzonych oszczędności oraz posiadane zobowiązanie kredytowe pozwalają na stwierdzenie, iż B. K. i E. K. nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw.
z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło